In coronajaar 2021 moesten mensen in lange rijen wachten voor de griepprik, bijvoorbeeld in Haren. Nu is de animo minder. Foto: Archief/Jaspar Moulijn
De griepprikcampagne gaat vanaf half oktober weer van start. Afgelopen keer lag de opkomst lager dan het jaar ervoor. Hoe wordt dat deze winter?
Dat zijn kinderen en volwassenen die extra risico lopen om ernstig ziek te worden. Alle zestigplussers kunnen hem krijgen, net als bijvoorbeeld mensen met long- of hartaandoeningen, diabetes en obesitas. Ook komen dit jaar voor het eerst alle zwangeren ervoor in aanmerking. Zo kunnen gezonde zwangeren de prik na de 22ste week bij het consultatiebureau ontvangen. In totaal komt de doelgroep neer op zo’n 6 miljoen mensen.
De mensen uit de doelgroepen krijgen een uitnodiging van de huisarts. Die zal hen vervolgens ook vaccineren.
Afgelopen jaar was de opkomst voor de griepprik volgens het RIVM lager dan het jaar ervoor: 56,8 om 58,3 procent. Ted van Essen, voorzitter van de Nederlandse Influenza Stichting, verwacht dat de animo dit jaar vergelijkbaar zal zijn met 2022. Het RIVM wil daarvan geen inschatting maken.
Volgens Van Essen onderschatten relatief veel mensen uit de risicogroepen het gevaar van een griep- en corona-infectie. Hij baseert zich daarbij op de Nationale Winterfit Peiling die de Influenza Stichting afgelopen maand heeft uitgevoerd. Van de 5600 deelnemers wist bijna de helft niet dat ze een verhoogd sterfterisico lopen bij luchtweginfecties.
„Ze snappen dat je een longontsteking kunt oplopen als gevolg van de griep. Maar ze weten niet dat het risico op een hartinfarct ook zes keer stijgt ten opzichte van een normale situatie. ‘Ik krijg nooit griep’, zeggen mensen dan. Maar jaarlijks lopen honderdduizenden Nederlanders het op. En dan moet je afwachten hoe het loopt.”
Van Essen signaleert ook een prikmoeheid in de maatschappij. „Mensen zijn er een beetje klaar mee.”
Volgens Van Essen is dat geen goede zaak. „In de afgelopen tien jaar zijn er jaarlijks gemiddeld 4700 mensen aan de griep overleden. Het was in 2018 enorm heftig. Toen waren er maar liefst 900.000 besmettingen en 9000 sterfgevallen.”
Volgens hem beschermt de prik voor 30 procent tegen het krijgen van de griep en voor 40 tot 45 procent tegen ziekenhuisopname. „Het kan dus de druk op de ziekenhuizen verlagen. In ons land wordt vaak gekeken naar vaccinatie als een kostenpost, maar het is juist een investering. Je voorkomt ermee dat je op langere termijn meer uitgaven hebt aan de zorg.”
Een ernstige influenza- of corona-infectie kan volgens Van Essen bovendien langdurige klachten veroorzaken. „En daarmee kunnen mensen wekenlang uit de roulatie blijven.”
Hij wijst er daarnaast op dat de griepprik minder bijwerkingen heeft dan het coronavaccin. „Waar je van de coronaprik nog wel een dag ziek kan zijn, krijg je van de griepprik hooguit wat pijn in de arm.”
Hij vindt van wel. „Ik snap niet waarom we de coronaprik- en griepprikcampagne niet gewoon samenvoegen. Dan krijgen mensen alles tegelijk en ligt de drempel veel lager. Voor mensen uit risicogroepen is het best wel een expeditie om er twee keer apart voor de deur uit te moeten.”
Ook stelt Van Essen dat er vanuit de overheid nog beter gecommuniceerd zou mogen worden over het risico van luchtweginfecties. Uit de Nationale Winterfit Peiling blijkt dat van de risicogroepen slechts 29 procent zich test als ze op bezoek gaan bij kwetsbaren. „Terwijl dat verstandig zou zijn, want je kunt ermee voorkomen dat je een kwetsbare besmet. Bovendien vind ik wel dat de overheid adviezen als in je elleboog niezen en regelmatig je handen wassen moet blijven benadrukken.”
