Patrick Beijk in de hal waar de stokerij moet komen. Achter hem de metalen bolkokers waarin het stro tot pap werd gekookt. Foto: Marcel Jurian de Jong
Er wordt hard gewerkt in de voormalige strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda. De pub is bijna klaar en er staan een bierbrouwerij, koffiebranderij en destilleerderij aan te komen. In de stijl van Peaky Blinders. Eigenaar Patrick Beijk vertelt over de toekomst van De Toekomst.
Alles is groot in De Toekomst in Scheemda. De hallen, de vloeren, de daken en de oude machines van wat eens een strokartonfabriek was. De verbouw van het industriële monument met 5000 vierkante meter vloeroppervlak is geen eenvoudige klus. Eigenaar Patrick Beijk uit Groningen is bezig is met een meerjarenplan. ,,We doen het stapje voor stapje en zijn met de eerste fase vier tot vijf jaar zoet.”
Hij geeft een rondleiding in de roodstenen fabriek pal langs de A7 en vertelt enthousiast over zijn plannen met De Toekomst. Dan ben je zo maar twee uur verder.
De voormalige strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda heeft ook een enorm buitenterrein voor festivals. Foto: Marcel Jurian de Jong
Op zijn iPad toont Beijk fraaie plaatjes van hoe De Toekomst er over vijf jaar uit moet zien. En dat is bijzonder, uniek voor het Noorden en misschien wel voor Nederland. We zien grote brouwketels van de bierbrouwerij langs de muren van de grote hal van 55 meter lang en 18,5 meter breed. Het wordt niet zomaar een brouwerij, maar een beleving zoals de Experience van Hertog Jan in Arcen. ,,We zijn hierover in overleg met bouwer AB Inbev.”
Historie De Toekomst 1 (afgebroken) en 2 (uit 1908)
De stichting Coöperatieve Strokartonfabriek, waaraan zo’n honderd boeren deelnemen, koopt in 1889 grond nabij het Winschoterdiep. De strokartonfabriek De Toekomst aan de rand van Scheemda wordt op 31 januari 1901 in gebruik genomen. Het eerste jaar wordt 8 miljoen kilo stro aangevoerd, na zes jaar is dat al 16 miljoen kilo. Een tweede strokartonfabriek is nodig, De Toekomst 2, ontworpen door de Groninger architect P.G. Cremer. Deze fabriek wordt in 1908 naast de eerste gebouwd. Nadat in de jaren 60 de klad in de strokarton kwam, sloten de fabrieken in 1968. De Toekomst 1 is in 2005 gesloopt en De Toekomst 2 werd op het nippertje gered van de ondergang. Het Rijk trok 4 miljoen euro uit voor de restauratie van de grootste industriële ruine van Nederland. Met een leerlingenwerkproject zijn de muren en de ingestorte daken van De Toekomst 2 gerenoveerd. Onder de vlag van de huidige eigenaar Patrick Beijk volgt nu de inrichting van strokartonfabriek.
Dansen tussen de bierketels
,,De brouwketels komen op een platform, zodat de ruimte ook voor beurzen en concerten te gebruiken is.” Dansen tussen de bierketels, onder een fantastisch met oude ijzeren spanten gerestaureerd dak. En alles in de stijl van Peaky Blinders, de populaire Engelse Nexflixserie over een criminele bende uit Birmingham vlak na de Eerste Wereldoorlog. Inclusief oude auto’s en vrachtwagens uit de jaren 20. Zoals de knalgele Chevrolet bestelbus die is ingericht als foodtruck en zowel in als buiten de fabrieksmuren dienst kan doen. ,,Een vergelijkbare wagen vervoerde vroeger strobalen naar De Toekomst.”
De ontvangsthal krijgt een lange wand de stijl van de de winkeltjes op de Ponte Vecchio in Florence, de middeleeuwse brug. Multifunctioneel te gebruiken als garderobe en uitgiftepunt van hapjes en drankjes tijdens evenementen.
