De verkiezingen komen eraan. Bekijk hier de stemwijzers en debatten van jouw gemeente

Pleinen hangen vol aangeplakte verkiezingsaffiches en langs wegen staan grote borden met politieke leuzen. Het is onmogelijk om aan de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart te ontkomen. Om de wirwar aan lokale, landelijke en nieuwe partijen te ontrafelen en een weloverwogen keuze te maken, zullen weinig mensen de pagina’s dikke verkiezingsprogramma’s doorploeteren. In plaats daarvan doen een hoop stemmers een beroep op de stemwijzer.

Eén op de vijf stemmers baseert zijn stem op de uitslag van zo’n stemwijzer, blijkt uit onderzoek van DVHN. Uit de test rolt de partij die het meest overeenkomt met jouw opvattingen. Klinkt simpel, maar de praktijk blijkt weerbarstiger.

Aan de hand van dertig stellingen worden de standpunten van de verschillende partijen platgeslagen tot ‘eens’ of ‘oneens’. Daar gaat het soms mis. Stellingen worden verschillend geïnterpreteerd door politieke partijen, waardoor ze ogenschijnlijk verdeeld zijn. In de praktijk vinden ze eigenlijk hetzelfde, zo blijkt uit hun toelichting. Maar die bekijkt lang niet iedereen.

Neem de stemwijzer voor de gemeente Groningen en de stelling: ‘Alle vluchtelingen in de gemeente moeten een Stadjerspas krijgen.’ Vijf partijen zijn het eens, want de pas voor mensen met weinig geld helpt vluchtelingen integreren. De SP is het oneens met de stelling, want de pas is bedoeld voor mensen met een laag inkomen. Niet voor specifieke groepen zoals vluchtelingen. Als zij aan de inkomensvoorwaarden voldoen, hebben zij er net als andere groepen gewoon recht op.

De Partij voor de Dieren (PvdD) is het eens met de stelling. Iedereen heeft recht op een menswaardig bestaan, ongeacht herkomst of verblijfsstatus. Lijsttrekker Janette Bosma: „Wij gaan er vanuit dat een vluchteling z’n hele hebben en houden heeft achtergelaten en hier met niets is gekomen. Dan is elke vorm van extra ondersteuning welkom.” Een vluchteling met voldoende geld hoeft geen Stadjerspas, meldt ze ook. Haar partij en de SP zijn het dus eens, maar volgens de stemwijzer niet omdat ze de stelling verschillend hebben geïnterpreteerd.

Bovendien staan niet alle partijen in de stemwijzer. Zoals Gemeentebelangen Westerwolde, die de stemhulp hekelt als uiteendrijvend. De nuance ontbreekt volgens de partij. Stellingen worden polariserend en zwart-wit geformuleerd, stelt fractievoorzitter Marco Visscher. Het is misleidend omdat de gevolgen of kosten geen plek hebben in de wijzer, waarschuwt hij.

Een nieuwe voorziening kost geld, dat kan ten koste gaan van andere voorzieningen of een verhoging van de onroerendezaakbelasting betekenen. Reden voor Visscher om af te zien van een plek in de stemwijzer, ook al kan het hem kiezers kosten.

Naast de stemwijzer heeft een aantal gemeenten een Kieskompas. Zoals de naam al zegt wordt de uitslag daarbij langs verschillende assen gelegd. Conservatief en progressief. Links en rechts. Voordeel daarvan is dat het kompas laagdrempeliger is vanwege een digitale keuzehulp. Die helpt laaggeletterden of mensen die politiek lastig vinden. Het kieskompas is er voor inwoners van Midden-Groningen, Tynaarlo en De Wolden. Inwoners van de gemeente Oldambt kunnen gebruik maken van MijnStem. Daarin staan ook stellingen, maar kan doormiddel van een schuifbalk een positie worden gekozen tussen ‘eens’ en ‘oneens’. Minder zwart-wit, dus.

De meest voor de hand liggende en directe manier om je te keuze te bepalen, blijft door een blik te werpen op de verkiezingsprogramma’s. Hierin staan de standpunten van partijen uiteengeschreven en hun plan om die te realiseren. Verder kun je je als kiezer verdiepen in de leden van een partij en hoe zij in de wereld staan.