In ‘Groeten uit Ter Apel’ vertellen bewoners hoe Ter Apel werkelijk is. ‘Het azc is niet wat Ter Apel maakt’

Het idee voor het boek ontstond bij de opening van de tentoonstelling medio november in het Museum Klooster in Ter Apel. De gemeenschapszin en het positivisme van de 25 inwoners die hun persoonlijke ervaringen over hun dorp delen inspireerden directeur Marjan Brouwer. „Het maken en de presentatie waren zo bijzonder en leuk. Daar moest een boek van komen. Om al deze positiviteit vast te houden, ook als de tentoonstelling straks stopt.”

De tentoonstelling ‘Groeten uit Ter Apel‘ (16 nov 2025 - 14 juni 2026) belicht de positieve, alledaagse kant van het dorp, in contrast met het vaak eenzijdige, negatieve mediabeeld. Verreweg de meeste geportretteerden voelen zich thuis in Ter Apel en wonen er met veel plezier. Hun verhalen en portretten worden ondersteund door 35 kunst­vaandels en 200 geschilderde ansicht­kaarten, gemaakt door andere inwoners.

Het resultaat is een compleet andere indruk dan de negatieve beeldvorming waarin de asielproblematiek overheerst. Brouwer: „Het azc is niet wat Ter Apel maakt. Dat zijn de inwoners, de verenigingen en de prachtige omgeving.” De Kloosterdirecteur maakte de 25 interviews. Met ‘gewone’ inwoners. Mensen die er al hun hele leven wonen, of er neerstreken voor werk of de liefde. Of voor een veilig thuis. Of vanwege de bosrijke omgeving en de rijke historie van het dorp.

Op een enkel verhaal na is de algemene deler: hier wil ik wonen, leven en mijn kinderen groot brengen. „Heel bijzonder dat iedereen zich zo heeft willen openstellen”, zegt Brouwer bij de presentatie van het boek in de Kloosterkerk zondagmiddag, in bijzijn van geportretteerden, een divers gezelschap van (oud) doktersassistent tot marktkoopman en van ondernemers tot oud-vluchtelingen die er gesetteld zijn.

Brouwer overhandigt het boek aan cultuurwethouder Giny Luth van Westerwolde. En aan haar oudste gesprekspartner, de 91-jarige Pieter de Graaf. Hij kwam pas na zijn pensioen naar het dorp. „De ontvangst in Ter Apel was enorm hartelijk”, is in het boek te lezen. „We zijn volledig opgenomen in het dorp. Er is hier een gemeenschapsgevoel dat in de stad niet bestaat.” De jongst geportretteerde is een meisje van 15 jaar.

Groeten uit Ter Apel heeft de sfeer van ‘lichtheid’, aldus Brouwer. „Het was een groot plezier dit te maken.” Lichtheid, want Ter Apel heeft een rijk verenigingsleven, veel historie en natuur met de nodige variatie. „Ik zeg altijd: Een gewoon dorp met bloeiende verenigingen en veel bos. En dan is er ook nog een azc.” Maar de meeste buitenstaanders zien vooral de asielopvang en de problemen die daarmee gepaard gaan. „Stemmingmakerij die een gemeenschap zouden kunnen opbreken. Maar niet Ter Apel. De gemeenschapszin is hier gelukkig heel groot.”

Het boek is rijk geïllustreerd met foto’s van Joop van Putten uit Zwolle. Hij maakte de portretten en fotografeerde mooie en bijzondere locaties in Ter Apel en directe omgeving. Op de kaft een plaat van drie vrolijke Kloosterwiekers van de plaatselijke carnavalsvereniging, op de fiets in het mistige bos.

Historicus Martin Hillenga schetst de geschiedenis, en laat zien hoe buitenstaanders door de loop der tijd naar Ter Apel kijken. Een dorp in een uithoek van Nederland aan de grens met Duitsland. Met grote asielproblematiek. De mooie Ruiten Aa, het gevarieerde bos en landschap, het historische klooster tellen niet mee. Behalve voor de inwoners zelf, voor wie de ‘barre uithoek’ het centrum is van hun bestaan.