De grote hal van De Toekomst in Scheemda waar de bierbrouwerij komt. In de hal staat de gele Chevrolet foodtruck. Foto: Marcel Jurian de Jong
Het eerste tastbare resultaat van De Toekomst nieuwe stijl is de Hakselaarspub, waar vroeger het stro werd gehakseld. Die staat naast de hoge stenen fabriekspijp en is bijna klaar. De letterlijk bruine kroeg heeft een lange bar uit 1910, die Beijk op de kop tikte in Waterloo, Canada bij de whiskystokerij Seagram. Een fraai uit hout gesneden beeldmerk onder de bar herinnert aan de afkomst. ,,Helemaal origineel”, aldus Beijk. De pub is ingericht met veel glas-in-lood en heeft grote koperkleurige biervaten. ,,We hebben de pub al een paar keer verhuurd voor bedrijfsfeestjes.”
Patrick Beijk
Patrick Beijk Foto: Marcel Jurian de Jong
Horecacondernemer Patrick Beijk is eigenaar van Mr. Mofongo, The Chaplin’s Pub, The Dog’s Bollocks, drie horecapanden in hartje stad Groningen. Wie bij Mr. Mofongo is geweest heeft ongetwijfeld de cocktailbar gezien met robotarmen die de glazen volschenken en de whiskystokerij op de tweede verdieping. Dat concept wil hij in het groot in de destilleerderij in Scheemda gaan uitdragen.
Beijk begon zijn horecacarrière als eigenaar van showrestaurant Baloney’s in Hoogkerk en theaterrestaurant Het Ei van Columbus in Midlaren. Hij was ook nauw betrokken bij het horeca- en woonproject Merckt op de hoek van de Grote Markt en Poelestraat in Groningen. Hij zou er een grote foodmarkt en dakterras ontwikkelen, maar stapte twee jaar geleden uit het project. Hij steekt sindsdien zijn energie in De Toekomst die hij in 2018 kocht en nam zijn ketels voor de nieuwe bierbrouwerij van Merckt mee naar Scheemda.
Patrick Beijk won diverse prijzen en werd uitgeroepen tot meest markante horecaondernemer van het jaar 2018 in Groningen.
Grote artiesten naar Scheemda te halen
Beijk timmert nog niet hard aan de weg met de verhuur en exploitatie van De Toekomst. ,,Evenementen houden tijdens de verbouwing is lastig.” Maar toch zijn in en op het 23 hectare grote terrein rond de strokartonfabriek de afgelopen jaren evenementen gehouden als het culturele festival Grasnapolsky, het dancefestijn In Retraite en een grote tuinbeurs. En de studenten van de kunstacademie Minerva in Groningen exposeerden er jaarlijks hun afstudeerwerken en de Edwin Evertsband treedt er binnenkort op.
George Manak en Patrick Beijk in de hal waar de koffiebranderij van Tiktak en Segafredo moet komen. Foto: Marcel Jurian de Jong
In de toekomst hoopt Beijk grotere festivals en artiesten naar Scheemda te halen. ,,Dan moeten de nieuwe horecaruimten en podia klaar zijn. We willen graag de capaciteit van de fabriek uitbreiden, zodat we minder kwetsbaar zijn bij slechts weer. Het dak is al goed geïsoleerd en de wanden maken we ook geluidswerend.”
Nevel uit de kraan
Beijk wil beleving brengen in de fabriek, een beetje ondeugend, vandaar de Peaky Blinders-stijl. Dat begint al bij de toiletten. Wie zijn handen wast, doet dat in de wasbak in een fraai gedecoreerd whiskyvat. Behalve water komt er ook nevel uit de kraan, die de grote spiegel boven de wasbak doen beslaan, zodat je met je vinger je naam of een poppetje op het glas kunt tekenen.
Moonshine staat erboven, ‘maneschijn’, die duiden op de illegale whiskystokerijen in Amerika in de jaren 20, waarbij zich tijdens de drooglegging veel criminele zaken afspeelden in de schemering en ‘s nachts. En heren, wees gewaarschuwd, als u gaat plassen verschijnen er op de glaswand boven de pisgoot beelden met allerlei taferelen, en niet alleen reclame.
