Factcheck: Boeren willen strijd aanbinden tegen Jakobskruiskruid. Hoe gevaarlijk is het?

Jakobskruiskruid: een wilde plant met gele bloemen die vooral in bermen, weilanden en wegbermen groeit. Net als paardenbloemen verspreidt de plant zich met pluisjes in de wind. De plant staat op dit moment in bloei en is ergens in juli uitgebloeid.

De plant kan giftig zijn voor dieren zoals paarden en koeien. De bloemen bevatten alkaloïden die de lever aan kunnen tasten. Dieren kunnen die binnenkrijgen omdat ze het vinden in de wei, maar ook als het in hooi of kuilvoer is verwerkt. ‘Onze prioriteit ligt bij de gezondheid van dieren. Jacobskruiskruid kan ernstige ziekten veroorzaken en zelfs dodelijk zijn. Biodiversiteit is belangrijk, maar giftige planten moeten worden vermeden. Overheden moeten specifieke maaibeleid toepassen op gebieden met veel Jacobskruiskruid’, schrijft regiobestuurder Henk Hulshoff van LTO Noord in een persbericht.

LTO Noord slaat nu alarm en wil dat overheden werk maken van de aanpak van de plant. De belangenvereniging van boeren en tuinders heeft brieven geschreven naar de provincie Groningen, de waterschappen, Rijkswaterstaat en ProRail. De plant komt namelijk ook voor langs spoorlijnen. LTO Noord roept op tot actieve maatregelen om de verspreiding van Jakobskruiskruid vanaf deze locaties naar aangrenzende agrarische gronden te voorkomen. Specifiek wordt gevraagd om bufferstroken van 50 meter rond agrarische percelen te hanteren waar de plant niet voorkomt of niet mag bloeien.

„Nee”, weet evolutiebioloog Casper van der Kooi van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). „De hetze is weer begonnen. Elk jaar als de Jacobskruiskruid in bloei staat, komt de LTO met een soortgelijk bericht.” Van der Kooi is expert op het gebied van bloemen.

Van der Kooi: „Ja, de plant is giftig en dieren kunnen er inderdaad ziek van worden. Maar je hoort bijna nooit dat er daadwerkelijk een dier aan dood is gegaan. In boterbloemen zitten ook stoffen die voor paarden giftig kunnen zijn. Moet de overheid die dan straks ook aanpakken? Dan blijven we bezig.” Hoeveel een dier van Jacobskruiskruid moet eten om ziek te worden is moeilijk te zeggen. „Dat hangt af van de soort en de grootte. Maar van een paar happen gaat een koe of paard echt niet dood.”

Van der Kooi: „Nee. Over 2 á 3 weken is de plant uitgebloeid en dan is de ‘dreiging’ weer weg. Er is ook geen sprake van een plaag. Er staat nu wel meer Jakobskruiskruid dan een paar jaar geleden, want de bloem doet het goed op droge zomers en daar hebben we er een paar van gehad. Het is ook geen invasieve plant, net zoals de paardenbloem dat niet is. Ik snap best dat boeren de plant niet op hun erf willen en het staat ze vrij om hun eigen grond schoon te houden. Maar leg dit niet op het bordje van overheden. Die hebben al genoeg te doen.”

„Zeker”, zegt Van der Kooi. „Het is een belangrijke plant voor de biodiversiteit. Er komen veel vlinders, kevers, vliegen en andere insecten op af. Het is een belangrijke voedselbron. We zien er nu even heel veel van, net zoals dat er nu veel jonge ganzen en zwanen zijn. Die dynamiek hoort bij de natuur. Laten we dat nu niet om zeep helpen door de plant te bestrijden. Zeker deze niet, die zo belangrijk is voor vlinders. Daar gaat het al zo slecht mee.”