Beeld ter illustratie. Inzetjes: Lieven Maesschalck (boven) en Chris Goossens. Beeld: De Telegraaf
Een nieuw jaar gaat vaak gepaard met nieuwe, sportieve voornemens, maar hoe is het eigenlijk met je basisconditie gesteld? Aan de hand van deze 8 testjes van een sportarts en - fysiotherapeut kun je het makkelijk checken.
Buiten adem als je de trap oploopt? Stokstijf na een lange wandeling? Ronduit geradbraakt na een tuinklus? Het zegt iets over je algemene conditie, namelijk dat die (veel) beter kan. „Cardiovasculaire fitheid — of conditie — is een van de sterkste voorspellers van een goede gezondheid en een hogere levensverwachting. Met andere woorden: hoe beter je uithoudingsvermogen, hoe groter je kans om langer én gezonder te leven.
Het goede nieuws: conditie is trainbaar op elke leeftijd. Zelfs kleine verbeteringen maken al een groot verschil voor je gezondheid”, zeggen fysiotherapeut Lieven Maesschalck en sportfysiotherapeut Free Kinnaer van Move to cure.
Lieven Maesschalck. Foto: Kris Van Exel
„Sterke armen en een sterke core zijn essentieel om dagelijkse handelingen vlot en veilig te blijven uitvoeren. Denk aan boodschappen dragen, een zware deur openduwen, jezelf afzetten bij het opstaan uit een stoel of bed, en jezelf kunnen opvangen bij een struikel- of valmoment. Een sterke core ondersteunt de wervelkolom en helpt rugklachten voorkomen, terwijl armkracht nodig is om zelfstandig te blijven functioneren. Samen zorgen ze voor een betere houding, meer stabiliteit en een kleiner risico op blessures naarmate we ouder worden.”
Wij loodsen jullie graag het nieuwe jaar in met enkele Move to cure-basisoefeningen als graadmeter.
Meer balans
Single leg stance
Hoe? Ga rechtop staan en probeer zo lang mogelijk op één been te blijven staan.
Belangrijk, want een goed evenwicht vermindert het risico op vallen en blessures. Dat is vooral belangrijk naarmate we ouder worden, maar ook voor sport en dagelijkse beweging.
Referentie: als veertiger, man of vrouw, zou je het toch 40 seconden moeten kunnen volhouden.
Kracht in benen
5x Sit-to-stand
Hoe? Ga vijf keer zo snel mogelijk rechtop staan vanuit een stoel, zonder je handen te gebruiken.
Belangrijk, want sterke bovenbenen en heupen zijn essentieel om zelfstandig te blijven, trappen te nemen en vlot te bewegen.
Referentie: een kwieke zestiger kan dit afwerken tussen 5,4 en 10,2 seconden.
Calf Raises
Hoe? Ga rechtop staan en duw jezelf herhaaldelijk op de bal van je voeten omhoog.
Belangrijk, want de kuitspieren zijn cruciaal voor menselijke bewegingen. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan de functie van de onderste ledematen, waaronder lopen, rennen en springen.
Referentie: mannen van in de 50 moeten de oefening in principe 23 keer kunnen herhalen, vrouwen 21 keer. Zestigers streven naar 19 herhalingen.
Conditie
6-minuten wandeltest
Hoe? Wandel gedurende zes minuten zo ver mogelijk in een stevig tempo.
Belangrijk, want deze test geeft een goed beeld van je dagelijkse conditie en uithoudingsvermogen indien lopen geen optie meer is.
Referentie: leg je tussen de 400 en 700 meter af, dan zit het wel goed.
Mobiliteit & flexibiliteit
Deep squat
Hoe? Zak door je knieën tot een diepe hurkzit, met de voeten plat op de grond.
Belangrijk, want de squat is een fundamenteel bewegingspatroon voor tillen, zitten en sporten. Beperkingen hier wijzen vaak op mobiliteitsproblemen of compensaties die kunnen leiden tot rug-, knie- of heupklachten. Met deze ene beweging worden de enkel-, knie- en heupmobiliteit, de mobiliteit van de bovenrug, schouder en romp getest.
Referentie: als je romp parallel is met je scheenbenen en je knieën loodrecht boven je voeten komen, zit het snor.
Deep squat. Foto: Getty Images
Sit and reach
Hoe? Zit met gestrekte benen en reik met je handen zo ver mogelijk naar voren.
Belangrijk, want soepelheid in de achterkant van de benen en onderrug helpt rugklachten en stijfheid te voorkomen.
Referenties: raak je snel voorbij je tenen met je vingertoppen of handpalmen? Dan zit de flexibiliteit goed. Die helpt om soepel te bewegen en vermindert de kans op rug- en spierklachten. Raak je jouw enkel of schenen, maar niet je tenen? Dit wijst op verkorte spieren in de benen of onderrug, wat het risico op stijfheid en klachten kan verhogen.
Bovenlichaam & core
Push-up
Hoe? Duw jezelf op vanuit liggen op de buik, eventueel op knieën of tegen een muur.
Belangrijk, want sterke armen, schouders en romp zijn nodig voor dagelijkse taken zoals dragen, duwen en opstaan. Enkele referenties: mannelijke vijftigers die het gemiddelde willen behalen, doen 10 tot 25 push-ups, vrouwen in die leeftijdscategorie mikken op 6 tot 14. Haal je er als man geen 8 en als vrouw geen 2, dan ben je te zwak volgens je leeftijd.
Side plank
Hoe? Steun op één elleboog en houd je lichaam recht.
Belangrijk, want een sterke romp beschermt de onderrug en zorgt voor een stabiele houding bij bewegen en sporten. Referenties: vrouwen van in de 30 zouden de houding tussen 30,58 en 49,12 seconden moeten kunnen volhouden. Mannen in die leeftijdscategorie tussen 26,75 en 41,41 seconden.
Side plank. Foto: Getty Images
Voor je oude dag
Sportarts Chris Goossens zegt dat alle oefeningen samenhangen: „Als je fitheidsoefeningen doet in elke categorie, zal je zien dat je algemene conditie aanzienlijk verbetert”, zegt hij. „Kan je op je veertigste geen 10 seconden op je linker- én rechterbeen staan, dan is dat slecht nieuws voor je mobiliteit.”
„Let wel: voor mensen met stoornissen in hun onderbenen is dat geen vanzelfsprekendheid. Het wil niet zeggen dat je niet fit bent, wel dat je moet compenseren. Met fietsen of wandelen, bijvoorbeeld. Deze sporten kunnen de meeste mensen levenslang blijven beoefenen. Of werk twee keer per week in de tuin. Het is een mix van cardio- en krachttraining. Je hele lichaam is in beweging. Dat is het beste wat er bestaat.”
Sportarts Chris Goossens. Foto: Frederik Beyens
„Vanaf 80 jaar is vallen het grootste risico voor minder mobiele mensen. Een heup breken is dan helaas geen uitzondering. Bij de val kunnen bloedklonters of embolen loskomen, met alle mogelijke gevolgen vandien. Bovendien — en we weten nog niet hoe dat komt — ga je met wandelen dementie tegen.”