Drenthe maakt zich op voor uitbreiding elektriciteitsnet. Maar: ‘Vertraging ligt op de loer’

Het huidige elektriciteitsnet raakt overbelast door de groei van zonneparken, duurzame initiatieven en een flinke toename van het elektriciteitsgebruik. Drenthe is daar geen uitzondering op. Daarom werkt TenneT, landelijk beheerder van het hoogspanningsnet, aan een sterker netwerk met nieuwe hoogspanningsstations en extra koppelingen met het landelijke 220 kV- en 380 kV-net. Deze aanpassingen moeten ervoor zorgen dat lokaal opgewekte energie beter benut kan worden en dat er aansluitingen blijven voor nieuwe bedrijven en huizen.

,,In bijna heel Drenthe zijn nog wel mogelijkheden voor grote, nieuwe bedrijven om stroom af te nemen, maar de teruglevering is een probleem’’, verklaart Anja Wanningen, directeur Large Projects Noord-Nederland bij TenneT. Vooral stroompieken en -dalen spelen de netbeheerder parten. Om die situatie op korte termijn te verbeteren werkt TenneT al met verschillende contracten voor grootafnemers. ,,We vragen bedrijven of ze hun productietijden kunnen verschuiven naar de daluren, wanneer er minder vraag is naar stroom.’’

Ook probeert TenneT het bestaande net beter te benutten door er meer stroom door te jagen. De beheerder doet onder meer onderzoek naar een zwaardere belasting van kabels op momenten dat er veel wind staat en de temperatuur lager is. Wanningen: ,,Koeling maakt veel verschil. Dat meten we met sensoren op de kabels. Op warme dagen moeten we wel opletten dat de boel niet oververhit raakt.’’

TenneT werkt in Drenthe samen met regionale netbeheerders Rendo en Enexis die ervoor zorgen dat de stroom bij de huishoudens komt. Ook die netbeheerders moeten aan de bak want veel stroomkabels, die al in de jaren 60 zijn aangelegd moeten vervangen worden door dikkere kabels. ,,Eén op de drie straten moet open’’, weet TenneT-regioregisseur Mabelle Kloppenburg.

In januari werden de werkzaamheden op transformatorstation Zeijerveen in Assen afgerond, waardoor extra capaciteit op het net ontstond. Dit station, gebouwd in 1966, zorgt voor de elektriciteitsvoorziening in Assen en de regio. Het was onvoldoende uitgerust om aan de toenemende vraag naar (duurzame) energie te kunnen voldoen. Daarom is het station aangepast en uitgebreid.

Samen met Enexis bereidt TenneT de bouw van een nieuw midden- en hoogspanningsstation op het bedrijventerrein in Wijster voor. Dit nieuwe station, waarvan in oktober de bouw begint, wordt uiteindelijk met een nieuwe ondergrondse kabel aangesloten op het na de zomer nieuw te bouwen hoogspanningsstation Riegmeer in Hoogeveen. Waar de kabels precies komen wordt nog onderzocht. Daarvoor moet met zo’n zeventig grondeigenaren overlegd worden.

Ten noorden van de A37 bij de afrit Veenoord (Boerdijk) bouwt TenneT met Enexis een hoogspanningsstation. Die is nodig voor een betere aan- en afvoer van elektriciteit in deze regio. Bezwaarmakers hebben tot aan de Raad van State tegen het plan geprocedeerd, maar trokken uiteindelijk aan het kortste eind. Het hoogspanningsstation, dat begin 2026 gebouwd wordt, komt op een terrein van zo’n veertien hectare. In die periode start ook de bouw van een nieuw hoog- en middenspanningsstation in Meppel. Het nieuwe station komt in de zuidelijke punt van het nog te ontwikkelen bedrijventerrein tussen het spoor en de A32.

Voor het bouwrijp maken van deze projecten is veel zand nodig: voor het hoogspanningsstation Veenoord alleen al 160.000 kuub zand en voor het project in Wijster nog eens 100.000 kuub. ,,Dat is wel een ding’’, zegt directeur Wanningen. ,,Schaarste aan zand wordt meer en meer een thema. Waar haal je dat vandaan? Er zijn ook diverse woningbouwprojecten en industriële ontwikkelingen waarvoor veel zand nodig is, terwijl Defensie zich ook op deze markt roert.’’

Daarnaast is het steeds lastiger om een aannemer te vinden die de klus wil doen. ,,In Groningen hebben we een project dat uitgevoerd kan worden, maar waar geen bouwer voor is’’, vertelt Wanningen. Voor toekomstige projecten in het noorden vindt ze dat ‘best spannend’. ,,In Drenthe zijn we op de goede weg, maar we moeten alert blijven. Bedreigingen liggen op de loer, als het gaat om voldoende technisch personeel en materieel.’’

Als de nieuwe hoog- en middenspanningsstations klaar zijn, kunnen ze nog niet direct in gebruik genomen worden. Bedrijven moeten er dan nog met een kabel op aangesloten worden, wat volgens TenneT ook tijd in beslag neemt. Door het Drentse stroomnet in de toekomst te compartimenteren, wordt het risico op grootschalige stroomuitval verkleind. ,,Als er dan bijvoorbeeld een storing is in Assen, dan heb je er geen last van in Coevorden’’, vertelt regioregisseur Kloppenburg. ,,Dat is nu, zonder deelnetten, nog wel het geval.’’