Kind aan huis in 'duistere' villa in Stadskanaal: Helen Kämink jubileert als directeur Streekhistorisch Centrum

De villa Huize Ter Marse is het onderkomen van het Streekhistorisch Centrum (SHC), het museum dat op allerlei manieren aandacht besteedt aan de historie van Stadskanaal en wijde omgeving. En daarvan is Helen Kämink nu 25 jaar de directeur. ,,Al heette die functie in het begin nog anders, coördinator was ik toen nog’’, vertelt ze.

En een heel jonge coördinator ook. Ze was nog maar 25 jaar toen ze werd aangesteld en voor het eerst de drempel van de nabij de oever van het Stadskanaal staande villa overstapte en in een nieuwe wereld belandde. Een Veenkoloniaal van origine is ze namelijk niet.

,,Ik werd geboren op de Veluwe en woonde daar de eerste jaren van mijn leven’’, vertelt Kämink. ,,Later verhuisde ik met mijn ouders naar het Noorden. Bij ons thuis was de belangstelling voor musea groot. Een Tienertoer waarop ik vele musea bezocht, staat nog goed in mijn geheugen gegrift. Dat leidde er toe dat ik kunstgeschiedenis in Groningen ging studeren.’’

Na de afronding daarvan had ze verschillende baantjes maar toen las ze dat het SCH een nieuwe baas nodig had. ,,Ik woonde toen in Oostwold bij Leek, kende Stadskanaal niet goed maar heb gesolliciteerd. En werd aangenomen. Een baan in een museum, ik was daar natuurlijk enorm blij mee.’’

Het SHC was toen al een begrip in Stadskanaal en omgeving. Het zat sinds 1975 in Huize Ter Marse, in de villa met dat ‘duistere’ verleden. Ooit had Jacob Maarsingh er immers gewoond, kopstuk van de NSB voorafgaand aan en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn weduwe liet het pand na aan de gemeente Stadskanaal die enkele jaren zocht naar een nieuwe bestemming en uiteindelijk terecht kwam bij het SHC.

,,Ik leerde de geschiedenis van de villa natuurlijk snel kennen en vond er vlot mijn draai’’, aldus Kämink. ,,De eerste grote expositie onder mijn leiding herinner ik me natuurlijk nog goed. Die ging over de geschiedenis van de bioscopen in de regio. Niet alleen over die van moderne bioscopen maar ook over mensen die lang geleden met toverlantaarns voorstellingen gaven. Exposities aan de hand van een thema opzetten, dat was één van mijn opdrachten.’’

En dus volgden veel meer van zulke tentoonstellingen. Over de geschiedenis van het Stadskanaal, ook over die van de villa zelf, om maar enkele te noemen. ,,We hebben daarbij de permanente expositie over de Kanaalstreek volledig gemoderniseerd. Dat is iets waar ik best trots op ben.’’

Kämink vestigde zich ook in Stadskanaal en begon steeds meer van haar werk te houden. Huize Ter Marse werd steeds meer haar tweede thuis. Elk jaar zag ze 3000 tot 4000 mensen het pand bezoeken. ,,Én de watertoren naast de villa. Die mochten we van de gemeente ook gebruiken voor exposities en rondleidingen. Dat was erg belangrijk voor ons, de toren was een grote publiekstrekker en hielp om het bezoekersaantal van het museum ook op peil te houden.’’

Toen de gemeente de watertoren enkele jaren geleden aan particulieren verkocht, was dat een bittere pil voor Kämink en de andere medewerkers en de vrijwilligers. ,,Toen zijn we ook steeds meer gaan nadenken over een verhuizing. Want de villa, hoe mooi ook, is niet gebouwd als museum. Het pand is te hokkerig, te klein en ook klimatologisch niet ideaal. Het is geen geschikte plek om op den duur een museum te blijven.’’

Ze begon aan een zoektocht die haar uiteindelijk bracht naar de openbare bibliotheek in het centrum van Stadskanaal. ,,Het is de bedoeling dat we daar volgend jaar onze intrek nemen.’’ Ze verheugt zich op dat nieuwe onderkomen, op het feit ook dat ze in Stadskanaal kan blijven wonen, haar fietstochten in de omgeving kan blijven maken en zich kan blijven wijden aan haar tuin. De fiets en de tuin, dat zijn twee passies. Maar ze vindt het ook mooi dat ze haar jubileum nog kan vieren in die monumentale villa met dat duistere verleden waar ze ontelbaar vele en mooie uren doorbracht.