Decorateur George Manak demonstreert de Moonshine, de wasbakken met stoom en vuur. Foto: Marcel Jurian de Jong
In de loop der jaren heeft Beijk vaklui om zich heen verzameld die zijn ideeën vormgeven. Zo werkt hij samen decorateur George Manak uit Oudemolen en Mark Kingma van Kingma Techniek uit Dokkum. Manak maakte van whiskyvaten wasbakken voor de toiletten en Kingma zorgde ervoor dat er behalve water ook nevel uit de kraan komt. Meubelmaker Frits Schuitema uit Assen en Baldar Römer van De Oude Houtzagerij uit Assen toveren met hout in De Toekomst.
George Manak (72) ziet De Toekomst als zijn jongensdroom. ,,Die mag ik nu waarmaken. Vroeger fantaseerde ik altijd over spannende oude fabrieken. Oude machines, grote roestige ketels, ovens en meterkasten staan hier nog. En die ruige muren, het is één groot decor. Ik lig er soms ‘s nachts wakker van om dingen te bedenken voor de fabriek.”
George Manak Foto: Marcel Jurian de Jong
Manak tekende, met de hand, artist-impressions van tot foodtruck of kapperszaak omgebouwde oude vrachtwagens en brandweerwagens. En tekeningen van de nieuwe biergarten die buiten naast de fabriekspijp moet komen. Ingericht met oude ijzeren brandtrappen die je in achterbuurten van New York en Chicago aantreft. Het project De Toekomst staat nog aan het begin. Of Manak het einde zal meemaken? ,,We zien wel, maar hier kan in mijn ziel en zaligheid kwijt.”
Zo ziet de koffiebranderij er uit. Artist impression: Beeklander
Er bruisen nog veel meer plannen in het brein van Beijk
Naast de bierbrouwerij wil Beijk ook een koffiebranderij en destilleerderij in twee andere hallen van De Toekomst bouwen. Voor de koffie en thee werkt hij samen met de Groninger brander Tiktak en het Italiaanse Segafredo. De koffiebranderij moet eind volgend jaar klaar zijn. En de destilleerderij annex proeverij komt in de Paul Verhoevenzaal, genoemd naar de filmmaker die bij de fabriek scènes voor zijn succesvolle film Zwartboek opnam. ,,Het wordt een stokerij waar we onder meer whisky, gin en rum, maar ook likeuren gaan maken en laten proeven.”
In deze hal hangen nog enorme ronde ijzeren bolkokers, waarin het vroeger het stro tot pap werd gekookt. Beijk gaat tussen de kokers staan. ,,We kunnen in dit decor ook evenementen met livemuziek en theater houden.”
Een artist impression van de Paul Verhoevenzaal waar de destilleerderij met meerdere etages komt. Rechts de bolkokers. Artist impression: Beeklander
Er bruisen nog veel meer plannen in het brein van Beijk. Zo wil hij een barn bouwen, een grote schuur voor festivals, theater en liveoptredens, die ook dienst doet als opslag en werkplaats. En dan is er nog de replica van het VOC-schip Delft, dat op het terrein van De Toekomst is opgeslagen. Beijk tikte het skelet van de Delft op de kop, nadat de stichting die het gezonken oorlogsschip uit de Gouden Eeuw wilde nabouwen in Rotterdam, failliet ging. Beijk wil de boot opbouwen naast de vijver naast De Toekomst. ,,Vergis je niet, het schip is meer dan 50 meter lang. Dat is net zo groot als de grote hal van de bierbrouwerij.”
Grote hal waar de bierbrouwerij komt. Artist impression: Beeklander
Over vijf jaar moet fase 2 volgen van De Toekomstplannen. Beijk wil verbindingen maken met de bossen rond de fabriek en het Oldambtmeer. ,,We moeten nadenken hoe we samen meer toeristen naar Oost-Groningen halen. Nu komst slechts een paar procent van Nederlandse toeristen naar Groningen. En dat met Noord-Duitsland als achterland. Er zijn weinig grote publiektrekkers in de provincie Groningen.”
De Toekomst kan zo’n publiektrekker worden met recreatiewoningen, een waterverbinding met het Oldambtmeer een glamping met oude hijskranen en vrachtwagens. In Peaky Blinders-stijl.
De biergarten omgedoopt tot De Hakselaar met metalen brandtrappen in Peaky Blindersstijl Foto: George Manak