De politieke stoelendans in Tynaarlo is nauwelijks bij te houden. Illustratie: Gerco van Beek
Afsplitsingen, naamsveranderingen en samenvoegingen: (oud-)raadsleden van lokale partijen in Tynaarlo zijn aan een grootschalige stoelendans bezig. Hoe ziet het politieke landschap er vier maanden voor de verkiezingen uit?
Lokale partijen doen het iedere vier jaar beter bij gemeenteraadsverkiezingen. Drie van die partijen (Gemeentebelangen, Leefbaar Tynaarlo en Tynaarlo NU) namen na de verkiezingen van 2022 plaats in de fractiebankjes van Tynaarlo.
Inmiddels zijn binnen die clubs twee afsplitsingen geweest, zijn er twee fracties samengegaan en staan er meerdere nieuwkomers aan de deur van de raadszaal te rammelen.
Angstcultuur
Sinds de onrust rond de plannen voor een asielzoekerscentrum in Vries en frustratie over de stroperige herontwikkeling van de drie grote kernen, staat burgerparticipatie pontificaal op de agenda. Twee nieuw opgerichte partijen, Tynaarlo Vooruit en DAS voor Elkaar, willen inspraak van inwoners en het democratisch gehalte van de gemeente dan ook voorop zetten.
Wat onderscheidt de nieuwkomers? „Het grote verschil? Dat is een hele goeie vraag”, zegt medeoprichter Harry Snuk van DAS voor Elkaar. „Wij willen het hele ambtelijke apparaat tegen het licht houden. Er heerst een angstcultuur op het gemeentehuis. De ambtenaren sturen de wethouders. Wij willen dat er wethouders van buitenaf komen die de ambtenaren aansturen, zoals het hoort.”
Stoelendans Tynaarlo
Volgt u het nog? Een overzicht van alle wijzigingen in het politieke landschap sinds de verkiezingen van 2022.
Dooie vogel
Harry Snuk van DAS voor Elkaar is een van de vertrokken leden van Tynaarlo NU. Het was de bedoeling dat raadslid Albert Koffeman, die zijn zetel meenam, lijsttrekker zou worden van de nieuwe partij. Inmiddels staat er een dikke streep door die plannen. „Albert durft niet. We appten hem tijdens de vergaderingen, ‘kom op, je moet nu iets zeggen’. We hebben zelfs met AI een spreektekst gemaakt en die naar hem gestuurd, maar het kwam er niet uit.”
„Je kan je vergissen in mensen”, zegt Snuk. „Hij zat erbij als een dooie vogel. We zijn nu naarstig op zoek naar andere mensen.”
‘Negatief past niet bij mij’
Andersom was Albert Koffeman ook niet gecharmeerd van zijn potentiële partijgenoten, zegt hij. „We hebben een paar keer samen vergaderd en gekeken of samenwerking mogelijk was. Dat bleek niet werkbaar te zijn.”
Hij bestrijdt de lezing dat hij vanwege zijn kwaliteiten in de raadszaal aan de kant is gezet. „We hebben andere stijlen van politiek bedrijven. DAS zoekt steeds het conflict. ‘Wanneer komt er eindelijk eens antwoord? Waarom liegt deze wethouder?’ Dat negatieve past niet bij mij.”
Niet verkiesbaar
Zijn korte carrière in de raadszaal van Tynaarlo komt na de verkiezingen van 2026 ten einde. „Er is geen enkele partij waar ik bij wil horen en in m’n eentje ga ik het niet doen. Het moet goed gebeuren, je kan geen half werk leveren.” Koffeman stelt zich dan ook niet opnieuw verkiesbaar. „Er wordt veel op de man gespeeld. Dat is jammer, we hadden afgesproken dat we elkaar in onze waarde zouden laten.”
Snuk hoopt ondertussen nog steeds om een geschikte lijsttrekker aan DAS voor Elkaar te binden. Dat kan iemand uit elke hoek van de samenleving zijn, benadrukt hij. „We zien geen verschil tussen afkomst of religie. Op je werk doe je het toch ook samen?”
Verschillende belangen
Rustiger is het bij Tynaarlo Vooruit, het geesteskind van voormalig GroenLinks-wethouder Miguel Ririhena en oud-VVD’er Edwin Hageman. Een opvallende combinatie van politieke kleuren, te meer omdat de kandidatenlijst veel leden van het burgercomité Vries bevat, die stevig ageerden tegen de plannen voor een nieuw azc.
„De verschillen zijn groot”, erkent Ririhena. „Dat is het mooie. Wij denken vanuit verschillende belangen, en zoeken dan samenwerking. Politiek gaat altijd over gelijk halen, maar eigenlijk is de gemeente gewoon een uitvoeringsinstantie. Die moet gedragen worden door de samenleving.”
Eigen gelijk
De oud-wethouder vereenzelvigt zich niet automatisch met de andere lokale fracties. „Afsplitsers gaan voor hun eigen gelijk. Wij zijn deze partij juist begonnen om in gesprek te gaan. We begrijpen elkaar beter, dat werkt gewoon.” Bij de algemene ledenvergadering werden 39 wijzigingen voor het concept-verkiezingsprogramma voorgesteld.
Een goed teken, denkt Ririhena. „We gaan voor een heel ander bestuur. We zijn al twee jaar bezig, hebben veel actieve leden en goeie mensen in huis. De kwaliteit van lokale politiek wordt ook bepaald door de bestuurders.”
Nieuw avontuur
Ook de nestor van de gemeenteraad, Gezinus Pieters, durft in de herfst van zijn politieke carrière nog een nieuw avontuur aan te gaan. Na 22 jaar als VVD-raadslid verliet zijn fractie de moederpartij, en doopte het drietal zich om tot Tynaarlo Liberaal. Nu zoekt de meest ervaren politicus een samenwerking met nieuwkomer Tynaarlo NU.
„Verdere versnippering is niet goed”, zegt Pieters. De partijen gaan als Liberaal Tynaarlo NU in 2026 meedoen aan de verkiezingen. „Tot die tijd blijven het twee fracties, maar we zullen elkaar niet te vuur en te zwaard bestrijden in de raadszaal.”
Verschillen zijn klein
Pieters geeft eerlijk toe dat de politieke verschillen tussen veel lokale partijen klein zijn. „Het zit in de nuance. We willen een gezond financieel beleid en de focus op het gemeenschappelijk belang. Maar ja, wie is daar tegen?” De fusiepartij hoopt na de verkiezingen meer slagkracht te hebben in de raad.
Pieters staat „niet onwelgevallig” tegenover een coalitiedeelname, zegt hij. „Als je iets voor elkaar wil krijgen, moet je daar aan tafel zitten.”
Wie de nieuwe partij moet aanvoeren is nog niet duidelijk. „Als er een beroep op me wordt gedaan ben ik beschikbaar, maar ik heb ook de leeftijd bereikt dat je moet denken aan het einde van je carrière. Uiteindelijk maken de leden een keuze.”
Wie doen er mee aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in Tynaarlo?
