Breed draagvlak in Groningen voor Culturele Hoofdstad. ‘Het komt niet vaak voor dat we zó eensgezind zijn’

„Hier wordt iedereen warm van”, reageert Dirk-Jan Visser, directeur van Kunstraad Groningen. „Er is zoveel kennis en kunde in de culturele sector. Als we goed samenwerken kunnen we fantastische plannen maken.”

De culturele sector liet afgelopen najaar al een positief geluid horen over het initiatief. Visser stuurde toen namens vijftig vertegenwoordigers van culturele instellingen een brief naar de gemeente en provincie, om ze aan te moedigen Groningen kandidaat te stellen.

„Wat hier zo interessant aan is, is dat je als regio gaat nadenken over wie je bent en wat je wil zijn”, zegt Visser. „Dat verhaal zal zorgen voor trots en verbondenheid, of we het uiteindelijk worden of niet.”

Dat vraagt ook wat van de culturele sector, beseft hij. „Het is nu een groot halleluja-verhaal, maar we zullen onderweg ook weerstand tegenkomen. Het vraagt enorm veel tijd en inzet van grote en kleine instellingen. We zullen intensief moeten samenwerken.”

Maar dat is volgens Visser een investering. „Het gaat wat opleveren.” Hij somt op: „We zullen elkaar straks nog beter kunnen vinden. En het zet Groningen op de kaart. Niet alleen in 2033, maar ook lang daarna.”

En dat mag ook wel, vindt hij. „We doen alsof het normaal is, maar wat wij hier hebben aan cultureel aanbod is echt bijzonder. Daar mogen we trots op zijn.”

Ook onder ondernemers heerst veel enthousiasme, zegt Xandra Groenewold, voorzitter van het Ondernemersfonds. „Door Groningen aantrekkelijk te maken op het gebied van wonen, werken en leven, creëer je ook een goed vestigingsklimaat.”

Daar zit wel een prijskaartje aan. Er is bij benadering zo’n 50 tot 100 miljoen euro nodig voor een jaar lang Culturele Hoofdstad. Daarvoor wordt – naast politiek en maatschappelijke instellingen - ook naar het bedrijfsleven gekeken. „Het kost een hoop, dat weten we”, zegt Groenewold. „Maar we zien het ook als een investering. Dat maakt dat bedrijven bereid zijn bij te dragen. Niet alleen in geld, maar ook in tijd, locaties en netwerken.”

De relatie tussen ondernemers en de gemeente Groningen is niet altijd even harmonieus. Verwacht Groenewold dat die beter wordt door zo’n enorm project? Groenewold: „Absoluut, dat merk ik nu al. Bij de presentatie van het plan waren overheid, cultuur, onderwijs en ondernemers vertegenwoordigd. Uit Stad en Ommeland. Ik dacht nog: het komt niet vaak voor dat we zó eensgezind met elkaar in een zaaltje staan. Je wordt gewoon blij van de energie die er vanaf komt, van alle kanten. Samen aan het verhaal van Groningen werken zorgt ook voor gedeelde trots, denk ik.”

Dat nieuwe verhaal is een alom terugkerende term in het verkennende rapport. „De afgelopen twaalf jaar is ontzettend veel over Groningen geschreven”, zei verkenner Carolien Gehrels bij de presentatie van haar rapport. „Wat ik merk is dat Stad en Ommeland grote behoefte hebben om vanuit kracht hun eigen verhaal te vertellen en dat niet anderen dat moeten doen.”

Prachtig, vindt Bé Schollema, wethouder in de gemeente Westerkwartier, maar hij vindt dat dat verhaal niet verbonden moet worden aan de aardbevingsellende. In het rapport is te lezen dat het uitdragen van al het moois dat Groningen te bieden heeft, helend zou kunnen werken met het oog op de gasproblematiek.

„Het lijkt zo alsof er plezier gecreëerd moet worden voor mensen die nu in de ellende zitten”, zegt Schollema, die zelf in het aardbevingsgebied woont. „Maar het zijn twee aparte dingen. Er is ellende én er is heel veel moois. Koppel die niet aan elkaar, maar laat gewoon zien wat voor leuke provincie we zijn.”

Toch is ook hij enthousiast over de plannen. „En heel veel mensen in het ommeland met mij, ook in het aardbevingsgebied.”

Hij voorziet mooie samenwerkingen tussen Stad en Ommeland. Dat vraagt volgens de wethouder wel om een denkslag in de voorbereidingen. „In de stad heb je natuurlijk een aantal grote culturele instellingen. In het ommeland is er ook veel, maar kleinschaliger. In het Westerkwartier heeft bijvoorbeeld bijna elk dorp wel een toneelvereniging, maar die zijn net zo kleinschalig als de 41 dorpen ook zijn. Ik zou tegen de stad willen zeggen: wees je daarvan bewust.”

Het zou de kers op de taart zijn als Groningen daadwerkelijk Culturele Hoofdstad wordt, zegt Schollema. „Maar Groningen op de kaart zetten moet sowieso lukken. Er is hier genoeg moois.”