Advocaten: ‘Verdachten zorgden mogelijk helemaal niet voor explosie Midwolda’

Sterker nog, advocaat Sander Arts ziet, als hij beveiligingsbeelden frame voor frame terugkijkt, dat het verhaal heel anders in elkaar steekt dan hoe het Openbaar Ministerie schetst. Die verdenkt stiefvader Iwan B. (53), Bryan de R. (23) en Martijn R. (24) ervan de mega-explosie samen te hebben veroorzaakt. De officier van justitie eiste maandag tegen Iwan en Bryan 24 maanden celstraf en tegen Martijn 30, omdat hij het illegale spul had gekocht.

Ze staken tijdens de jaarwisseling van 2023/2024 de hele avond vuurwerk af. Het was een busje vol, voor een deel illegaal en gekocht in Duitsland. Veel dozen stonden in de tuin, niet ver bij mortierinstallatie en een hevig brandende vuurton. Het was professioneel vuurwerk, terwijl ze niet wisten hoe ze daarmee om moesten gaan.

Het ging iets na één uur ‘s nachts vreselijk mis, volgens de OvJ omdat een vuurvonk in een doos vuurwerk in de tuin was gevallen. Volgens haar explodeerde 10 tot 20 kilo explosief materiaal in de Anna Maria Horalaan. Een groot deel van de straat heeft materiële schade opgelopen en de gezondheid van veel van de bewoners heeft een optater gehad.

Advocaat Arts staat Martijn bij. Dat zijn cliënt een heel gevaarlijke situatie creëerde, erkent hij. Als hij de beveiligingsbeelden bekijkt, ziet hij echter ook een mogelijk ander scenario voor een explosie. Drie mensen voegen zich kort daarvoor bij het gezelschap in de tuin. Met één van hen heeft Martijn in het verleden ruzie gehad.

De advocaat laat de rechtbank de fragmenten haast per frame bekijken van seconden voor de megaexplosie. Daarin is volgens hem te zien dat de vuurton als eerst explodeert als Harry langsloopt. „U ziet ook een klein steekvlammetje naar hem toegaan als hij er loopt.” Arts vraagt zich af of hij er mogelijk heeft gespuugd of er in iets ingooide. Direct nadat de vuurton explodeert, explodeert ook de rest. 

Het onderzoek van de forensische dienst vindt Arts ‘tunnelvisie’, zij gaan ervanuit een doos zwaar vuurwerk in de tuin als eerste explodeerde. Hij ziet toch iets anders. En die 10 tot 20 kilo explosief materiaal is onvoldoende onderbouwd. Als dat er lag, was het het equivalent van 700 cobra’s. Dan waren er sowieso doden gevallen, stelt hij.

De verdachtmaking gaat verder, want volgens hem zijn de getuigenissen van de drie bezoekers op elkaar afgestemd. Bovendien zouden twee van de bezoekers direct tegen Harry hebben gezegd ‘wij zeggen niets’. Opmerkelijk, zegt Arts: „En vervolgens loop je helemaal leeg tegen de politie over Martijn.”

Ook de advocaten van Iwan en zijn stiefzoon zeggen dat het niet onomstotelijk is dat juist de verdachten de explosie hebben veroorzaakt. Het ging de hele avond goed, zeggen ze. „Zonder te willen doen dat het een heel veilige situatie was, de vonken vlogen wel met name van het vuurwerk af”, vertelt advocaat Joost Suurmeijer, hij staat Bryan bij. Er moet gekeken worden naar het korte tijdsframe vlak voor de explosie, vindt hij. Toen staken de verdachten geen vuurwerk af, sterker: Bryan wilde richting bed en was aan het opruimen.

Stiefvader Iwan, die verweten wordt zijn tuin beschikbaar te hebben gesteld, wist niet hoeveel vuurwerk er zou komen en dat er zoveel illegaal was, zegt zijn advocaat Wilko ten Have. Eerdere jaren werd volgens hem alleen legaal vuurwerk afgestoken. Hij was vooral aan het oliebollen bakken en stak één of twee stukken vuurwerk af op de hele avond. Verder keek hij een beetje toe.

Bovendien zou hij ook maar één doos vuurwerk de tuin in hebben getild en niets hebben meebetaald aan het vuurwerk. Iwan bluste de vuurton en afgeschoten vuurwerk. Het is niet zo dat hij helemaal niet met veiligheid bezig was, kaart Ten Have aan. Ook hij ziet geen onomstotelijk bewijs dat het drietal de explosie veroorzaakte. Dat is volgens hem wel nodig, een veroordeling kan niet op aannames.

Na de middagpauze verlaat advocaat Sander Arts de zitting. Martijn zit de rest van de middag zonder bijstand. Onderbouwingen van slachtoffers over hun schadeclaims hoort de advocaat dan ook niet, evenals de reactie van de OvJ over zijn verdachtmakingen. Op eventuele vragen van rechters moet Martijn zelf antwoorden.

De OvJ vindt het ‘buitengewoon spijtig’ dat de verdediging van Martijn er niet meer bij is. En ook van de verdachtmaking vindt ze wat. „Als je een lont, vuur en kruitton hebt, kun je wel zeggen dat een ander het heeft gedaan, maar zonder was het niet gebeurd.”