De affiche waarop de tekst en de noten van het lied staan. Foto: Kulturgeschichtliches Museum Osnabrück
Het Herinneringscentrum Esterwegen tracht het wereldberoemde Moorsoldatenlied op de lijst van Immaterieel Erfgoed van de Unesco te krijgen.
,,We dienen binnenkort een officiële aanvraag in en hebben al vele steunbetuigingen gekregen’’, zegt Martin Koers.
Hij geeft mede leiding aan het Herinneringscentrum Esterwegen, over de grens bij Vlagtwedde. Daarin wordt aandacht besteed aan de 15 concentratiekampen die tussen 1933 en 1945 in het grensgebied met Groningen en Drenthe stonden: de zogenoemde Emslandlager. Daarin zaten politieke tegenstanders van Hitler en, later, ook krijgsgevangenen. Duizenden mensen vonden er de dood.
In het kamp in het dorp Börgermoor werd in 1933 het Lied van de Moorsoldaten geschreven en gecomponeerd, door 3 gevangenen. Het lied gaat over de zware arbeid die de gevangenen verrichtten op het veen van het Bourtangermoor. Maar het spreekt ook hoop uit over een betere toekomst.
Honderden versies in vele talen
Het werd één keer in het kamp uitgevoerd maar vervolgens door de nazi’s verboden. Maar de gevangenen bleven het stiekem zingen en het raakte ook in andere concentratiekampen en buiten Duitsland bekend en bleef na de oorlog gezongen worden. ,,Er zijn inmiddels honderden versies in heel veel talen’’, zegt Koers. ,,Het is zo beroemd dat het volgens ons een beschermde status moet krijgen en op de lijst moet. Dat we de aanvraag nu indienen, komt mede omdat het lied zijn 90ste verjaardag viert.’’
Op die lijst van Immaterieel Erfgoed staan rituelen, gewoonten, ambachten en gebruiken. Liederen passen er ook op. Door ze op de lijst te zetten erkent de Unesco hun belang. Met een plek op de lijst kan het erfgoed ook nog meer bekendheid krijgen.
Het Herinneringscentrum biedt particulieren en organisaties de mogelijkheid hun steun uit te spreken voor de aanvraag. Dat kan via de website van het centrum. ,,Het beoordelen van de aanvraag duurt een periode, we verwachten in 2025 de uitslag’’, zegt Koers.