Nederlandse boeren eisen opschorting mestregels uit Brussel, dreigen met acties

Door mestregels vanuit de Europese Unie komen de boeren in Nederland in de problemen, stelt de melkveehouderij. De zuivelindustrie is bang dat er hierdoor minder aanvoer komt van melk. Samen luiden ze nu de noodklok. „Minister Adema moet in Brussel duidelijk maken dat het menens is.” Adema weigert om de doelen uit Brussel aan te passen.

Knellende mestregels uit Brussel lopen Nederlandse boeren nu al over de schoenen. Volgens de organisaties komt het probleem vooral omdat boeren in een veel te korte tijd door de Europese wetgeving verplicht worden minder dierlijke mest te gebruiken op hun grond. Wat er te veel aan dierlijke mest is, moet tegen hoge kosten worden afgevoerd. Ook moeten ze verplicht bufferstroken aanleggen waar helemaal geen mest op mag worden uitgereden. Ze mogen wel kunstmest gebruiken, wat geïmporteerd moet worden.

De regels zijn ingesteld omdat Brussel vindt dat de waterkwaliteit in Nederland moet worden verbeterd. Jarenlang had Nederland een uitzonderingspositie, maar deze wordt stapsgewijs afgebouwd. Dat zorgt nu al voor een overschot van mest, wat boeren tegen betaling moeten afvoeren. Vanaf 2026 mogen boeren nog minder mest uitrijden volgens het huidige afbouwpad. Maar volgens de boerenorganisaties zitten boeren hierdoor nu al volledig klem. Ze voelen zich gesterkt door de boerenprotesten in de rest van Europa om nu dit punt te maken.

„Als gezamenlijke belangenorganisaties zitten we echt niet te wachten om net als onze collega’s in andere landen de trekkers weer te starten voor grote demonstraties, maar het water staat ons aan de lippen”, zegt Erwin Winnekink, voorzitter van de LTO-vakgroep Melkveehouderij. Hij roept minister Adema op om naar Brussel te gaan.

„Laat onze regering een voorbeeld nemen aan de Fransen en de Duitsers. Macron en Scholz zetten Brussel wel onder druk voor de steeds knellender regelgeving. Er zál en er móét iets gebeuren en als het nodig is escorteren we Rutte en Adema naar de Belgische hoofdstad om te laten weten dat het menens is.” Ook de Nederlandse Melkveehoudersvakbond (NMV) ondersteunt te oproep. „Wat er nu gebeurt is onhoudbaar”, zegt voorman Henk Bleker.

De Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO) hekelt vooral dat de maatregelen te snel zijn ingevoerd. En daar heeft de verwerkende industrie last van. „Er is geen goede overgangsperiode geweest, maar het moest in één keer. Dat betekent minder melkaanvoer, en wij maken ons zorgen om de impact daarvan voor onze fabrieken”, zegt voorzitter Joep Rats. „De overgang zou geleidelijk moeten gaan. We zien dat het er moet zijn, en we zijn ook voor de transitie, maar zorg dat iedereen het mee kan maken.”

Demissionair minister Piet Adema (Landbouw) erkent dat er door de regelgeving, onder meer vanuit Brussel, ’nu al sprake is van een overspannen mestmarkt’. Dat raakt volgens de minister niet alleen de ’reguliere’ boeren, maar ook de biologische sector. Volgens Adema zijn er ’stappen’ nodig waardoor ’de druk op de mestmarkt kan worden verlicht’. Welke stappen dat zijn, vertelt hij nog niet. Adema zegt in elk geval dat hij niet wil morrelen aan de doelen die door Brussel zijn opgelegd. „We hebben ons daartoe te verhouden.” Nederland wil daar ’niet mee gaan marchanderen’. Wel wil hij kijken „of het beleid kan worden ingericht naar de aard en de schaal van de situatie in Nederland.” Hij noemt de kans dat de Europese Commissie de regels voor Nederland versoepelt ’nihil’. „Dat frustreert mij hevig.”