Woordvoerder Baudien Bauman van platform BrugTerug stond model voor de terugkeer van de Paddepoelsterbrug, op deze poster én in levende lijve -met deze jurk- bij het aanbieden van petities op onder meer het Groninger stadhuis. Poster: BrugTerug
De minister zette hoogstpersoonlijk een streep door de Paddepoelsterbrug, ondanks protesten en actiegroepen. Hoe zit het ook al weer? Negen vragen en net zoveel antwoorden.
Wat gebeurde er met de oude brug?
De Paddepoelsterbrug raakt eind september 2018 ontwricht na een fout van een brugwachter. Hij drukte op de verkeerde knop bij het bedienen van meerdere bruggen. De schade lijkt dan niet zo groot, maar Rijkswaterstaat besluit om niet tot reparatie over te gaan. Toenmalig minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) zet uiteindelijk een streep door de brug, hoewel lokale overheden de brug graag zien terugkeren.
Waarom dan? Is het een belangrijke brug?
De Paddepoelsterweg - inclusief brug - maakt deel uit van een historische route. Via de Hondsrug in Drenthe trekken herders al sinds 650 voor Christus over deze weg. Toen die verbinding werd bedreigd door het graven van het Van Starkenborghkanaal in de jaren dertig van de vorige eeuw, beloofde de provincie om de route met brug voor altijd in stand te houden, inclusief Paddepoelsterbrug als snelle route tussen Stad en ommeland.
Akkoord. En omwonenden protesteerden tegen het verdwijnen van de brug?
Zeker. Als die omwonenden in de gaten krijgen dat de brug niet terugkeert, richten ze de actiegroep BrugTerug op. Ze krijgen al gauw steun: van ouders van fietsende scholieren bijvoorbeeld, die de alternatieve route via de Dorkwerderbrug niet veilig achten voor hun kroost. Daarna volgen tientallen dorpsverenigingen, forenzen, de Fietsersbond, Wandelnet (het Pieterpad loopt over de brug), Het Groninger Landschap, Groningen Toegankelijk: allemaal willen ze de brug terug.
Cartoon uit de beginperiode van BrugTerug
De minister was niet te vermurwen door zoveel protest?
Nee, die bleef bij haar mening. Sterker nog: ook de motie ‘toch een lage brug’ van de SP deed haar niet twijfelen. Toen de PvdA deze motie in 2021 - na de verkiezingen - nogmaals indiende, werd deze nipt verworpen. Desondanks bleef de gemeente Groningen voor een lage brug strijden.
Waarom speelt de landelijke overheid eigenlijk een rol?
Geld. Voor de nieuwe brug ligt 8,6 miljoen euro klaar vanuit de overheid. Overigens was het al voor de aanvaring duidelijk dat de Paddepoelsterbrug vervangen moest worden. De minister greep het ongeluk aan om dit proces te versnellen. Dit omdat de Paddepoelsterbrug verouderd was en aangepakt moest worden.
Klinkt als een gebed zonder eind.
Klopt, maar uiteindelijk capituleert Groningen als eerste voor de vasthoudendheid van de minister. Eind 2022 maakte het college van burgemeester en wethouders bekend te mikken op een hoge, vaste brug met hellingbanen voor fietsers en voetgangers. Een paar maanden later komt de stad ook met een plek: 800 meter van de oude brug richting het westen. Voor deze keuze werd gepraat met omwonenden en andere betrokkenen. Iedereen mocht meedenken.
De gemeente beoordeelde 19 varianten voor de nieuwe brug. Die moet zo goed mogelijk worden ingepast in het landschap. Illustratie: Infographic DVHN
Eind goed al goed?
Nou, niet helemaal. De favoriete plek blijkt toch niet haalbaar omdat er een beschermd weidevogelgebied van het Groninger Landschap tegenaan ligt. Daar mag alleen gebouwd worden als er geen andere plekken zijn. En die zijn er wel: twee stuks zelfs. Daar mogen omwonenden nu iets van vinden. Ze zijn vooralsnog niet allemaal blij.
Waarom niet?
Een brug in de achtertuin wil niemand. Maar vooral de manier waarop, stuit omwonenden tegen de borst: wist de gemeente niet eerder dat daar weidevogels broeden? Daarbij wordt de oprijlaan voor de 10 meter hoge fietsbrug nogal lang: ruim 500 meter, met bochten en al.
En nu?
Wil de gemeente voor de zomer de precieze plek van de brug met hellingbanen aanwijzen. Vooralsnog is niemand echt blij met de brug. BrugTerug heeft zich als gesprekpartner teruggetrokken en veel betrokkenen hebben het gevoel dat iets ergens helemaal fout ging. Waarom is de brug na het ongeluk niet gewoon gerepareerd? En waarom moet een fietsbrug zo hoog worden, terwijl andere nieuwe bruggen over hetzelfde kanaal gewoon 4,5 meter hoog zijn?
Waarom investeert het rijk in het Van Starkenborghkanaal?
De internationale vaarweg Lemmer-Delfzijl wordt geschikt gemaakt voor een grotere categorie vrachtschepen (110x 11,40 meter met een diepgang van 3,50 en een laadvermogen van 3300 ton). Het gaat om een miljardenproject, hoewel er niet meer dan 30 à 40 schepen per dag gebruik van maken en het laadvermogen steeds vaker door watertekort in onder meer de grote rivieren wordt beperkt. De oorspronkelijke doelstelling om de vaarweg geschikt te maken voor drielaagse containervaart is achterhaald omdat de containers hoger zijn geworden en de nieuwe vaste bruggen alweer te laag zijn.
