'Niet eens genoeg voor de huur.' Studenten in Groningen vinden nieuwe basisbeurs onaanvaardbaar

De basisbeurs die vanaf het studiejaar 2023-2024 wordt ingevoerd bedraagt 255 euro per maand voor uitwonende studenten, zo blijkt uit de brief die Dijkgraaf naar de Tweede Kamer stuurde. Thuiswonende studenten ontvangen 91 euro per maand. De oude basisbeurs – destijds nog een gift van 286 euro per maand voor uitwonende studenten – werd in 2015 vervangen door het leenstelsel waarbij studenten maximaal 1034 euro per maand mochten lenen. Het gevolg was dat veel studenten torenhoge schulden hebben, waardoor ze onder meer in de problemen komen bij het aanvragen van een hypotheek. Ook zorgt het voor veel stress.

Midas Bosman (25), die in november afstudeerde in Europese talen en culturen aan de Rijksuniversiteit Groningen, bouwde gedurende vijf jaar een schuld op van 70.000 euro. ,,En nee, dat is echt niet alleen opgegaan aan feesten. Rutte en Bussemaker (oud-onderwijsminister Jet Bussemaker, red.) vertelden destijds dat de hoogte van de lening geen invloed zou hebben op de hoogte van een hypotheek. Bovendien hanteerde men als uitgangspunt dat je de maandlasten in drieën kon opdelen: lening, bijbaantje en ouders. Maar veel ouders kunnen dat niet opbrengen.’’

Bosman heeft naast zijn studie een aantal baantjes om rond te komen. ,,255 euro is natuurlijk beter dan niets, maar toch is het behoorlijk teleurstellend. Huur, zorgverzekering, boodschappen: alles is sinds 2015 een stuk duurder. De Sociaal-Economische Raad deed onderzoek naar de herinvoering van de basisbeurs en die adviseerde een bedrag van gemiddeld 400 euro voor uitwonende studenten.’’

De nieuwe basisbeurs valt onder meer lager uit omdat het kabinet studenten die recht hebben op een aanvullende beurs wil stimuleren hier gebruik van te maken. Uitwonende studenten uit gezinnen met een laag of middeninkomen krijgen een beurs van 419 euro.

,,We schrokken ervan dat het zo laag wordt ingeschat’’, zegt voorzitter Leon van der Deure van de Groninger Studentenbond. Hij doelt ook op de compensatie voor afgestudeerde studenten die buiten de boot zijn gevallen na afschaffing van de basisbeurs. Het totaalbedrag is 1436 euro. ,,Een druppel op een gloeiende plaat. Het is natuurlijk mooi meegenomen, maar dit lost de problemen voor studenten met een studieschuld niet op. Er zijn genoeg studenten met een schuld van een halve ton, mede omdat Bussemaker ons uitnodigde maximaal te lenen.’’

RUG-student Energy and Environmental Sciences Julia Hofma (21) overweegt een tussenjaar. ,,Dan kan ik in het nieuwe collegejaar gebruikmaken van de nieuwe basisbeurs. Ik vind het een lastige keuze. Ik heb met 8000 euro gelukkig geen grote schuld.’’

Student pedagogische wetenschappen Isabelle Bech (22) heeft geen schulden. ,,Ik verkeer in een enorme luxepositie, mede dankzij mijn ouders. Maar ik werk ook naast mijn studie. Verder betaal ik relatief een lage huur. Maar zelfs deze huur is met de nieuwe beurs voor uitwonende studenten niet op te brengen.’’

Dijkgraaf benadrukt dat het kabinet vooralsnog alleen met denkrichtingen komt. In gesprek met studenten en de Tweede Kamer moet uiteindelijk een besluit worden genomen over de vorm waarin de basisbeurs terugkeert.