Een zogenoemde pop-up fietsparkeerplek, voor kort parkeren. Foto: DVHN
De gemeente Groningen zoekt plek voor nog twee grotere fietskelders, of fietsgarages. In de binnenstad wordt volop geëxperimenteerd, weggesleept en (op sommige plekken) geklaagd. Nieuw beleid in uitvoering.
Het is een raar gezicht voor wie niet weet wat het nieuwe fietsparkeerbeleid is in de binnenstad van Groningen. Een rood gemeentewagentje stopt langs de kant van de weg, twee of drie mannen laden wat fietsen in de bak, en weg zijn ze.
De gemeente voert sinds 1 april fietsen af. Gemiddeld tachtig per dag, uit de binnenstad. Ze zijn vervolgens terug te vinden in het gemeentelijk depot aan het Damsterplein (vlakbij de binnenstad) en de Travertijnstraat in Vinkhuizen. Een fiets die op een plek staat waar hij niet mag staan, krijgt volgens de nieuwe gemeentelijke procedure eerst een labeltje aan het stuur. Een soort waarschuwing dat de fiets verkeerd staat. Vanaf een half uur later kan de fiets door de gemeente worden weggehaald.
Zo maar een dag bij de Der Aa-kerk. Aan de westkant van de binnenstad zoekt de gemeente naar een plek voor een parkeerkelder. Foto: DVHN
‘Niet eenvoudig om aan westkant locatie te vinden’
Op deze manier wordt de omgeving rond de Grote Markt, de Nieuwe Markt (bij het Forum) en de Vismarkt zo veel mogelijk vrij gehouden van geparkeerde fietsen. Parkeren mag op daarvoor bestemde plekken: in de twee parkeerkelders onder het voormalige V&D-pand en bij het Forum.
,,Onder het Forum is de kelder een groot succes’’, zegt wethouder Philip Broeksma (GroenLinks). ,,Bij de oude V&D, onder het nieuwe Groot Handelshuis, willen we de capaciteit nog wat uitbreiden. En we zijn nog op zoek naar twee extra plekken voor een parkeerkelder, of parkeergarage. Aan de zuidkant van de binnenstad, daarvoor zijn we concreet in gesprek. En aan de westkant van de binnenstad is het gewoonweg niet eenvoudig om nog aan een locatie te komen. De autoparkeergarage in de Haddingestraat komt eind 2024 pas leeg. Wat we daar gaan doen is nog niet duidelijk.’’
‘Levensgevaarlijk, voortdurend ongelukken’
De westkant van de binnenstad is de plek waar behoefte is aan veel meer ruimte. Ondernemers in de Brugstraat worden gek van de enorme hoeveelheid lukraak geparkeerde fietsen. Oversteken is ‘levensgevaarlijk’, en een winkel binnenkomen is soms domweg onmogelijk. Vooral het Albert Heijn-filiaal heeft daar last van. De bedrijfsleiding heeft onlangs wederom bij de gemeente haar nood geklaagd, ook al omdat er ‘voortdurend ongelukken en aanrijdingen gebeuren’.
Geparkeerde fietsen in de Brugstraat. Foto: DVHN
Ook de overbuurman, herenkledingzaak Androesja, struikelt over de fietsbende op de stoep voor zijn winkel. ,,Probeer maar eens over te steken, dat is wel een uitdaging”, zegt eigenaar Androesja Vermaning. ,,En nou zitten wij gelukkig nog aan de ruime kant, het trottoir is voor onze winkel wat breder hier dan bij de AH.” Het ging volgens hem een tijdje goed, totdat de stewards verdwenen en de geparkeerde fietschaos weer losbrak. ,,Het enige dat helpt is een fietsenstalling ergens in de buurt.”
Ook buiten de binnenstad worden rijwielen verwijderd
De gemeente heeft een flinke kluif aan het verwijderen van fietsen. Los van de tachtig fietsen die dagelijks vanuit de binnenstad worden verplaatst naar de twee depots, zijn in 2022 tot en met week 42 (23 oktober) 6330 fietsen verwijderd uit de gehele gemeente Groningen.
Daarvan zijn 3207 fietsen uit de stallingen verwijderd. Deze stallingen zijn het Stadsbalkon bij het station, de Nieuwe Markt onder het Forum, de Grote Markt (onder de oude V&D), station Europapark en bij het Noorderstation. Fietsen die langer dan twaalf dagen staan worden verwijderd.
