Werkzoekende 55-plussers treffen vaker een dichte deur als ze solliciteren. Dat blijkt uit onderzoek van vakbond CNV. Bedrijven zijn huiverig om mensen in dienst te nemen nu de economie slechter draait. Ouderen worden eerder als een risico beschouwd.
„Je ziet een terugtrekkende beweging”, zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin. „Vooral in de industrie gaat het minder. Als bedrijven daar al iemand aannemen, kiezen ze voor een jongere kandidaat, omdat ze denken dat die flexibeler is en minder snel ziek wordt.”
Werkzoekenden merken dat aan den lijve, blijkt uit een peiling onder 1900 CNV-leden van boven de 55 jaar. Van hen is één op de zes op zoek naar een klus of een baan. Hoewel de arbeidsmarkt nog altijd krap is, regent het afwijzingen als ze solliciteren. Sommigen zijn zelfs nog nooit uitgenodigd voor een gesprek.
Veel zzp’ers
De ondervraagde ouderen die wel een baan hebben, zien hun baas aarzelen om leeftijdgenoten aan te nemen. Liefst 42 procent zegt dat zijn werkgever weinig of geen 55-plussers inhuurt. Zeker in het bedrijfsleven komen die lastig aan de bak, in de publieke sector lijkt het voor hen iets makkelijker.
„Veel 55-plussers zijn bovendien zzp’er”, aldus Fortuin. „Die groep zegt dat opdrachtgevers nu anders tegen het inhuren van zelfstandigen aankijken. Bijna de helft vindt het daardoor moeilijker om iets te vinden dan een jaar geleden.” Dat komt, denkt de CNV-voorzitter, door de aankondiging van de belastingdienst. Die gaat vanaf januari weer strenger controleren of iemand wel echt ondernemer is.
CNV-voorzitter Piet Fortuin: „Vooral in de industrie gaat het minder met oudere werknemers." Foto: ANP
Het aantal werkende Nederlanders tussen de 55 en 65 jaar is de laatste decennia fors toegenomen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren er in 2023 bijna twee miljoen op de arbeidsmarkt actief. Van hen werkten er zo’n 1,2 miljoen in loondienst, de meerderheid overigens in deeltijd. Daarnaast telde het CBS in deze leeftijdsgroep een kleine 400.000 zelfstandigen en pakweg 350.000 zzp’ers.
’Officiële werkloosheid’
„Op het eerste gezicht lijken die cijfers prima in orde”, reageert arbeidsmarktdeskundige Rob Witjes van het UWV. „De officiële werkloosheid onder 55-plussers is maar 2 tot 3 procent.” Maar onder de oppervlakte is er volgens hem meer aan de hand.
„Zeker als je boven de zestig bent slinken je kansen als je door een reorganisatie je baan verliest”, zegt Witjes. „Je ziet dat bedrijven – zeker bij de praktische banen, waar je voorheen alleen lagere school of vmbo nodig had – tegenwoordig ook andere competenties vragen. Ook die functies zijn ingewikkelder. Ze zoeken vaker naar communicatieve, analytische of digitale vaardigheden. Die heeft niet iedereen.”
Hij geeft het voorbeeld van een magazijnmedewerker die bij een sollicitatiegesprek de vraag krijgt of hij de voorraad met een iPad kan bijhouden. „Als je dat nooit gedaan hebt, zeg je nee en kiest een werkgever wellicht voor iemand anders. Ik hoor vanuit de regionale kantoren dat bedrijven weer kritischer zijn geworden, al is dat wel afhankelijk van het soort functie. Omdat de arbeidsmarkt ’iets minder krap’ is en banen complexer worden willen ze mensen die breder inzetbaar zijn.”
CNV-voorzitter Fortuin vindt die opstelling onbegrijpelijk. „Nederland loopt vast door een gebrek aan personeel, zeker in de zorg, de techniek en andere cruciale sectoren. Het is ontluisterend dat oudere werknemers vaak nog aan de kant staan, terwijl ze een schat aan ervaring meenemen, loyaal zijn en voor jongeren een mentor kunnen zijn.”