Rust in alle opzichten op natuurbegraafplaats Laude. Gemeente Westerwolde gedoogt gebouw

Iets ten zuiden van Sellingen, aan het Ruiten Aa Kanaal, ligt de natuurbegraafplaats Laude. Het is er stil deze ochtend. Het bos, de paden en de kleine waterplas ademen een sfeer van grote rust.

In het gebouw bij de ingang is het ook rustig. Janny Boonstra en Peter Dijkstra verrichten hier vanochtend hun werk, in dienst van Natuurbegraafplaatsen Van Waarde (NaVaWa). Deze organisatie nam de rustplaats twee jaar geleden in gebruik. De officiële opening volgde in mei 2023.

Tot voor kort was het hier niet in alle opzichten rustig. De gemeentebestuurders van Westerwolde vonden dat het gebouw te groot was, dat de NaVaWa niet voldeed aan het bestemmingsplan, dat het pand formeel afgebroken moest worden. Overleg volgde, een rechtszaak hing in de lucht.

Maar wethouder Harm-Jan Kuper heeft nu aan de gemeenteraad laten weten dat die rechtszaak er niet komt, dat het gebouw gelegaliseerd zal worden. Hij blijft erbij dat het te groot is. Maar het bestemmingsplan staat meerdere kleinere gebouwen toe. En meerdere kleine of één grote, voor de aanblik maakt het niet veel uit. Mede daarom gaat Westerwolde dit gebouw legaliseren.

Directeur Bert Speulman van de NaVaWa uitte daar al zijn blijdschap over. ,,En ik ben daar ook blij mee’’, zegt Janny Boonstra. ,,Die kwestie speelde lang. Nu hebben we de zekerheid dat we hier kunnen blijven werken zoals we nu doen.’’

Ze toont dan het vertrek in het gebouw waarin zij en Dijkstra hun arbeid verrichten. Een andere kamer is bedoeld om nabestaanden in te ontvangen. En dan is er een grote zaal die als aula fungeert bij uitvaarten. ,,Maar waarin we ook andere activiteiten hebben. Zoals een poëzieavond, het afgelopen weekeinde.’’

Buiten nodigen de paden door het bos uit om te wandelen. Langs die paden liggen de graven, boomschijven met daarop namen geven dat aan.

Tientallen begrafenissen hebben hier al plaatsgevonden in de afgelopen twee jaar. Een herbegrafenis ook; een man die voor de Tweede Wereldoorlog al stierf en op een ‘gewone’ begraafplaats lag, heeft hier op initiatief van een nazaat een nieuwe plek gekregen.

,,De nazaat wilde het eeuwige grafrust voor zijn familielid en dat heeft deze meneer nu’’, zegt Boonstra. ,,Hier worden graven nooit geruimd. De natuur ontfermt zich als het ware over hen. Ja, hier hebben al veel mensen een plekje gekregen. Sommigen uit de regio, anderen van verder weg, maar dan gaat het meestal wel om mensen die een band met dit gebied hebben.’’

Op 10 à 12 hectare grond is ruimte voor de graven. ,,We kunnen hier dus nog heel lang vooruit. Het totale gebied hier is 60 hectare. Met de opbrengst van de verkoop van graven onderhouden we het bos en planten we elders nieuwe natuur. Dat concept passen we toe op alle negen natuurbegraafplaatsen die we als NaVaWa hebben. Dit is de eerste in Groningen.’’

De natuurbegraafplaats in Laude is wellicht de rustigste van die negen. Geluid van auto’s of ander verkeer is hier niet, ergens in de verte staat een eenzame woning. Af en toe doorkruist een wandelaar de rustplaats, want wonderlijk genoeg loopt er wel een officiële wandelroute overheen.

,,Ja, het is hier inderdaad heel rustig, misschien kiezen ook daarom veel mensen voor een plekje hier’’, zegt Boonstra. ,,Er worden ook geregeld plekken gereserveerd door mensen die nog leven. De drukste dag hier? De zondag. Ja, dan werken we hier ook, mijn collega’s Peter en Naomi Reints, en ik. Dan komen hier veel mensen een kijkje nemen en informatie vragen. Dan lopen we geregeld door dit bosgebied. Ik ken het inmiddels op mijn duimpje.’’