Het asfalt van de A28 bij Assen was in april zo beschadigd dat het onveilig werd om overheen te rijden. Foto: Marcel Jurian de Jong
Een paar flinke gaten in de A28 zetten Noord-Nederland op slot. Bij Assen is het aantal rijstroken gehalveerd en dat zorgt voor flinke files én ergernis. Rijkswaterstaat heeft ondertussen geen idee wanneer de schade wordt hersteld.
Het zorgt deze week voor flink wat ergernis: op de A28 ontstaan tijdens de spits lange files omdat rond Assen aan beide kanten rijstroken zijn afgesloten. Het gaat om de linker rijbaan bij Assen-Zuid richting Beilen en de rechter rijbaan ter hoogte van de oprit Assen-West richting Groningen.
De vorst van afgelopen winter heeft op beide plekken flinke gaten in het asfalt geslagen. Snel repareren zou je zeggen, want de A28 is – met de A7 – de belangrijkste verkeersader voor het Noorden.
Te weinig geld
Dat gaat zomaar niet, zo blijkt. Rijkswaterstaat kampt namelijk met een geldprobleem. „Het beschikbare budget is op dit moment niet toereikend om al het onvoorziene onderhoud direct uit te voeren”, laat een woordvoerder weten. „We verwachten dat we binnenkort tot reparatie over kunnen gaan, maar wanneer precies, kan ik niet zeggen. We proberen de hinder voor de weggebruiker zoveel mogelijk te beperken.”
Het tekort aan geld voor reparaties van asfaltschade staat niet op zichzelf, maar is volgens Rijkswaterstaat onderdeel van ‘een structureel begrotingstekort voor onderhoud aan de Nederlandse infrastructuur’. De Algemene Rekenkamer luidde daar vorig jaar de noodklok over: ‘Rijkswaterstaat heeft op dit moment meer werk dan de organisatie aankan.’
‘Daar moet je rekening mee houden’
Ondertussen baalt ook de transportsector van de vertraging. Verschillende noordelijke bedrijven laten weten om te rijden, om zo de file te omzeilen. Chauffeuse Trienke van het Groningse transportbedrijf AZexpress durft het nog wel aan om over de A28 te rijden. „Het is daar bij Assen altijd een drama, maar nu is het nog erger. Mensen moeten nu van de linkerbaan naar de rechterbaan en iedereen krijgt een error. Je hebt daar een dikke opstopping.”
Adjunct-hoogleraar verkeerspsychologie en mobiliteitsbehoud aan de Rijksuniversiteit Groningen Dick de Waard vindt het opvallend dat Rijkswaterstaat de gaten niet snel kan dichten. „Dit is eigenlijk heel on-Nederlands. In sommige landen is een slecht wegdek heel normaal, maar hier in Nederland zijn we dat niet gewend.”
De Waard noemt de trage afhandeling van Rijkswaterstaat „niet best” en wijst onder andere naar het gebruik van zeer open asfaltbeton (ZOAB). „Dat asfalt is een stuk stiller en veiliger bij regen, maar nadeel is dat dit asfalt veel sneller vorstschade oploopt. Daar moet je in de langetermijnplanning wel rekening mee houden. Maar ja, geld opzij zetten voor onderhoud is natuurlijk minder populair dan nieuwe projecten aangaan.”
Overal in het land problemen
Ook op andere plekken kan vorstschade door de financiële tekorten van Rijkswaterstaat niet snel worden opgelost, met soms flinke vertraging voor weggebruikers tot gevolg. Het gaat onder andere om de A4 bij Leiden en – opnieuw – de A28 tussen Hoevelaken en Utrecht. Ook op de A32 en A7 moesten weggebruikers lang wachten op reparaties.
Toen de A1 tussen Hengelo en Borne deels werd afgesloten, en maanden dicht zou blijven, kwamen Twentse ondernemers in het geweer. Oud-minister Ank Bijleveld bemoeide zich ermee en nog geen zes uur later kondigde Rijkswaterstaat spoedreparaties aan.
Vorstschade
Vorstschade aan het wegdek ontstaat doordat water via kleine scheurtjes het asfalt in sijpelt. Wanneer dat water bevriest, zet het uit en veroorzaakt het enorme spanning. Daardoor ontstaan nieuwe scheuren, komen steentjes los en vallen er uiteindelijk gaten in het wegdek. Dat proces herhaalt zich telkens bij nieuwe vorst en dooi.
De vorst van afgelopen winter zorgde voor dikke kuilen in de A28. Foto: Marcel Jurian de Jong