Automobilisten stonden in de rij bij de tankstations toen de benzine- en dieselprijzen opliepen. Foto: ANP
Door snel stijgende brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten slaan automobilisten aan het hamsteren. Tankstations verkopen tot wel 50 procent meer brandstof dan normaal, zegt Richard Fieten van Fieten Olie uit Hollandscheveld.
Een lange rij auto’s vormt zich maandagavond voor tankstation Makro aan het Kattegat in Groningen, een locatie die bekendstaat als een van de goedkoopste in de regio. Rond 20 uur staat de rij muurvast. Auto’s wachten bumper aan bumper, terwijl het terrein langzaam volloopt.
„Doet ie het niet?” vraagt een vrouw vanuit haar auto nadat ze enkele minuten heeft gewacht. „Het gaat heel langzaam”, antwoordt een andere automobilist bij de pomp. Naast haar vult een man meerdere jerrycans met brandstof. Ook dat gaat traag. Als de rij na enige tijd nog steeds niet korter wordt, vertrekken auto’s een voor een van het terrein. Het lijkt alsof de pompen het begeven.
De drukte staat niet op zichzelf. Door de snel oplopende brandstofprijzen zijn automobilisten in Nederland massaal aan het hamsteren geslagen. In Noord-Nederland is dat vooral zichtbaar bij de goedkopere tankstations.
Verkoop stijgt tot 50 procent
Volgens Richard Fieten van brandstofleverancier Fieten Olie uit Hollandscheveld – met 108 tankstations – is de vraag sinds afgelopen weekend explosief gestegen.
„De omzet lag zaterdag en zondag tussen 30 à 50 procent hoger dan normaal”, zegt Fieten. „Op maandag zagen we dat nog steeds. Daardoor is een aantal tankstations, ook van ons, even drooggevallen.”
Het gaat volgens hem om enorme hoeveelheden extra brandstof. „We hebben op maandag ongeveer 35 procent meer verkocht dan de week ervoor. Dat zijn miljoenen liters extra in een paar dagen tijd.”
De logistiek staat daardoor onder druk. Fieten Olie rijdt met 36 tankwagens door Nederland en moest de planning aanpassen om alle locaties weer bij te vullen.
„We leveren ook aan boeren, loonbedrijven en transportbedrijven met eigen opslagtanks. Komend weekend rijden onze trucks opnieuw extra om alles op peil te houden.”
Spanning rond scheepvaartroutes
De stijgende prijzen hangen samen met de onrust op de energiemarkt door de oorlog in het Midden-Oosten. Spanningen rond belangrijke scheepvaartroutes zoals de Straat van Hormuz – cruciaal voor de export van olie en brandstoffen uit de regio – leiden wereldwijd tot prijsverhogingen.
De drukte bij tankstations komt vooral voort uit vrees voor verdere prijsstijgingen. Veel automobilisten vullen niet alleen hun tank, maar nemen ook extra voorraden mee in jerrycans. „Of ze vullen elke dag de tank tot de rand.”
Die angst is niet helemaal ongegrond, zegt Fieten. „De dieselprijs is in drie dagen tijd met ongeveer 26 cent per liter omhooggegaan. Dat is natuurlijk enorm.”
Diesel is aan de pomp soms zelfs duurder dan benzine: de adviesprijs voor beide soort brandstof lag donderdagmorgen rond de 2,34 euro per liter. Dat komt volgens Fieten door de afhankelijkheid van buitenlandse raffinaderijen.
„Veel diesel kwam vroeger uit Rusland. Sinds de oorlog in Oekraïne is dat veranderd en komt een groot deel uit raffinaderijen in het Midden-Oosten. Benzine wordt veel meer in Europa gemaakt.”
Voorlopig geen tekort
Hoewel sommige tankstations tijdelijk zonder brandstof kwamen te zitten, verwacht Fieten voorlopig geen structurele tekorten. Als de situatie in het Midden-Oosten niet langer dan enkele weken aanhoudt, zal de markt zich volgens hem stabiliseren.
„Veel mensen hebben de jerrycans straks vol, maar ze gaan niet méér rijden. Dan stabiliseert de verkoop en kan de prijs zelfs iets dalen. Dat zie je meestal na zo’n piek.”
Toch blijft het gemiddelde prijsniveau vermoedelijk hoger dan voor de crisis. „Als de spanningen aanhouden en belangrijke routes dichtblijven, heeft dat natuurlijk impact op de markt.”
Gasprijs daalt met 17 procent
Behalve de bandstofprijzen daalt ook de gasprijs nu de Straat van Hormuz weer open is voor de scheepvaart. Woensdagmorgen lag de prijs al ruim 17 procent lager dan gisteren, meldt de website investing.com. Gasprijzen zijn zeer marktgevoelig en wijzigen meteen, aldus gaslicht.com uit Groningen.
