De rest van Nederland moet eindelijk ‘leveren’ nu de asielopvang in Ter Apel opnieuw overstroomt. Groningen springt niet nogmaals in de bres om de acute nood te lenigen zolang gemeenten en provincies elders niet alsnog in actie komen.
Dat zegt commissaris van de Koning René Paas in reactie op de noodmaatregel die het Centraal Orgaan asielopvang woensdag afkondigde.
Ter Apel zit nu alweer dagenlang ver boven de toegestane tweeduizend asielzoekers. Het COA kan de veiligheid van de bewoners niet garanderen en hanteert daarom voorlopig ‘gecontroleerde toegang’ voor het aanmeldcentrum.
Daarmee doemt alwéér het spookbeeld op van vluchtelingen die in Ter Apel voor de poort in het gras moeten slapen. Terwijl kabinet en Kamer keer op keer hebben beloofd dat het nooit meer zover zou mogen mogen.
Toestand verdient ‘meest veroordelende termen’
„Dit is een technisch eufemisme”, oordeelt Paas over het ‘gecontroleerde’ deurbeleid. Alleen voor de aller kwetsbaarste mensen is voorlopig nog een slaapplek. „Daar kunnen we alleen maar in de meest veroordelende termen over praten”, vindt de Groningse commissaris.
Toch is het nu niet aan de provincie en gemeenten in Groningen om opnieuw de gaten te dichten zoals ze de afgelopen jaren keer op keer hebben gedaan bij acute tekorten in de opvang. „We moeten de druk laten waar die nu nodig is, namelijk bij de gemeenten die het zó laten afweten.”
„Het is nu menens”, zegt Paas. Hij noemt het ‘buitengewoon teleurstellend’ dat het opnieuw zó vastloopt. „Dit vraagt daadkracht op alle niveaus: van Rijk, provincies en gemeenten.” Hij roept met name het kabinet op: „Aarzel niet om een crisissituatie uit te roepen nu daar in de praktijk sprake van is.”
‘Dit is géén asielcrisis, maar ópvangcrisis’
Daarbij plaatst Paas wel een kanttekening: „Dit is géén asielcrisis, dit is een opvangcrisis.” Ter Apel leidt eronder dat veel gemeenten weigeren om woonplekken te realiseren voor erkende vluchtelingen.
Deze ‘statushouders’ blijven daardoor noodgedwongen in de asielcentra en dat remt ook de doorstroming vanuit de twee aanmeldcentra in het land. Dat zal alleen nog toenemen als straks Budel sluit en alleen Ter Apel overblijft.
Als de nood in Ter Apel daar echt om vraagt, kan ook Groningen er niet omheen nogmaals in de bres te springen, vindt Robert de Wit, fractievoorzitter van het CDA in de Staten. In het verleden hebben de Staten al per motie uitgesproken dat de provincie er alles aan moet doen om een humanitaire crisis te voorkomen.
‘Wel ophef ‘kopje soep’, niet over buitenslapers’
Ook De Wit constateert echter dat het Haagse gesteggel over de asielnoodwet en de spreidingswet de oplossing niets dichterbij heeft gebracht. „Het is beschamend dat het Rijk het wel heeft over een kopje soep, maar stil blijft als mensen buiten slapen”, zegt De Wit, verwijzend naar het debat in Tweede en Eerste Kamer over strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan illegalen.
