Hoe veilig zijn onze data? Carlos de Boer (l) en Jeroen Oldenhof zetten hun vraagtekens daarbij. Geert Job Sevink
Het is actueler dan ooit: hoe veilig zijn onze data, als we praktisch alles opslaan in Amerikaanse clouds en president Donald Trump met één druk op de knop de volledige controle heeft? Is het bangmakerij of een reële angst?
Disclaimer: hèt antwoord op deze vraag krijg je niet. Omdat hèt antwoord niet bestaat.
„Maar kijk niet gek op als er iets met je gegevens gebeurt als je er niet voorzichtig mee bent”, waarschuwt Alexandra Schless, CEO van NorthC Datacenters. „Denk na over je risico’s: better safe than sorry.”
Bangmakerij
„Het gaat om balans”, vindt Robin Twickler, lijsttrekker van Volt Groningen en in het dagelijks leven bezig met datawetenschap. „Iedereen moet risico’s afwegen. Dit is geen bangmakerij, dit is een reële angst, Dit gebeurt nú.”
Het probleem is de zogenaamde CLOUD Act, waarmee de Amerikaanse overheid bij dreiging gegevens kan opeisen bij Amerikaanse tech-bedrijven, als Google, Microsoft en Amazon.
Jeroen Oldenhof (l) en Carlos de Boer van CJ2 bij hun servers in Groningen. Geert Job Sevink
„En die CLOUD Act wordt te pas en te onpas ingezet”, zien Carlos de Boer en Jeroen Oldenhof van CJ2, een cloudprovider uit Groningen. Beide mannen zien de actuele discussie als een geluk bij een ongeluk: hun roep om digitale onafhankelijkheid voor Nederland en Europa vindt door de handel en wandel van Trump eindelijk voedingsbodem.
Alle data is praktisch gezien in de handen van de Amerikaanse big-tech-bedrijven. ‘We’ kiezen voor gemak en comfort en een bedrijf als Microsoft is wat dat betreft niet te omzeilen: OneDrive, Teams, SharePoint, Office365. „Je moet je best doen om het níet op te slaan bij Amerikaanse bedrijven”, vinden ze bij CJ2.
Overstappen lukt niet van vandaag op morgen, met een druk op de knop. Daar gaat tijd overheen
En dan maakt de CLOUD Act ons kwetsbaarder dan ooit. Het voorbeeld dat wordt genoemd is dat van Karim Khan, hoofdaanklager van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag; Microsoft sneed hem op last van Trump af van zijn email nadat het hof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu.
Het ICC stapte snel erna over naar het Europese alternatief: NextCloud, een Open Source-initiatief uit Duitsland. Bij CJ2 wordt veel met Microsoft gewerkt, maar zijn ze bezig ‘te ont-microsoften’. „Dat is echt een cultuuromslag, want iedereen is zó gewend aan Microsoft en Apple.”
Kortsluiting
In de praktijk is het migreren naar een andere cloud ‘met honderdduizenden documenten’ moeilijk. „Overstappen lukt niet van vandaag op morgen, met een druk op de knop. Daar gaat tijd overheen”, denkt Schless.
Toch is ook bij de werkgever van Twickler – Repowered, een IT-bedrijf dat inzicht geeft in de wereld van energie – het doel om dit jaar los te komen van Amerikaanse bedrijven. „Wat gebeurt er als we geen signalen meer zouden krijgen over de stroombelasting? Dan krijgen we kortsluiting op het stroomnet.”
Het is net als in een relatie. Na een tijdje vraag je je af: houden we deze relatie nog lang vol?
Een zeer ongewenst scenario, schetst Twickler. En ze krijgt bijval van Schless, die geen voorstander is van rigoureuze omschakeling, maar wel onderscheid maakt in de gevoeligheid van bepaalde data. „Het is goed dat we erover nadenken. Wat is supergevoelige data die we willen veiligstellen? Welke risico’s vind ik acceptabel?”
Gechargeerd gezegd: sectoren als overheid, gezondheidszorg en banken zijn een stuk gevoeliger dan het opslaan van privé-foto’s. „We zijn er toch iets te makkelijk mee geweest”, geeft Schless toe. „Er was ook geen reden om anders te denken. Trump geeft ons een wake-upcall. Al onze data ligt morgen echt niet op straat - paniekvoetbal is niet nodig, maar we weten inmiddels met wat voor persoon we te maken hebben. Dat zet ons tot nadenken.”
Het is net een liefdesrelatie, zegt Twickler. Jarenlang waren Europa en de VS goede partners, maar door het gedrag van Trump krabt Europa zich achter de oren. „Dan vraag je je af: houden we deze relatie nog lang vol?”, aldus Twickler. „Dit heeft te maken met de emancipatie van Europa, met defensie, maar ook digitaal. Het wordt tijd dat we op eigen benen kunnen staan.”
