Pim van Santen van Pims Fietsen in Groningen verkoopt ook fatbikes. Foto: Jaspar Moulijn
Fatbikes liggen in toenemende mate onder vuur. Zelfs fabrikanten nemen nu maatregelen om de excessen te beteugelen.
De 14-jarige Noa staat een beetje sip met zijn fatbike voor scooterwinkel La Souris aan de Westerhaven in Groningen. Hij heeft een lekke band en moet die laten plakken. Zijn fatbike kreeg hij in november van zijn ouders op zijn verjaardag. ,,Een paar vrienden van mij hadden er een, dus toen wou ik er ook eentje.’’
Wat er leuk aan is? ,,Kijk, ik ben wat breder. Zo’n zadel is fijn om op te zitten. Een gewoon fietszadel is voor wat bredere mensen niks. Dit zit top.’’
Over het rijden heeft hij ook niks te klagen. „Je hoeft maar heel weinig te trappen en je zit al op 25 kilometer per uur. Trappen kun je het niet eens noemen.’’ Slechts 25? „Deze is van mijn zusje. Die van mij gaat 50 kilometer per uur.’’ Is dat niet gevaarlijk? „Wel met glad weer, als het heeft geregend. Dan rij ik rustig met 25 en is er niks aan de hand.’’
De fatbike is populair vanwege zijn ‘stoere imago’
Sinds een jaar of drie zijn fatbikes niet aan te slepen. Volgens Pim van Santen van Pims Fietsen, die een eindje verderop aan de Westerhaven ook fatbikes verkoopt, is de trend begonnen in Amsterdam. „Ze zijn populair geworden nadat Amsterdam scooters weerde van het fietspad en landelijk de helmplicht werd ingevoerd. Van daaruit hebben de fatbikes zich verspreid over het land. Sinds vorig jaar stagneert de verkoop een beetje, omdat je ze niet meer kunt verzekeren.’’
De fatbike is onder bepaalde groepen populair vanwege zijn ‘stoere imago’, zegt Van Santen. De doelgroep van fatbikes is volgens hem tamelijk breed. „Met name twintigers en dertigers. Hipsters, maar ook ‘tuig’. Een fatbike fietst minder goed dan een gewone fiets. Je zit er met kromme knieën op. Het is vooral voor de korte afstanden in de stad.’’
Hij typeert het als een mode-product. „Een vrijetijdsfiets. Het is puur fun en voor sommigen ook een statussymbool.’’
Fatbikes hebben in toenemende mate een slecht imago
Fatbikes heb je in alle soorten en maten. Van Santen verkoopt ze in de prijsklasse tussen 2500 en 5500 euro. Er is volgens hem ook een hoop ‘rommel’ op de markt. „Die goedkopere fatbikes tussen de 1000 en 1500 euro worden vooral op internet verhandeld. Die gaan over het algemeen ook sneller dan de maximumsnelheid van 25 kilometer per uur. Daarom is de fatbike in opspraak.’’
Fatbikes hebben inderdaad in toenemende mate een slecht imago. Nogal wat fietsers kijken een beetje neer op de gebruikers. De vraag is of dat terecht is. Elke tijd kent zijn fietsmodes. Wel problematisch is de snelheid waar menig fatbiker over de wegen jakkert en medeweggebruikers de stuipen op het lijf jaagt. ,,Je hoort ze niet aankomen’’, zegt Van Santen.
Veel fatbikes zijn opgevoerd met een gashendel. Daarom zint de politiek om maatregelen. Een half jaar geleden stuurden 43 gemeenten, waaronder Groningen, een brandbrief aan demissionair minister Harbers (VVD) van Infrastructuur en Waterstaat. Daarin pleiten ze onder meer voor het instellen van een leeftijdsgrens en een opvoerverbod. Naar verwachting komt de minister in april met maatregelen.
In Groningen valt de overlast mee
Vier fabrikanten van fatbikes (Brekr, Phatfour, Doppio en Knaap) voelen de hete adem van de politiek in de nek en willen nu een boycot instellen van dealers en verkooppunten die fatbikes opvoeren.
In Groningen valt de hinder mee, constateert woordvoerder Peter Steinfort van verkeerswethouder Philip Broeksma (GroenLinks). Er verschijnen steeds meer fatbikes in het straatbeeld, maar niet zoveel als in de vier grote steden. „De aanpak van de overlast moet landelijk opgepakt worden, en dat in een bredere context, dus niet alleen fatbikes maar elektrische fietsen in het algemeen. Het moet ook gaan over wie wel en wie niet op het fietspad mag, over hoe je om moet gaan met verschillende snelheden en over adequate handhaving.”
Het kost enige tijd om ze in Groningen te traceren. Enkele pubers die op hoge snelheid met hun fatbikes over de Westersingel scheuren laat zich niet stoppen. Twee allochtone knapen die vapend op de Westerhaven stilstaan met hun fatbike willen weinig meer kwijt dat ze hem nog maar een paar maanden hebben. En dan gaan ze er in vliegende vaart vandoor.
De verkoper van La Souris aan de Westerhaven, onderdeel van een keten met 21 vestigingen in het land, zegt dat hij van het hoofdkantoor niks mag zeggen. Hoewel er fatbikes vanaf 1000 euro in de winkel staan, verzekert hij dat ze geen opgevoerde fatbikes verkopen. ,,In het begin wel, maar toen was dat nog niet verboden. Ook gingen die heel snel kapot, dus daar zijn we mee gestopt.’’
