Het spandoek hangt al klaar Foto: Stichting Open Monumentendag Westerkwartier
Van kerken tot boerderijen en van oude gasthuizen tot molens. Dit weekend kun je door heel Groningen alleen al 434 monumenten bezoeken. Welke binnenkijk-buitenkansjes mag je écht niet missen? Hierbij vijf tips.
Ook dit jaar staan er nieuwe monumenten op de lijst in Groningen. „In Westerkwartier verwacht ik alleen al een opkomst van 2000 man”, aldus Arnold Bloem, voorzitter van Open Monumentendag Westerkwartier. Dit jaar is het thema: ‘Erfgoed van routes, netwerken en verbindingen’. Vrijwilligers en eigenaren staan klaar om de nieuwsgierige bezoekers te verwelkomen op verschillende locaties. In 2023 trok Open Monumentendagin heel Nederland ruim 1,3 miljoen bezoekers.
1. Pompstation Dudok aan de Turfsingel
Het pompstation Dudok aan de Turfsingel. Foto: Nienke Maat Foto: Nienke Maat
De Amsterdamse architect Willem Dudok kwam in 1953 met het ontwerp voor de pompstations voor Esso. In Nederland zijn er maar liefst 116 van geplaatst, bijna allemaal gingen ze tegen de vlakte. Slechts twee zijn overgebleven, waaronder het exemplaar aan de Turfsingel. In 2018 sloot het tankstation,maar afbreken mag niet, want het is een rijksmonument. Daarom krijgt het pand in 2025 een nieuw leven. De aankomende eigenaren zijn dit weekend aanwezig bij het monument om de plannen voor de toekomstige groene ontmoetingsplaats te delen.
2. Aeolus molen in Adorp
Molenstichting Winsum kocht deze molen een aantal jaar geleden. En dat gebeurde niet omdat ze zo weg waren van de uitstraling, integendeel.De molen was hard toe aan restauratie. Tijdens slecht weerverloor die regelmatig onderdelen. Het bouwwerk vormde een gevaar voor de inwoners van Adorp. In een restauratieperiode van drieënhalf jaar hebben ze de molen opgeknapt. Vorige week werd de molen feestelijk geopend en nu is iedereen welkom om de trots van het dorp te bekijken.
De Pijp aan het Boterdiep. Foto: Nienke Maat Foto: Nienke Maat
3. De Pijp aan het Boterdiep
Meer dan honderd jaar geleden is deze fabriek aan het Boterdiep in Groningen gebouwd. Dit gebouw deed vroeger dienst als vleesconservenfabriek, begonnen als slagerij, waar familie Gerzon de dienst uitmaakte. Binnenin zijn nog veel aspecten van vroeger te bespeuren. Speciaal voor Open Monumentendag treedt zanger Jan Henk de Groot zondag om 13.30 uur op.
4. Woudboerderij in Opende
“Deze locatie neemt dit jaar voor het eerst deel aan het evenement en is zeker de moeite waard om een kijkje te nemen. Alleen de route die je aflegt om bij het monument te komen is al bijzonder”, vindt Bloem. Deze locatie is namelijk het gemakkelijkst te bereiken via de toenmalige trambaan, wat nu een natuurpad is. De Woudboerderij, die in 1922 is gebouwd, ligt daaraan gevestigd. Binnenshuis zijn de kenmerken uit de jaren twintig nog steeds aanwezig. Zo zijn er traditionele bedsteden te bewonderen.
De Gouden Leeuw in Noordhorn. Foto: Nienke Maat Foto: Nienke Maat
5. De Gouden Leeuw in Noordhorn
Van oorsprong was dit een populaire herberg voor reizigers. Die trok vooral gasten die de route tussen Groningen en Leeuwarden aflegden. Door de tijd heen heeft het gebouw veel verschillende functies gehad. Zo heeft de herberg als café, woonhuis en hotel gediend. Momenteel wonen mensen in het pand.
Desalniettemin opent ook De Gouden Leeuw de deuren en zijn er verschillende activiteiten waar je als bezoeker aan kunt deelnemen. “Omdat we de gasten een belevenis willen geven, kunnen ze onder andere met een koets door het landschap van Noordhorn reizen”, aldus Bloem. Daarnaast wordt muziek gespeeld en kun je een oud item scoren uithet toenmalige kostuummuseum dat daar eerder gevestigd in zat.