In Roden staat de fietshelm in het zonnetje. En terecht, vindt Paulus (78): 'Die buurman had geen helm op. Nu is hij dood'

„Maar het reactievermogen wordt allemaal wat minder”, erkent Paulus Lublink (78) uit Roden. Dat blijkt ook uit de cijfers. In Nederland gebeuren de meeste ernstige ongelukken in het verkeer onder fietsers. Van de 684 mensen die vorig jaar door een verkeersongeluk om het leven kwamen, waren 270 fietsers. Vooral 70-plussers op snelle e-bikes raken betrokken bij ongevallen.

Niet voor niets schonken de gemeente Noordenveld, Welzijn in Noordenveld (WIN) en de provincie Drenthe speciale aandacht aan de fietshelm. De provincie hoopt met een kortingsactie van 25 euro veel meer senioren aan de helm te krijgen.

De 120 bezoekers in theater De Winsinghhof kunnen na vandaag niet zeggen dat ze de risico’s niet kennen. Sportcoach Marten Vogt van WIN is blij met de opkomst en met de aandacht voor de fietshelm. “De helm leeft nog niet zo bij ouderen merken we, ondanks dat er veel ongelukken gebeuren. Al gaat het ons daar bij Doortrappen Drenthe niet alleen om. Zo lang mogelijk bewegen is belangrijk. En bovendien: samen fietsen is ook gezellig. Het gaat eenzaamheid tegen.”

Aan een tafeltje zit Wim Stroetinga (77) uit Peize, samen met vrouw Jannie en dorpsgenoot Coby Suurd. Stroetinga fietst een hoop, maar peinst er niet over een helm aan te schaffen. Dat ziet er niet uit, vindt hij. „Alleen als ze het verplichten, ga ik ertoe over.” Echtgenote Jannie is wel om. „Ik heb al wat gepast en haal de helm straks op. Ik ben best bang om te vallen en wil niet in een rolstoel terechtkomen. En je ziet steeds meer mensen met een helm, dan is het ook minder raar.”

Suurd hoeft niet overtuigd te worden; zij fietst al met helm. „Fietsen op een e-bike gaat hard. En soms komen wielrenners met hoge snelheid op je af rijden. Ik heb vaak gedacht: verdorie, dit gaat nog maar net goed.”

Voor Suzanne Persoon, neuroloog in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, is voorkomen altijd beter dan genezen. Zij is betrokken bij Artsen voor Veilig Fietsen (AvVF), dat aandacht vraagt voor de gevaren van fietsongelukken. „We zien veel hersenletsel als gevolg van een val van de fiets. Vooral mensen op hogere leeftijd zijn kwetsbaar”, vertelt ze. Behalve het verminderde reactievermogen helpt het gebruik van bloedverdunners ook niet mee: bij een val op het hoofd ontstaan sneller bloedingen. „Ook al zien we op een scan geen afwijking, toch kunnen mensen langdurig klachten houden na een val. Denk aan vermoeidheid, hoofdpijn of concentratieproblemen. Onderzoek laat zien dat helmgebruik de kans op hoofdletsel met 60 procent verlaagt en op dodelijk hersenletsel zelfs met 75 procent.”

Om die reden verstrekt de provincie voor het eerst subsidie voor de aanschaf van een fietshelm, zegt gedeputeerde Henk Jumelet. „Wij vragen met de Drentse gemeenten en tweeduizend fietsambassadeurs aandacht voor verkeersveiligheid en hopen zo het aantal slachtoffers terug te brengen. We willen niets verplichten, maar het is goed om te weten dat een helm aantoonbaar beschermt.”

Daar weet gastspreker Herbert Dijkstra alles van, blijkt even later. Hij maakte nogal wat wieleravonturen mee als amateurwielrenner en sportverslaggever. Meerdere keren had hij zijn eigen leven te danken aan de helm. Die werd bij profkoersen pas in 2003 verplicht, na de dood van de Russische wielrenner Kivilev in Parijs-Nice. De boodschap van Dijkstra: de helm moet een gewoonte worden, net als de autogordel.

Die boodschap heeft een vriendinnenclub achterin de foyer nog niet overtuigd. Regelmatig trekken ze er samen op uit voor een tochtje op de fiets. Maar een fietshelm? Liever niet. Gé Huizing (77) uit Roden vindt het allemaal wat onhandig. „Je moet dat ding steeds met je meeslepen. Als je het terras opgaat bijvoorbeeld. En je haar ziet er ook niet uit. Nee, ik wacht nog even.”

Paulus Lublink (78) maakt wel gebruik van het aanbod van de provincie. „Mijn vrouw en ik hebben het er al vaker over gehad. Het kwam er steeds niet van. Maar zaterdag overleed de buurman van een vriendin. Hij werd aangereden door een wielrenner. Hij had geen helm op. Nu is hij dood. Dan ga je wel even prakkiseren. Op onze leeftijd moet je extra voorzichtig zijn.”