Uitgerekend bij haar. Een van ’s lands bekendste boerinnen die zich al jaren inzet om haar bedrijf om te vormen tot diervriendelijk varkensverblijf. Juist bij Annechien ten Have slopen dierextremisten naar binnen om beelden van zieke en verwonde dieren te maken en te publiceren. „Willen zij echt wel verbetering van het dierwelzijn?”, vraagt Ten Have ontgoocheld.
Ze steekt al lange tijd haar nek uit, figuurlijk en financieel, om varkens een beter leven te bieden. Meer ruimte in stallen, stro om in te wroeten, deurtjes zodat de vleesvarkens en een deel van de zeugen dag en nacht naar buiten kunnen, strodouches en grotere kraamstallen. Het leverde Annechien ten Have prijzen op, een koninklijke onderscheiding en als enige varkensbedrijf in Nederland twee sterren voor het Beter Leven Keurmerk.
Nachtelijke insluipactie
In de vroege ochtend zag Ten Have tot haar schrik dat dierextremisten van het radicale Ongehoord, dat tien jaar eerder ook al eens kwam inbreken, een filmpje op sociale media hadden geplaatst met stalbeelden uit een nieuwe nachtelijke insluipactie.
Het draaide uit op een helse dag waarin de Groningse onderneemster op haar Facebookpagina ’Hamletz: scharrelvlees van Annechien’ zelf een onafhankelijk welzijnsonderzoek aankondigde.
„Ik ben onthutst en ontdaan”, zegt Ten Have. „We proberen het zo goed te doen, en dan word je zo besmeurd. En dan doen ze ook nog alsof het ons puur gaat om het winst maken, over de rug van onze dieren. Nou, ik kan u vertellen: wij maken geen winst. We knopen de eindjes aan elkaar. Elke verbetering in de stallen kost geld, dat geeft niet, daar kiezen we zelf voor. Maar het is lastig terug te verdienen. Dus het frame van winstbejag werp ik verre van mij.”
Het is niet de eerste keer dat dierextremisten de wet overtreden. De ene keer betreft het inbraak bij een konijnenhouderij, dan weer een varkensbedrijf. De bekendste, de massale invasie van een bedrijf in Boxtel, leidde zelfs tot oprichting van boerenorganisatie Farmers Defence Force.
Hoewel organisaties Ongehoord en Animal Rights misstanden aan het licht willen brengen, jagen ze boerengezinnen de stuipen op het lijf. „Heel je gevoel van veiligheid en zekerheid valt weg”, vertelt Ten Have.
Gestorven biggetjes
Ze ontkent niet dat er ook zwakke en zieke dieren leven op haar bedrijf, met 4000 vleesvarkens en 600 zeugen. Op de beelden zijn gestorven biggetjes te zien, manke dieren en zeugen in kleine verblijven. „Ik heb vaker verteld dat we nog zestig oude kraamhokken hebben waarin zeugen niet vrij rondlopen. Die wil ik graag veranderen, maar daarvoor is geld nodig. Dat gaat stap voor stap. Deze activisten doen alsof ze iets geheims hebben onthuld.”
Dat niet elke big de kraamperiode overleeft, geldt voor elk varkensbedrijf, stelt de boerin. „Niet elke big haalt het. Elke dag is er een medewerker in het kraamgedeelte. Samen met de Wageningen Universiteit zijn we op zoek naar de kraamstal die het beste is voor de biggen. Een student zoekt dat voor ons uit. Ook dat is een onderzoek dat op eigen initiatief en onze kosten gebeurt. En ja, misschien hadden we enkele dode biggen eerder moeten weghalen.”
’Uitzonderingen’
Beelden van enkele manke dieren en één met een vergroeide poot contrasteren sterk met het idee van vleesvarkens die overdag levendig in de ’dartelstallen’ rondneuzen en, anders dan op gangbare bedrijven, zowel binnen als buiten verblijven.
Ten Have erkent dat het vervelende beelden zijn, maar uitzonderingen. „Als je op een middelbare school komt, en je filmt net die ene persoon met een been in het gips en nog twee met griep of corona, dan kun je die school ook framen als onvriendelijke leefomgeving.”
Vleeskeurmerken
Dat uitgerekend haar bedrijf werd uitgekozen, ziet Ten Have als een doelbewuste actie. Ze is lid voor de Raad voor Dierenaangelegenheden, waarin deskundigen het ministerie van Landbouw adviseren over dierenwelzijn. En ze is een boegbeeld voor de sector.
De boodschap lijkt te zijn: als achter het scharrelvlees van Annechien zoveel leed zit, moet het overal wel mis zijn. Op haar website richt Ongehoord ook pijlen op vleeskeurmerken.
Ten Have: „Dan vraag ik me af: willen zij echt verbetering van het dierwelzijn? Willen ze echt dat we als boeren, en de rest van de keten, zoeken naar een betere manier om varkens te houden? Of willen ze gewoon dat niemand nog vlees eet in Nederland? En plegen ze daarvoor willens en wetens karaktermoord? Iedereen die zijn stinkende best doet, moet kapot worden gemaakt.”
Geen reactie op kritiek
Een woordvoerder van Ongehoord wenst tegenover de Telegraaf geen antwoord te geven op de vraag wat het uiteindelijke doel is van de inbraakacties: is dat verbetering van welzijn in de veehouderij of een volledig vegetarische Nederlandse bevolking?
Ook wil hij niet reageren op de kritiek van ’karaktermoord’, het overtreden van de wet, het mogelijk framen van beelden en het angst aanjagen met nachtelijke insluipingen.
Caroline van der Plas
Een enkeling zegt op de Facebookpagina van Hamletz, de merknaam van het scharrelvlees, geschrokken te zijn van de beelden en vraagt de boerin om opheldering. Ten Have stelt dat er eerst een onafhankelijk onderzoek naar het welzijn op haar bedrijf komt en dat ze het twee sterren-keurmerk tijdelijk opschort. Ook de Dierenbescherming ondersteunt een onderzoek.
De meeste reacties steken Ten Have een hart onder de riem. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas, die als journaliste uitgebreid onderzoek deed naar dieractivisme in Nederland, noemt de inbrekers ’walgelijke mensen’. „Eropuit om boeren kapot te maken.”
Een Groninger zegt het op zijn eigen manier: „Dat volk begriept er juust gain donder van. Binnen mor waaineg bedrieven woar ze zoveul aandaacht hemmen veur t welweden van t swienespul. Lekker in t stro in n mooie dartel schuur.. min vólk wat zowat dut.”
