Klaas Sloots, burgemeester van Stadskanaal. Harry Tielman
In Stadskanaal is het politieke klimaat ernstig maar niet hopeloos verstoord. Tot die conclusie komt een extern onderzoeksbureau.
Het rommelt al lang in politiek en bestuurlijk Stadskanaal. ,,Herstel is alleen mogelijk als politieke partijen de verantwoordelijkheid durven nemen om hun rol in het geheel te herzien.’’
Tot die conclusie komen onderzoeksbureau Necker uit Utrecht en bestuurder Geert-Jan ten Brink. In opdracht van burgemeester Klaas Sloots en griffier Wendy Onrust onderzocht Necker de bestuurscultuur. Maandagavond worden de bevindingen in de raad besproken.
Ook Ten Brink werd door Sloots gevraagd mee te denken. Ten Brink is dijkgraaf van waterschap Hunze en Aa’s en voormalig burgemeester van Slochteren.
,,Er is veel frustratie en wrevel, maar ook een breed gedragen wens tot verbetering’’, stellen Necker en Ten Brink.
De laatste benadrukt dat ,,de pijn van deze bestuursperiode niet recent is ontstaan, maar dieper ligt en eerder is begonnen al voor de huidige raadsperiode (2022–2026).”
‘Werk aan vertrouwen’
Wat begon als onuitgesproken frustratie tijdens de collegevorming in 2022 is geëscaleerd tot openlijke (persoonlijke) verwijten, coalitiebreuk, en een raad die in een staat van verlamming lijkt te verkeren. Twee spoeddebatten in korte tijd, vertrouwelijke sessies, wethouders die bijna hun positie opgaven; het geeft een behoorlijk vertroebeld beeld.
Als politiek en bestuur bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor het verleden én vooruit te kijken, kan er worden gewerkt aan herstel van vertrouwen en effectiviteit, stellen de onderzoekers. De oproep is duidelijk: werk aan vertrouwen, stel heldere kaders en zet gezamenlijk koers naar een stabieler en effectiever bestuur na 2026.
De conclusie van Ten Brink is dat het weinig zinvol is om tijdens het restant van de huidige raadsperiode veel te investeren in relationele zaken. De focus moet volgens hem nu vooral liggen op inhoudelijke samenwerking en voorbereiding op de nieuwe raad in 2026.
Spelregels moeten helder zijn
Zijn aanbevelingen sluiten aan bij de bevindingen van Necker. ’Denk aan het opstellen van een integriteitsprotocol, actualiseer reglementen, en ontwikkel een verplichte inwerkprogramma voor nieuwe raadsleden. Kom met een formatieprotocol ruim voor de verkiezingen.’
Het moet helder zijn wat de spelregels zijn, met ruim aandacht voor integriteit, debatvaardigheid, weerbaarheid en ondermijning.
De raad is meer met zichzelf bezig dan met inhoudelijke dossiers, wordt gesteld. Dat leidt tot bestuurlijke verlamming. Richt je op belangrijke bestuurlijke thema’s (zoals Nij Begun, Nedersaksenlijn, Geert Teis, woningbouw).
En bespreek omgangsvormen. Ga respectvol met elkaar om: de raad heeft een voorbeeldfunctie. Alle politieke partijen (dat zijn er acht, lokaal Betrokken is inmiddels gefuseerd met Gemeentebelangen) wordt gewezen op hun rol: selecteer kandidaatsraadsleden op samenwerkingsbereidheid en vraag om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van kandidaten.
