Bijna alle supermarkketens schermen met bulkaanbiedingen. Lidl zegt ermee te stoppen, net als Dirk. Foto: ANP/ Tobias Kleuver
Supermarktketen Lidl liet zaterdag weten te stoppen met bulkaanbiedingen zoals 1+1 of 2+3 gratis. Op zulke aanbiedingen is al langer kritiek en in Engeland is het sinds vorig jaar zelfs deels verboden. „Het leidt ertoe dat de normale prijzen door het hele jaar wat hoger liggen”, stelt supermarktexpert Erik Hemmes.
Volgens Lidl-topman Peter de Roos zijn de aanbiedingen niet in het belang van de consument. „Nederland is doorgeslagen met aanbiedingen. In de praktijk kom je vaak bedrogen uit. Gratis is niet gratis”, zo gaf hij als reden voor het besluit.
Dirk-supermarkten stopten er in 2022 al mee, gaf directeur Marcel Huizing vorige week aan. Bulkaanbiedingen – ook wel multibuys of kwantumkortingen genoemd – zijn volgens hem ’niet meer van deze tijd’. Huizing: „Je bespaart er niet mee. Sterker nog: ze stimuleren verspilling en ongezonde keuzes. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Toch zie ik ze nog overal: 4 halen = 2 betalen, 1+1 gratis. Acties waarbij je eerst moet rekenen om te begrijpen of je überhaupt voordeel hebt.”
Supermarktketen Dirk maakt zelfs goede sier met het eigen beleid in een advertentie, waarin concurrent Jumbo wordt aangepakt. Deze had een 1+1 gratis-aanbieding voor een energiedrankje waarbij je twee flesjes koopt voor 2,39 euro. Bij Dirk koop je één flesje voor 0,99 euro.
Hamsterweken met 1+1 gratis
En concurrent Albert Heijn, de kampioen in bulkaanbiedingen, geeft juist volgende week het startschot voor verleidelijke ’Hamsterweken’ met vele 1+1-gratis-aanbiedingen voor onder meer Pepsi, de groenten van Hak, Klene-drop en Milka-repen. Bijna alle ketens doen eraan. Zo biedt Hoogvliet komende week Unox-snacks 1+1 gratis, en Witte Reus-wasmiddel zelfs 2+3 gratis.
„Bij sommige fabrikanten keren aanbiedingen elke paar weken terug, zoals bij Witte Reus en andere wasmiddelen, maar ook Hak”, constateert supermarktdeskundige Erik Hemmes.
Volgens hem maken fabrikanten en supermarkten hier afspraken over. „Bij die onderhandelingen wordt gesproken over de normale prijs en de aanbiedingsprijs, en worden afspraken gemaakt over de stimulering van de verkopen.”
Per saldo schiet de gemiddelde Nederlander er in de portemonnee weinig mee op, zegt Hemmes. „De aanbiedingsstructuur die we in Nederland hebben, is gebaseerd op iets hogere prijzen voor merkartikelen. Vervolgens krijg je dat weer terug via regelmatige aanbiedingsacties. Als je die als consument goed volgt, kun je wel voordeliger uit zijn.”
Afgelopen september startte de Autoriteit Consument & Markt een onderzoek naar de manier waarop prijzen in Nederlandse supermarkten tot stand komen, waarbij de bulkaanbiedingen ook tegen het licht worden gehouden.
Korting op chips, frisdrank en ijs
Vanuit het oogpunt van gezondheid is er al jaren ook kritiek op de bulkacties. Uit onderzoek blijkt dat consumenten vooral korting krijgen op ongezonde producten, zoals frisdrank, borrelnoten, chips en ijs.
„Zo dragen dit soort acties bij aan een ongezonder voedingspatroon”, constateerde bureau SEO vorig jaar in een onderzoek in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid.
Volgens SEO hebben consumenten ook financieel nauwelijks voordeel omdat ze gewoon meer gaan kopen dan normaal. De winst op een 1+1-gratis actie voor frisdrank werd ingeschat op 11 cent, die voor chips op 50 cent.
Verbod op aanbiedingen ongezonde producten
Vanwege de volksgezondheid zijn bulkaanbiedingen voor ongezonde producten in Engeland sinds vorig jaar zelfs verboden, met name om overgewicht onder kinderen te bestrijden.
Volgens supermarktdeskundige Hemmes profiteren ook niet alle groepen. „Je moet wel het inkomen hebben om in bulk te kopen. En de bergruimte. In Nederland hebben we bijvoorbeeld thuis veel minder vriesruimte dan in de VS of Scandinavië.”
Hemmes merkt op dat Nederland internationaal ook opvalt met alle bulkaanbiedingen. „Het percentage van de supermarktomzet dat uit acties komt, is hier ongeveer 25 procent. Dat is heel hoog.”
Hoe dat komt? Hemmes: „Het is een beetje zo gegroeid. Wij Nederlanders hebben sowieso een wat zuinige cultuur. In België en Duitsland wordt wat luxer gegeten. Daar zit wel een ontwikkeling in, met name bij de jongere generaties.”