Daarnaast zijn nog 368 fout geparkeerde fietsen in de stad of bij de stations verwijderd. Die stonden bijvoorbeeld op blinde geleide stroken en zebrapaden. Dan zijn er nog 183 fietsen verwijderd op basis van de APV. Dit zijn fietsen uit wijken buiten de binnenstad, waar de gemeente na meldingen van anderen naartoe gaat. Fietsen die volgens de regels hinderlijk gestald staan. Bijvoorbeeld aan een lantaarnpaal. En dan zijn er nog 2572 zogenoemde weesfietsen uit de wijken verwijderd.
‘De bus rijdt hier niet meer’
Volgens wethouder Broeksma speelt hier een ander probleem mee. ,,De bus rijdt daar niet meer. Toen dat nog wel zo was, zette niemand de fiets daar neer, omdat je dan het risico liep dat-ie werd platgereden. Maar goed, we kijken hier wel naar.’’
Het fietsbeleid bestaat uit drie dingen, legt Broeksma uit. Voldoende parkeerplekken creëren, mensen naar die plekken toe bewegen – met borden en fietsstewards – en uiteindelijk handhaven.
Student en Stad spoorde het college onlangs bij de begrotingsvergadering aan om zo snel mogelijk de parkeerplekken voor fietsen uit te breiden. En dan pas te gaan handhaven. Ook de SP en D66 mengden zich in de discussie. ,,De kelders worden niet altijd optimaal benut en zijn niet altijd vol. Moeten we daar niet eerst over nadenken voor we nadenken over nieuwe stallingen?’’, zei Jimmy Dijk (SP).
Tom Rustebiel (D66) was het niet met hem eens. ,,Onder het Forum staat het elke zaterdag helemaal vol. Wat is het voorstel van de SP? Eerst vierentwintig uur per dag zeven dagen per week vol voordat we nieuwe plekken realiseren?’’
Kort parkeren voor een snel boodschapje
De gemeente experimenteert ook. Bijvoorbeeld met plekken voor kort parkeren, zoals aan de Grote Markt, voor de deur van de Burger King. Een met witte verf en een hekje gemarkeerde plek voor pak hem beet dertig, veertig fietsen. Die mogen daar maximaal een uur staan. Broeksma: ,,Dat is voor mensen die even gauw een boodschapje moeten doen. Even een batterijtje voor een horloge moeten halen, ofzo. En een uur is dan al best lang. Als het niet werkt, gaan we wat anders proberen. We proberen vooral gedragsverandering te bewerkstelligen.’’
De gemeente Groningen probeert het fietsparkeergedrag van inwoners op allerlei manieren te veranderen. Foto: DVHN
Een vrouw die op een doordeweekse middag haar bakfiets tussen de andere tweewielers manoeuvreert vindt het ‘best handig’, zegt ze. ,,Ik moet heel even in de boekhandel zijn, voor een cadeautje.’’ Ze wijst naar boekenzaak Van der Velde, dertig meter verderop, naast de fastfoodzaak. En, wijzend naar haar eigen vervoersmiddel: ,,Ik wil hier liever niet mee de kelder in.’’
Geen klachten bij de Fietsersbond
De Groninger afdeling van de Fietsersbond heeft tot dusverre geen klachten gekregen over het nieuwe beleid, zegt voorzitter Wim Borghols. ,,Niet anders dan incidenteel eens een opmerking aan mij persoonlijk, zo van: goh, mijn fiets is weggehaald. Ja, ik wist wel dat mijn fiets daar niet mocht staan, hoor.’’
Borghols vindt het ‘prima geregeld, met twee mooie grote parkeerkelders.’ ,,Wat ons betreft komen ook in andere delen van de binnenstad snel parkeerkelders. We hebben bij de gemeente wel bepleit om het eenvoudig te maken om een vrijstelling aan te vragen voor mensen die echt afhankelijk zijn van een fiets om zich goed te kunnen verplaatsen. Hoe het daar mee staat is me niet duidelijk, maar klachten zijn bij ons niet binnen gekomen.’’
Mensen kunnen voor zo’n vrijstelling de gemeente (digitaal) aanschrijven en krijgen dan binnen vijf dagen reactie. Medische gegevens meesturen is niet nodig.
