Er moet een provinciaal energiebedrijf komen. Bij groene energieprojecten blijven miljoenen aan de strijkstok hangen van ontwikkelaars en grondeigenaren.
Dat vindt de Socialistische Partij (SP) in Provinciale Staten, die de regio een steviger positie wil geven. Lusten en lasten van bijvoorbeeld grote windparken moeten beter worden verdeeld over windproducenten en bevolking.
Te vaak zijn groene energieprojecten ondanks grote weerstand bij de lokale bevolking van boven afgedwongen. Als er op die ingeslagen weg wordt doorgegaan zal het draagvlak voor duurzame energie langzaam maar zeker verdwijnen’’, zegt SP-Statenlid Christiaan Serbanescu-Kele. Zijn partij publiceert vandaag het discussiestuk ‘Energiedemocratie voor Groningen’. De SP pleit voor een hele andere aanpak.
Daarbij bepalen niet langer de energieconcerns, de grondeigenaren en de Rijksoverheid wat er gebeurt. ,,In een energiedemocratie wordt samen met, en niet over mensen beslist. Domweg in een zaaltje uitleggen wat van hogerhand is besloten, is er niet meer bij’’, stelt Serbanescu-Kele. ,,Waar mogelijk zijn de direct betrokkenen zelf initiatiefnemer en vindt besluitvorming van onderop plaats.’’
Op kleine schaal kan een lokaal collectief dat zonnepanelen bezit en stroom produceert, eigenaar zijn. Maar bij grote projecten is voor de duurzame opwekking van groene energie een grote rol weggelegd voor een nieuw provinciaal energiebedrijf. ,,In het huidige systeem dragen de belastingbetalers de kosten van de energietransitie, maar hebben ze niets te zeggen. De winsten gaan vooral naar private personen en bedrijven. Wanneer energieprojecten eigendom zijn van de samenleving, komen eventuele opbrengsten aan de samenleving ten goede.’’
De SP stelt dat een provinciaal energiebedrijf grond aankoopt en een wind- of zonnepark zelf exploiteert. Er zijn geen private aandeelhouders aan wie winsten moeten worden uitgekeerd. Eventuele winsten gaan in een provinciaal energiefonds. Daaruit worden nieuwe groene projecten gefinancierd en kunnen omwonenden meedelen in de winsten of waar nodig ruimhartig worden gecompenseerd voor de nadelen die zij ondervinden. Volgens de SP heeft in een provinciaal energiebedrijf de regio de touwtjes in handen. Serbanescu-Kele: ,,In het algemeen bestuur moeten inwoners vertegenwoordigd zijn en in alle gemeenten met lopende projecten verantwoording afleggen. Daarnaast staat het onder controle van Provinciale Staten.’’
De SP is het oneens met de stelling dat alles wat door de staat wordt geregeld inefficiënt en slecht is en alles daarom beter aan private bedrijven kan worden overgelaten. ,,Duitsland telde de afgelopen jaren 347 de-privatiseringen, waarvan 284 energiebedrijven. Daar bestaan goedlopende regionale energiebedrijven. De samenleving is collectief eigenaar. Opbrengsten komen ten goede aan ons allemaal.’’
De socialisten willen het provinciaal energiebedrijf zo snel mogelijk op de politieke agenda zetten.
