Viroloog Bert Niesters (UMCG) baalt van de uitvoering van de manier waarop het vaccineren tegen corona en griep is georganiseerd. Foto: Corné Sparidaens
Nog altijd kun je het griepvaccin en de coronaprik niet in een keer gezet krijgen. Zo maak je het 60-plussers en mensen in een risicogroep onnodig moeilijk, vinden viroloog Bert Niesters (UMCG) en noordelijke huisartsen.
Bert Niesters is 65 jaar en dus krijgt hij binnenkort een uitnodiging voor de griepprik. De brief komt van zijn huisarts, die de prik ook gaat zetten. Binnen enkele weken krijgt hij óók een brief van de GGD, waarin staat hoe hij een afspraak kan maken om een herhaalprik tegen corona te halen. Zoals Niesters zijn er nog honderdduizenden inwoners van Groningen en Drenthe die 60 jaar of ouder zijn of in een risicogroep vallen en daarom dit najaar in aanmerking komen voor vaccins tegen zowel corona als influenza.
Waar je in andere landen al jaren beide prikken in één keer kunt halen, daar moeten we in Nederland nog langs verschillende loketten. ,,Jammer, vervelend en irritant”, vat viroloog Niesters (UMCG) zijn mening over de vaccinatiecampagnes samen. Het kan veel simpeler, benadrukt hij: ,,De meeste mensen hebben twee armen, dus je doet het ene vaccin in de ene arm en het andere vaccin in de andere.”
Verlies enthousiasme
Vanuit het oogpunt van volksgezondheid zou het ook verstandig zijn om de campagnes te combineren, stelt Niesters. ,,Als je twee keer moet komen opdraven, dan verlies je onherroepelijk enthousiasme”, zegt de viroloog. ,,Een deel zal wel de ene prik halen, maar die andere er maar bij laten omdat het teveel gedoe is. Kijk gewoon hoe je het voor de klant het meest makkelijk kan maken. Daarmee haal je het beste resultaat.”
Sinds jaar en dag wordt de griepprik gezet door de huisarts. Toen de pandemie begon, is de coronavaccinatie belegd bij de GGD. Inmiddels komen de doelgroepen voor beide vaccins zo overeen, dat combineren van beide campagnes voor de hand ligt.
,,Wij als huisartsen in Drenthe hebben voorgesteld om het te combineren”, zegt bestuurder Jan Schaart van Dokter Drenthe. Veel Drentse huisartsen zijn volgens Schaart bereid om de coronaprik erbij te doen, naast de griepprik. Maar dit stuit op praktische bezwaren. Een daarvan is de 15-minutenregel: dat je na de coronaprik ter plaatse nog een kwartier moet wachten voor je mag vertrekken. ,,Als je vasthoudt aan die regel, dan heb je dus een heel grote ruimte nodig en dat kunnen wij als huisartsen niet organiseren”, zegt Schaart. Andere landen hanteren die regel niet. Schaart: ,,Maar het RIVM neemt liever geen enkel risico.” Net als viroloog Niesters vindt ook Schaart dat de prikcampagnes veel handiger kunnen: ,,Dat zou voor de komende jaren toch wel geregeld moeten worden.”
Lappendeken
Zo simpel is het allemaal niet, benadrukt Harmen Wygchel van het RIVM. Hij benoemt onder meer dat de doelgroepen voor beide campagnes niet helemaal overeenkomen, de huisartsen de uitnodiging voor de griepprik verspreidenen dat zij niet de capaciteit hebben om de herhaalprik voor corona er even bij te nemen.
,,Uiteindelijk gaan we wel toe naar meer synergietussen beide vaccinatiecampagnes”, voorspelt Wygchel. Maar wanneer en hoe? Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ziet ook dat de vaccinatiezorg in Nederland te veel een lappendeken is en wil de uitvoering meer centraliseren. De GGD’s zijn hiervoor volgens het ministerie ‘een logische partij’, maar of dit ook voor de griepprik geldt is nog niet zeker.
Wie komt er in aanmerking voor griepprik en wie voor herhaalprik corona?
Miljoenen Nederlanders krijgen de komende weken van hun huisarts een uitnodiging om een griepprik te halen. Het gaat om iedereen van 60 jaar en ouder en alle mensen in een medische risicogroep, zoals longpatiënten, mensen met ernstig overgewicht en patiënten met weinig afweer. Exact dezelfde groepen (plus zorgmedewerkers met direct patiëntcontact) kunnen dit najaar ook een herhaalprik tegen corona halen bij de GGD. 60-plussers krijgen hiervoor een brief, terwijl de andere groepen vanaf 16 oktober zelf een afspraak kunnen maken via planjeprik.nl.