Netbeheerders lopen vast in proceduremoeras. 'Bij de Raad van State ligt een dossier twee jaar op de plank, terwijl honderden ondernemers wachten op stroom'

Door het overvolle stroomnet dreigt de bv Nederland vast te lopen. Duizenden bedrijven kunnen niet uitbreiden, nieuwbouwen of verduurzamen door gebrek aan een aansluiting. Alleen al in Groningen wachten 1500 bedrijven op stroom. Complete wijken kunnen niet worden gebouwd, door gebrek aan netcapaciteit.

Netbeheerders proberen hier iets aan te doen door de capaciteit te vergroten. Tennet, Enexis en Liander zijn bezig met de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Samen investeren ze vanaf 2025 zo’n acht miljard euro per jaar. Tennet heeft de komende jaren 700 projecten gepland, waarvan nu 300 in uitvoering.

Maar geld lost niet alle problemen op. Er is ook krapte op de arbeidsmarkt. En dan zijn er nog de uitgebreide procedures die doorlopen moeten worden alvorens de schop in de grond kan. Daar weet Tennet alles van.

Afgelopen week zijn twee uitbreidingsplannen in Groningen en Drenthe aangekondigd. De netbeheerder wil een nieuwe ondergrondse 110kV hoogspanningskabel aanleggen tussen Veendam en Meeden, om de bestaande bovengrondse verbinding te versterken. Alle grondeigenaren op het geplande tracé hebben deze week daarover een brief in de bus gekregen. Als het meezit, begint het project in 2029.

Bij Emmen wil Tennet twee nieuwe hoogspanningsstations bouwen om iets te doen aan de overbelasting van het netwerk in de omgeving van Emmen en Coevorden. Maar het duurt minstens tot 2031 voor die operationeel zijn.

Dat komt vooral door de ellenlange procedures. Zo moeten er verplicht allerlei plannen, notities en onderzoeken op tafel komen. Over het tracé, het milieu, de alternatieven en de participatie. Er zijn termijnen waarin bezwaren kunnen worden ingediend. En die moeten vervolgens worden behandeld.

Woordvoerder Peter Hofland van Tennet zucht. ,,Welkom in de wereld van de netbeheerders. Dit is waar wij continu mee te maken hebben. Er ligt geen vergunning op de plank bij ons, overal waar we vergunningen hebben zijn we aan het werk. Maar voor je daar bent duren procedures en vergunningstrajecten ontzettend lang. Gemiddeld betekent dat acht jaar praten en twee jaar bouwen.’’

,,Wat we zien is dat iedereen van goede wil is, ministeries, regionale en lokale overheden. Men zegt: dat deel van die acht jaar praten moet korter’’, zegt Hofland. ,,Toch stijgt de vraag naar stroom veel sneller dan dat die projecten ten uitvoering komen.’’

De praktijk blijkt namelijk weerbarstig. Hij geeft een voorbeeld. ,,Grondverwerving voor nieuwe elektriciteitsstations duurt vaak jaren en jaren. Meestal bouwen we op een plek die niet van ons is. Vaak zijn er partijen, boeren of overheden, die niet willen verkopen. Dan moet je helemaal tot het gaatje gaan om uiteindelijk te onteigenen. Dat duurt in Nederland ook jaren.’’

,,Daarnaast zijn er partijen die wel willen verkopen, maar er het maximale uit willen halen. Maar wij werken met maatschappelijk geld en gaan niet op alle wensen in. Dit is al met al een heel lastig traject. Daar komt bij dat we in Nederland in een democratie leven en iedereen overal iets van kan vinden en bezwaar kan aantekenen.’’

,,We moeten ook grondonderzoek en natuuronderzoek doen. Je ziet dan dat er een modderkruiper in een slootje wordt gevonden. Dan moet je een jaar monitoren of dat beestje daar nog steeds zit. Er zitten dus allerlei processen achter zo’n uitbreiding. Op zich goed, maar het duurt dan wel ontiegelijk lang voordat we zover zijn.’’

Hij geeft een ander voorbeeld. ,,We moesten een elektriciteitsstation in Bolsward uitbreiden. Daar waren twee omwonenden die bezwaar aantekenden. Dat is hun goed recht, maar dan zie je dat ze helemaal tot aan de Raad van State procederen. Dat duurt jaren voordat we daar zijn. En de Raad heeft ook een tekort aan mensen, dus ligt het dossier twee jaar op de plank. En dat terwijl honderden ondernemers zitten te wachten op extra capaciteit omdat het net vol is.’’