Aanvaringen met bruggen steken Joost de Ruig, hoofdingenieur-directeur van Rijkswaterstaat. 'Misschien moeten we eerder en meer contact maken met de schipper om die veilig over te vaarweg te begeleiden'

Na de aanvaring van de binnenvaarttanker Curacao met de Dorkwerderbrug over het Van Starkenborghkanaal kijkt Rijkswaterstaat opnieuw kritisch naar de veiligheid en de risico’s op één van de belangrijkste vaarwegen van Nederland. De Ruig wil samen met de provincie onderzoeken of de bediening van de brug(gen) uitgebreid kan worden.

Bruggen en sluizen worden op afstand bediend. Dat gebeurt vanuit een centrale plek door operators van de provincie. Zij hebben op schermen zicht op wat er op het Van Starkenborghkanaal en het Eemskanaal gebeurt. ,,Misschien moeten we in de toekomst meer anticiperend werken. Vooral wanneer het zicht slecht is. Het houdt in dat we eerder en meer contact maken met de schipper. Die kun je dan veilig over de vaarweg begeleiden’’, zegt De Ruig. ,,Het lijkt me goed om daar met de provincie aan te werken.’’

Volgens De Ruig heeft Rijkswaterstaat maatregelen genomen die bijdragen aan een veilige vaarweg. ,,We hebben de tweebaksduwvaart verboden en laten geen duweenheden toe van 185 meter. We hebben daar rechtszaken over moeten voeren. De maximumlengte van een schip is 110 meter, waarbij we soms een ontheffing verlenen voor 135 meter.’’ De directeur stelt dat er intussen digitale kaarten zijn voor de schippers. Ook zijn er speciale ligplaatsen voor schepen met een gevaarlijke stoffen.

De Ruig is het niet helemaal eens met belangenvereniging Schuttevaer die wijst naar de taalbarrière onder buitenlandse schippers. ,,Het onderzoek naar wat er bij Dorkwerd werkelijk is gebeurd loopt nog. Maar het betreft een buitenlandse schipper die hier vaker heeft gevaren. Hij spreekt goed Duits en had zijn papieren op orde. Toch krijgt hij kennelijk onvoldoende mee dat de ruimte onder de brug 4,5 meter is.’’ Voor de Rijn en de Waal moeten schippers een soort vaarveiligheidsbewijs hebben. ,,Misschien moeten we hen ook voor het gebruik van dit soort vaarwegen meer informatie geven of iets vergelijkbaars afspreken. Ook al stop je ze maar in een klasje om hun kennis op peil te brengen.’’

Toen De Ruig werd geattendeerd op het ongeval bij Dorkwerd dacht hij: ‘Potverdikke, daar hebben we er weer één. Het steekt me wel. Ik had gehoopt dat het aantal ongevallen langzamerhand zou afnemen. Je kunt zeggen: de schade valt mee. Alleen de stuurhut is beschadigd, maar er zal maar iemand op de brug lopen.’’

Volgens De Ruig is de laatste jaren al vele miljoenen geïnvesteerd in de verbetering van de Hoofdvaarweg Lemmer Delfzijl (HLD). ,,Dat blijven we doen. Doel is om deze vaarweg geschikt te maken voor grotere schepen (vaarklasse Va) en daarbij vormt ook het vergroten van de veiligheid een belangrijke drijfveer.’’ Het gaat om investeringen in het kanaal (bruggen, sluizen, onderhoud en vaargeul), het verkeersmanagement (bediening bruggen en sluizen, verkeerstekens, handhaving en informatie) en het ‘verbeteren’ van het gedrag van de schippers. Van hen wordt verwacht dat ze goed gebruik maken van de beschikbare informatie.

In Groningen raakten jaren geleden bij aanvaringen bij Dorkwerd (2011, 2012), de Borgbrug (2015), de nieuwe brug bij Dorkwerd (2016), de Oostersluisbrug (2016) en de Paddepoelsterbrug (2018) ernstig beschadigd. Een piek van aanvaringen was er in 2014 (15) en 2016 (14). Vorig jaar mei werd de Gerrit Krolbrug stevig aangevaren. Over de hefbrug die op een hoogte van 4,5 meter komt te liggen, is met de inwoners pittig gediscussieerd. Zij streden tevergeefs voor een lagere brug.