Saskia Frost runt samen met haar echtgenoot Erik Matien het Groningse bedrijf Enablemi. Hoe geef je als echtpaar samen leiding aan een snel groeiend bedrijf?
Enablemi is een familiebedrijf geworden. Ja, vader, moeder, dochter en zoon werken mee, maar dat ‘familiebedrijf’ gaat vooral om het gevoel in de hele organisatie, meer dan om de bloedband. Het Groningse bedrijf helpt innovaties versnellen door de juiste subsidies te vinden. De afgelopen tien jaar veranderde alles. En directeur Saskia Frost veranderde mee. „We waren impulsief, wat ongecontroleerd soms, opportunistisch en opereerden wat te veel vanuit man en vrouw. Dat hebben we allemaal aangepakt. We zijn bewuster gaan bouwen.’’
Erik Matien begon het bedrijf in 2011. In 2016 voegde echtgenote Saskia zich bij hem om samen het co-directeurschap vorm te geven. Dat was een leuk avontuur in het begin, een zoeken naar de beste verdeling van taken en verantwoordelijkheden. Én een lesje ‘hoe houden we werk en privé nog een beetje gescheiden’.
Ja, misschien is dat wel mijn stip, mezelf overbodig maken
„Dat is iets wat mensen zich moeilijk kunnen voorstellen, hoor ik vaak’’, zegt Saskia. „Dat je zo intensief met je partner samenwerkt. Bij ons ging dat wel. Tuurlijk moeten we thuis soms even uitschakelen om niet continu door te gaan over het werk. Maar opvallender was misschien wel dat we elkaar op het werk nogal direct aanspraken, zoals we ook thuis gewend zijn. Dat was voor de medewerkers – van wie we er steeds meer kregen – soms best ongemakkelijk.’’ Enablemi groeide van vier mensen in 2016 naar dik twintig anno nu.
Maar wanneer besluit je daar iets aan te gaan doen, aan die rolverdeling, en waarom? Voor Saskia en Erik werd dat besluit van buitenaf opgedrongen, als een bliksemschicht. In de diepe coronacrisis was het afgelopen met innovaties, toen thuiswerken de norm werd. „Dat is het moment waarop wij tegen elkaar zeiden: nu gaan we er écht voor. Nu gaan we een serieus bedrijf bouwen. Achteraf gezien waren we daarvoor meer aan het freewheelen. Dat was leuk en het bracht ons toen genoeg, maar niet om te komen waar we heen wilden, hoewel we niet precies wisten wat dat was.’’
Enablemi
Het in Groningen – en binnenkort Eindhoven – gevestigde Enablemi helpt bedrijven en organisaties met innoveren. Dat kan zijn door middel van het regelen van subsidies, het begeleiden van hele projecten en strategisch advies. Enablemi werkt alleen samen met organisaties die zich met hun projecten inzetten voor de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties en richt zich op de energietransitie, healthy ageing en duurzaamheid.
De bekende stip op de horizon. Die ontbrak bij Enablemi. Maar hoe vind je zo’n stip? Saskia: „We hebben erover gekibbeld, omdat we zo anders zijn. Erik is meer outgoing, houdt van sales, inhoud en praten. Ik ben socialer, richt me op de menselijke kant. Erik is gefocust, ik heb een popcornbrein. Dus samen zijn we heel complementair. En kunnen we heel wat bereiken, besloten we. Dus hebben we gezegd: wij willen serieus bijdragen aan de wereld, ook aan het geluk van de mensen die voor ons werken. Dat is niet precies een stip aan de horizon, maar wel een visie, een meetlat waarlangs we onze beslissingen sindsdien leggen.’’
Om het vergezicht te schetsen, namen ze nog een bepalende beslissing: ze besloten intensieve leiderschapstrainingen te gaan volgen. „Als je samen besluit waar je heen wil, dan moet je helder hebben wat je van je mensen verwacht. Maar je moet ook precies weten wat je van elkaar verlangt. Omdat ik er later bijkwam, voelde ik me eerst een soort codirecteur. We waren gewoon te veel man en vrouw en moesten duidelijk vastleggen wie de kapitein is en wie de reder. Krachten bundelen, verantwoordelijkheden delen. Daar hebben we intensief aan gewerkt toen.’’
Saskia Frost van Enablemi. „Ik was vaak te lief, zocht naar de positieve kanten die er altijd waren." Foto: Geert Job Sevink
Die leiderschapstrainingen zijn nog niet voorbij. Leren stopt niet. „We hebben ook collega’s op die lijn gezet. Je ziet veranderingen. Discussies worden opener, afspraken helderder. De teams worden steeds sterker. Dat maakt me nog wel het meest trots, als ik terugkijk op tien jaar werken hier. En ja, daarvoor heb ik moeten leren om eerder afscheid van mensen te nemen. Ik was vaak te lief, zocht naar de positieve kanten die er altijd waren. Maar soms moet je voor het team kiezen en besluiten nemen. Dat gaat me nu veel beter af.’’
Kleine stapjes terugdoen
Saskia Frost is onderweg van punt A naar punt B. „Wat dat punt precies is, dat passen we elk jaar aan, ook welke stapjes daarvoor nodig zijn. Dat is iets wat we met al onze mensen bespreken. Maar zo’n leidraad is voor ons essentieel maar bovenal noodzakelijk. Groei is voor ons belangrijk, niet alleen van ons bedrijf, maar ook groei van onze mensen en onszelf. We hebben een kantoor in Eindhoven geopend. Dat is voor ons een logische plek. In de Brainport komt nu eenmaal heel veel innovatie tot stand. We willen eigenlijk dat dat een kantoor wordt waar de Enablemi-cultuur heerst, maar ook met een leider die een eigen manier van werken invoert. Dat is best spannend, om een beetje los te laten, maar het is wel de weg die ik op wil.’’
Ze wil kleine stapjes terugdoen, verantwoordelijkheden overdragen. „Niet om te stoppen hoor. Daar moet ik nog niet aan denken. Meer omdat ik weet dat het gezond is voor Enablemi. We hebben een jong team vol gedreven, enthousiaste mensen. En ik ben echt bezig om mijn positie wat te veranderen. Ik was ooit heel directief en altijd maar bezig in het bedrijf zelf dingen op te lossen. Nu vraag ik waarom mensen het zo doen in plaats van zeggen dat het anders moet. Dat proces kost tijd, want ze zien nog altijd Saskia de directeur natuurlijk. Daar werk ik aan. Ja, misschien is dat wel mijn stip, mezelf overbodig maken.’’
Tip van Saskia Frost
„Als iets ongemakkelijk is, is dat vaak precies omdat het belangrijk is (zoals verkopen, bellen of confronteren). Comfort houdt je bezig, maar ongemak brengt je vooruit.”
Maak rolverdeling expliciet
„Mijn tip voor ondernemersduo’s: maak de rolverdeling expliciet zoals Saskia en Erik dat bijvoorbeeld deden met het onderscheid tussen de ‘reder’ en de ‘kapitein’. Pas wanneer je de informele dynamiek van de keukentafel vervangt door duidelijke zakelijke kaders, creëer je de rust en de helderheid die nodig is om verder te kunnen bouwen.”
Peter Scherjon begeleidt ondernemers vanuit Hartman & Hartman