De laatste expositie in Huize Ter Marse in Stadskanaal gaat over beroemde sportclub Jahn II

,,Een passende, kleine tentoonstelling’’, zegt SHC-directeur Helen Kämink. ,,Jahn II is immers een begrip in Stadskanaal en wijde omgeving. De wellicht bekendste sportclub uit dit gebied.’’

Dat voor Jahn II is gekozen, heeft ook een andere redenen. Een heel oud van die club en andere archiefstukken worden binnenkort aan het SHC geschonken. ,,Een prachtige aanwinst voor onze collectie’, aldus Kämink. ,,Ook daarom is Jahn II de hoofdrolspeler in onze laatste expositie in dit pand.’’

‘Dit pand’, dat is Huize Ter Marse, de beeldbepalende villa aan de rand van Stadskanaal. Het werd gebouwd in 1884 in opdracht van vervener en boer Harm Maarsingh en stond symbool voor de groei en bloei die de veenkolonie Stadskanaal toen beleefde.

Zijn zoon Jacob Maarsingh bewoonde het pand ook. Hij werd in de jaren 30 lid van de NSB en was in de Tweede Wereldoorlog gevolmachtigde van NSB-leider Anton Mussert in Noord-Nederland. De ‘duistere’ reputatie die de villa ook heeft, stamt uit die periode.

Jacob Maarsingh overleed in 1958, zijn weduwe in 1970. Huize Ter Marse werd het eigendom van de gemeente Stadskanaal en in 1975 het onderkomen van het SHC, het museum voor de streekgeschiedenis. Kämink werd in 1998 de directeur. ,,De eerste expositie na mijn aantreden ging over de geschiedenis van bioscopen in de regio’’, vertelt ze.

In de decennia die volgden, werden vele andere, grote en kleine tentoonstellingen opgezet. Die over de 250ste verjaardag van de waterloop Stadskanaal was een van de grote. Wat in die decennia ook steeds duidelijker werd, was dat de villa te klein was en niet ontworpen als museum. Ruimtegebrek werd voor Kämink en de andere museummedewerkers een steeds groter probleem.

Daarom verhuist het SHC aan het eind van dit jaar naar de openbare bibliotheek in het centrum van Stadskanaal. ,,Die centralere plek is ook een reden om te verhuizen’’, aldus Kämink.

De ‘finale’ in de villa wordt dus gespeeld door Jahn II. De club werd, zo weet Kämink, in 1883 opgericht. ,,Als gymclub. Hij verdween ook weer maar in 1903 volgde een nieuwe oprichting. Er kwamen later meer sporttakken bij. Handbal, atletiek, basketbal. De gymclub bestaat nu niet meer.’’

Die gymnastiekvereniging had een vaandel dat destijds een pronkstuk was. ,,Vaandels waren heel belangrijk voor sportclubs’’, zegt Kämink. ,,Ze werden gedragen bij allerlei gelegenheden, ze werden met eerbied behandeld. Ook het fluwelen vaandel van Jahn II. Dat krijgen wij dus, een commissie van de club geeft het aan, met andere archiefstukken We laten ze zien tijdens de kleine ‘afscheidsexpositie’ hier en nemen ze natuurlijk mee naar ons nieuwe onderkomen.’’