Tini wil eerbetoon voor haar vader, de 'vergeten verzetsman' Pieter Raske

In Vriescheloo herinnert niets aan Pieter Raske. Aan de man die nog geen 30 jaar oud werd omdat hij een Joods gezin hielp. Het is een situatie die zijn dochter Tini, 79 jaar oud, eindelijk wil veranderen.

,,Al heel lang doet het mij pijn dat er voor hem geen gedenkteken, hoe klein of groot ook, is’’, vertelt ze. ,,Ik heb hem nooit gekend, was zes weken oud toen hij werd opgepakt. Maar ik heb toch een band met hem, hij verdient het om herinnerd te worden.’’

Pieter Raske werd geboren in 1915 en had een boerderij in Vriescheloo, nabij de plek waar nu het hertenkamp staat. Daar woonde hij met zijn gezin. In de oorlog hielp hij Jeizel en Frouke Kosses en hun zoon Elie. Dat Joodse gezin mocht bij hem onderduiken. Lang ging dat goed maar op 28 juni 1944 sloeg het noodlot toe.

Het onderduikadres werd toen verraden. Jeizel, Frouke en hun zoon werden opgepakt, Pieter Raske ook. Jeizel verzette zich hevig en werd ter plekke neergeschoten. Frouke en Elie werden via Westerbork naar een vernietigingskamp gebracht waar ze werden vermoord.

,,En mijn vader stierf ook in een concentratiekamp’’, vertelt dochter Tini. ,,Ik heb hem nooit gekend. Ik werd in mei 1944 geboren, zes weken voor zijn arrestatie. Ik groeide op met een stiefvader. Veel werd er thuis niet gepraat over de oorlog. Pas later, beetje bij beetje, kwam ik meer te weten. Via mijn oom Harm onder anderen, de broer van mijn vader.’’

Tini en werd volwassen en woont nu in Scheemda. Altijd knaagde wel dat gevoel in haar dat haar vader onvoldoende recht werd gedaan. ..Mijn opa, Hindrik Kuiper, hielp ook Joden en liet daarvoor het leven. Jaren geleden kreeg het dorpshuis in Vriescheloo een gedenksteen waarop zijn naam en die van zijn Joodse onderduikers staan. Zoiets zou mijn vader ook verdienen.’’

Met de grootscheepse viering van tachtig jaar bevrijding in 2025 in zicht, heeft ze besloten in actie te komen. ,,Die viering is een geschikt moment om mijn vader een passend eerbetoon te geven. In welke vorm dan ook. Mooi is dat ik inmiddels ook een foto van hem heb. Ik zocht als eerste contact met oud-journalist Cees Stolk die me wil helpen.’’

Vervolgens benaderde ze voorzitter Jochem Abbes van de Historische Vereniging Westerwolde (HVW) en vroeg of hij iets kan doen. En wonderlijk genoeg stuitte ze zo op een bondgenoot. Want ook Bert Nobbe had met dezelfde voorzitter contact opgenomen.

Nobbe (61) woont in Vriescheloo en kende Roelf Raske goed, de oudere broer van Tini. ,,Roelf is al overleden’’, vertelt Bert. ,,Als kind hoorde ik al flarden van wat het gezin had meegemaakt, van de dood van Pieter Raske. Maar net zoals Tini ervoer, over de oorlog werd lange tijd niet veel gesproken. Nog niet zo lang geleden leerde ik meer over wat er toen is gebeurd. En met mijn neef Johan zet ik mij nu in voor een blijvende herinnering aan Raske. We kunnen nu samen met Tini optrekken.’’

Nobbe wil voor elkaar krijgen dat Pieter Raske de bekende Israëlische Yad Vashem-onderscheiding krijgt. ,,Daar dien ik een officieel verzoek voor in. Maar een gedenkteken in Vriescheloo of Westerwolde is ook nodig. Zodat bekend blijft wat hij heeft gedaan.’’

Voorzitter Abbes van de HVW bespreekt het verzoek van Tini en Bert binnenkort met zijn medebestuurders. ,,We gaan serieus bekijken of we er aan kunnen voldoen, bijvoorbeeld bij het buurthuis in Vriescheloo. Maar wellicht is het goed om te kijken of er meer mensen in Westerwolde zijn zoals Pieter Raske. Vergeten verzetsmensen, noem ik ze maar die we in dat herdenkingsjaar 2025 kunnen eren.’’