Delfzijl, Eemshaven en Lauwersoog gespitst op smokkelaars. ‘Criminelen zo moeilijk mogelijk maken’

De gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta bundelen de krachten met Den Haag, Den Helder, Goeree-Overflakkee en Harlingen. ,,We delen kennis en ervaringen en proberen het criminelen zo moeilijk mogelijk te maken”, zegt burgemeester Ben Visser van Eemsdelta.

Sinds de beveiliging in grote havens als Rotterdam en Antwerpen strenger is geworden, wijken drugs- en mensensmokkelaars uit naar plaatsen waar ze doorgaans zonder veel controle kunnen aanleggen. Criminelen veranderen hun routes om illegale goederen te smokkelen. Daarbij maken zij vaak gebruik van kleine schepen, visserij en pleziervaart. De zes gemeenten staan in nauw contact met politie, douane en andere overheidsdiensten.

,,Onze drie zeehavens zijn belangrijke toegangspoorten die we veilig willen houden”, zegt burgemeester Hans Broekhuizen van Het Hogeland. Hij onderkent de charme maar ook de kwetsbaarheid van zijn gemeente. ,,De uitgestrekte waddenkust die Het Hogeland zo uniek maakt, biedt kansen maar kent ook risico’s.” Hij doelt op het gevaar dat criminelen bij gebrek aan toezicht in het dunbevolkte landschap ongemerkt voet aan wal zetten. Voor een goede en blijvende aanpak is vaste financiering nodig. De gemeenten vragen het Rijk om steun.

Eerder wijdden onderzoekers Pieter Tops en Edward van der Torre in hun analyse (2023) over de aanpak van ondermijnende criminaliteit in de gemeente Groningen enkele woorden aan de veiligheidssituatie in noordelijke zeehavens. Zij schreven: ‘Die heeft weinig om het lijf. Er zijn weinig controles. Er is, zeker in de nachtelijke uren, nauwelijks toezicht. De consequentie is dat overheidsorganisaties niet weten hoe het is gesteld met de georganiseerde criminaliteit. Het lage veiligheidsniveau creëert een criminele achterdeur.’

Destijds verklaarde een woordvoerder van Het Hogeland dat Groninger gemeenten zich bewust zijn van hun kwetsbaarheid. ,,Maar zicht krijgen op de vele vormen van ondermijnende criminaliteit is complex.” Uit landelijk onderzoek bleek dat het opletten geblazen is. Concrete misdaadcijfers waren er op dat moment niet maar betrokken agenten gaven aan ‘dat het naïef is te denken dat er niks speelt’.

Tweede Kamerlid Mirjam Bikker van de ChristenUnie diende donderdag een amendement in om 3 miljoen euro beschikbaar te stellen voor het Platform Ondermijning Kleine Zeehavens. Burgemeester Visser weet wat de gemeenten met het geld gaan doen. ,,,We denken aan maatregelen die passen bij het karakter van de haven, zoals betere monitoring, toezicht en samenwerking met havenbedrijven en gebruikers.”