Protest eind november 2022 tegen plannen voor nieuwe gaswinning onder de Waddenzee. Foto: Jan Spoelstra
De Waddenvereniging heeft het Openbaar Ministerie (OM) gevraagd te onderzoeken of de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet alleen bij gaswinning op de Noordzee, maar ook op de Waddenzee in strijd heeft gehandeld met bestaande regelgeving en vergunningen.
Dat verzoek heeft de Waddenvereniging eind vorige week per brief ingediend bij het Functioneel Parket, dat zich bij het OM toelegt op fraude en milieudelicten. De natuurbeschermingsorganisatie heeft aanwijzingen mee geleverd die het vermoeden moeten ondersteunen. De landelijke vereniging maakt zich zorgen over de (eerdere) verwerking van afvalwater uit gaswinning met ‘schuine boringen’ vanaf Moddergat, Vierhuizen, Lauwersoog, Wierum en Blije.
Strafrechtelijke vervolging
Het OM maakte half oktober bekend de NAM strafrechtelijk te gaan vervolgen voor een aantal milieudelicten die gerelateerd zijn aan gaswinning op de Noordzee. Het OM verdenkt de NAM van het injecteren van afvalstromen uit aardgaswinning in lege gasvelden in Groningen, waaronder een veld onder het dorp Borgsweer bij Delfzijl.
‘Het Openbaar Ministerie is aan het oriënteren of er aanknopingspunten zijn voor een eventueel strafrechtelijk onderzoek’, zo reageert het functioneel parket per e-mail summier op persvragen over de brief van de Waddenvereniging.
Afvalwater uit de velden op de Noordzee bevat kwik en moet juridisch als gevaarlijk afvalwater worden afgevoerd, bracht het OM in oktober naar buiten. Daarvoor zou de NAM niet de juiste vergunningen hebben. Het OM had toen geen aanwijzingen dat de manier van afval lozen gevaar oplevert voor mens en milieu. Na bevindingen van de politie, de Inspectie Leefomgeving en Transport en het Staatstoezicht op de Mijnen is eerder al beslag gelegd op de administratie van de NAM en zijn er transportcontroles uitgevoerd. Dat laatste resulteerde in het voorjaar van 2022 in het acuut stilleggen van afvallossen in de haven van Delfzijl.
De NAM laat weten het te betreuren dat het OM een strafrechtelijk onderzoek heeft ingesteld en voornemens is tot vervolging over te gaan. ‘Die informatie bestuderen wij, het is daarom niet mogelijk op dit moment inhoudelijk te reageren’, mailt woordvoerder Hein Dek. Volgens de NAM gaat de vervolging over ‘de behandeling en afhandeling van enkele waterstromen in ons bedrijfsproces’.
Brieven naar kabinet en Tweede Kamer
De Waddenvereniging heeft de genoemde brief ook naar alle bestuurlijk verantwoordelijken gestuurd, onder wie staatssecretaris Hans Vijlbrief, natuurminister Christiane van der Wal en de leden van de Tweede Kamer. Die debatteren woensdag over mijnbouw. Nieuwe gaswinning vanaf Ternaard is in dat debat een vast, kort gesprekspunt. Het wachten is op de laatste beoordeling van Van der Wal.
In een andere in cc verzonden brief reageert de nieuwe Waddenvereniging-directeur Christine Wijshake naar NAM-directeur Johan Atema. Die had half december de Waddenvereniging en Milieudefensie uitgenodigd voor een gesprek. Atema betoogde dat beide verenigingen en hun sympathisanten slecht geïnformeerd zijn als het gaat om hun verzet tegen de nieuwe gaswinning vanaf Ternaard. Hij verwees naar wetenschappelijk waaruit zou blijken dat de gevolgen van gaswinning voor het Wad al vijftien jaar beperkt zijn en dat de activiteit niet schadelijker is dan Wadlopen.
Waddenvereniging-directeur Wijshake wil alleen met de NAM-directeur in gesprek als hij over álle effecten van extra gaswinning onder de Waddenzee wil praten, inclusief de ‘mogelijk illegale verwerking van gevaarlijk kwikhoudend afval afkomstig van gaswinning’.
