Een boer in Kloosterburen moet geulen graven om het overtollige water te laten weglopen in mei 2024. Foto: Anjo de Haan
Waterschappen hebben meer geld nodig om Nederland te beschermen tegen het water. Dit jaar halen ze 4,3 miljard euro op bij de belastingbetalers. Dat is 8 procent meer dan in 2024. Vergeleken met vijf jaar eerder is de heffing met 41 procent toegenomen.
Die sterke stijging ten opzichte van afgelopen jaren, houdt sterk verband met het veranderende klimaat. De 21 waterschappen investeren fors in veilige dijken, het opvangen van piekbuien en droge periodes en het zuiveren van rioolwater. De lat ligt hoog omdat weersextremen groter zijn en vaker voorkomen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de hoogte van de heffing verschilt per regio.
Het maakt uit of het waterschap een gebied beheert dat laag of hoog ligt, omvangrijke stedelijke bebouwing heeft of veel dijken moet onderhouden. De waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s, die delen van Groningen en Drenthe beheren, moeten ook meer geld vragen van hun inwoners. Ieder jaar betalen één- en meerpersoonshuishoudens hier enkele tientjes meer. Voor landbouwers geldt een toename van enkele honderden euro’s.
In Nederland variëren de kosten van een huishouding in een koopwoning die uit meerdere personen bestaat tussen de 370 en 680 euro per jaar. Een huishouding die uit één persoon bestaat is ongeveer tussen de 200 en 475 euro kwijt.
Redelijke tarieven
,,Het klimaat kost ons veel geld. Meer dan we vijf jaar geleden hadden gedacht'’, zegt Jakob Bartelds, dagelijks bestuurder van waterschap Hunze en Aa’s. ,,Dijken en kades moeten omhoog. Alles wordt duurder. Als je dan ook nog je CO2-footprint naar beneden wil brengen, moet je werken met elektrisch materieel. We investeren ook in zonnepanelen bij zuiveringsinstallaties. We zijn niet de goedkoopste, maar vergeleken met waterschappen in het westen van Nederland zijn onze tarieven redelijk.” Volgens Bartelds betalen Groningers en Drenten dertig procent van de totale rekening van het schap. ,,In het westen loopt dat op naar 70 procent. Dat is een groot verschil.”
Bert Wiersema, dagelijks bestuurder van Noorderzijlvest, zegt dat de tarieven van zijn schap iets hoger liggen dan gemiddeld. ,,We investeren veel en doen dat in een dun bevolkt gebied. Dan is het logisch dat het er bij ons iets harder inhakt.” Daarbij loopt Noorderzijlvest niet weg voor pittige klussen. ,,Als we dijken moeten verzwaren, doen we dat. We staan aan de lat om het water schoon te houden, dus zetten we nu al in op het verwijderen we medicijnresten. Belangrijke opdracht is vooral te zorgen dat de stad Groningen droge voeten houdt.”
Groter gemaal nodig
In de toekomst heeft Noorderzijlvest een groter gemaal bij Lauwersoog nodig. ,,Met de sterk stijgende zeespiegel en een bodem die verder daalt, ontstaat meer hoogteverschil en wordt lozen iets moeilijker. Dan heb je een sterker gemaal nodig. Je praat over een investering van honderden miljoenen.” Om dat geld binnen te roeien, trekt Wiersema op met gemeenten en provincies. Het verstevigen van de dijken doet het waterschap met het Rijk. De bestuurder zegt dat er nog een hele andere uitdaging wacht. ,,Zijn er nog genoeg arbeidskrachten? Krijgen we al het werk nog uitgevoerd? Ik durf geen tien jaar vooruit te kijken.”