Schrik door ernst van schimmelproblematiek Indische Buurt in Groningen. 'Dit kun je bewoners niet in de schoenen schuiven'

Aan één blik op de foto van een huurder in zijn beschimmelde slaapkamer aan de Menadostraat in Groningen heeft schimmelexpert Koos Scheijbeler genoeg: de oorzaak van de problemen is bouwkundig en komt niet door een gebrek aan ventilatie door de huurders. „Dit kun je de bewoners absoluut niet in de schoenen schuiven”, zegt hij overtuigd.

De gepensioneerde Schiedammer werkte veertig jaar lang in de corporatiesector en gaf de laatste twintig jaar in heel het land les over schimmel aan medewerkers van woningcorporaties. Hij is gespecialiseerd in oude gebouwen. Goed ventileren is volgens Scheijbeler weliswaar heel belangrijk om vochtproblemen tegen te gaan, maar soms is de oorzaak bouwkundig en dan is er geen ventilatie tegen opgewassen.

„Je ziet een scherpe lijn van de schimmel over de hele lengte van de kamer”, legt Scheijbeler uit. „Op het plafond zit niets. De rand achter de gordijnrails is vaak een ramp, maar die is ook schoon. Op de muur neemt de schimmel van boven naar beneden af. Het patroon laat zien dat het probleem in de gevel zit. Ze hebben een ophoping van vocht boven in de muur zitten.”

Maar verhuurder Lefier is het daar niet mee eens. De woningcorporatie heeft een vochtmeting in het huis gedaan en concludeert dat er geen bijzonderheden zijn. „Wij zien geen vochtprobleem in de muur”, zegt een woordvoerder. „Dat betekent dat onze conclusie is dat het door bewonersgedrag komt.” Zo waren onder meer de ramen en de ventilatieroosters dicht, zegt Lefier.

Het verhaal van Lefier gaat er bij Scheijbeler niet in. „Het is de grootste onzin”, zegt hij. „Ik geloof er geen barst van.” Als het probleem door bewoners veroorzaakt zou zijn, had volgens hem ook op andere plekken schimmel moeten zitten. „Dan zat het door de hele kamer. Dit wordt niet veroorzaakt door de huurder, maar door de staat van de woning.”

Op het stadhuis schrok woonwethouder Rik van Niejenhuis (PvdA) zich een hoedje toen hij de foto uit de Indische Buurt afgelopen zaterdag in deze krant zag staan. „Dit moet aangepakt worden, want hier word je ziek van”, zegt hij resoluut. „Lefier kan dit niet volledig in de schoenen van bewoners schuiven.”

De wethouder vindt dat het de verantwoordelijkheid van de verhuurder is om bewoners in zo’n situatie te helpen. „Ze moeten dus voorlichten over stoken en ventileren, zoals ze ook doen, maar ook pro-actiever de situatie periodiek bekijken.” Van Niejenhuis wil dat Lefier een oplossing zoekt voor de huurders. Als dat niet bouwkundig kan, dan moet de verhuurder kijken of de bewoners naar een andere huurwoning kunnen. „Want je kunt daar niet gezond slapen.”

Lefier heeft de bewoners van de Menadostraat voor nu geadviseerd goed te blijven ventileren, maar ziet in dat deze mensen in een ongezonde omgeving leven. „We zijn zoekende naar een oplossing”, aldus een woordvoerder.

Schimmel is altijd slecht voor de gezondheid, stelt de Groningse GGD. Het kan gezondheidsklachten veroorzaken aan onder andere de luchtwegen of klachten als astma verergeren.

De GGD is bekend met de situatie in de Indische Buurt. In het najaar trokken bewoners al bij de gezondheidsdienst aan de bel. Maar omdat de GGD geen handhavende rol heeft, blijft het bij het informeren en adviseren van huurders. „Wij kunnen niet zeggen: deze mensen kunnen hier niet wonen”, zegt een woordvoerder. „Maar we geven wel een signaal af aan de gemeente en de verhuurder. Dat hebben we in november ook gedaan.”

De gemeente Groningen heeft geen middelen om verhuurders te dwingen de problemen aan te pakken. Wel hebben gemeente, corporaties en huurdersorganisaties samen prestatieafspraken gemaakt. Maar daarin staat alleen dat iedereen staat voor een gezond woonklimaat en dat mensen geïnformeerd worden over hoe ze vochtproblemen voorkomen.

Hoewel Van Niejenhuis wil dat Lefier de problemen oplost, heeft hij ook begrip voor de positie van de corporatie. „Het Rijk en gemeenten vragen veel van woningcorporaties”, zegt hij. „Ze moeten flink bouwen om de woningnood op te lossen en ze moeten de huizen met de slechtste energielabels eerst verduurzamen, dus ze zitten in een lastig parket. Als ze eerst al deze huizen aanpakken, moeten mensen met nog slechtere energielabels langer wachten of kunnen ze minder woningen bouwen.”

De Woonbond, die opkomt voor huurders, deelt dat begrip van de wethouder niet. „Het is flauwekul en niet acceptabel”, zegt beleidsmedewerker Maarten Wiedemeijer. De woningnood tegengaan en schimmelproblemen oplossen, concurreert volgens hem niet met elkaar.

„Het gaat over een ontzettende aantasting van het woongenot en er is door de afschaffing van de verhuurdersheffing extra geld naar corporaties gegaan”, legt Wiedemeijer uit. „Een deel van dat geld is bestemd voor de aanpak van schimmelwoningen en slechte onderhoudsniveaus. De corporaties hebben dus voldoende middelen om beide te doen.”