De voorbereidingen voor de bouw van zeventien molens ten oosten van Barger-Compascuum zijn inmiddels begonnen. Foto: DVHN
Duitsland bouwt de komende jaren tientallen windmolens van 260 meter hoog langs de grens met Drenthe. Zeventien komen er bij Barger-Compascuum, vier bij Coevorden en de bestaande turbines bij natuurgebied Bargerveen worden mogelijk vervangen door mega-exemplaren.
Ter vergelijking: deze molens worden vier keer zo groot als het hoogste gebouw van Drenthe. Dat is met 65 meter de Hondsrugtoren in Emmen. Ze komen in de buurt van de Eiffeltoren, die zonder antenne 317 meter meet. Ook de Martinitoren verbleekt met z’n 97 meter in dit Duitse gezelschap. Ze zijn ook een stuk hoger dan molens die al rond de grens staan. Zo zijn de Nederlandse turbines bij Coevorden (Weijerswold) 181 meter.
Hoog, hoger, hoogst. Infographic: Rob Hesseling
Drenten die zich verzetten tegen de Duitse reuzen hebben zich aangesloten bij het landelijke verzet tegen de plannen. Want ook langs de grens in Overijssel, Gelderland en Limburg komen tientallen Duitse turbines met een tiphoogte van minimaal 250 meter. „Europa moet ingrijpen, want wat er nu gebeurt mag qua wetgeving niet”, zegt woordvoerder Karin Pierik van het gezamenlijke verzet. „We hebben een klacht ingediend bij de Europese Commissie om onmiddellijke stopzetting van de plannen af te dwingen.”
Industriële installaties
Energieopwekking is volgens Pierik belangrijk. „Maar de grens mag geen vrijbrief zijn om de rechten van mens en natuur in het buurland te negeren. Wij weigeren daarom deze industriële installaties te accepteren, temeer het hier eenzijdige Duitse besluiten betreft.” Pierik kwam in eerste instantie in actie vanwege de bouw van twaalf windmolens bij Winterswijk. Ze heeft nu vijftien werkgroepen bij elkaar gebracht, waaronder twee uit Drenthe.
Koen van Lohuizen komt in actie namens Coevordenaren en Nederlanders die net over de grens wonen, zoals hijzelf. Vlakbij zijn woning bij Emlichheim komen vier molens van 260 meter. „We maken ons grote zorgen. Van mensen die dicht op windmolens wonen hoor je klachten over geluidsoverlast. En ook over slagschaduw. We hebben een zoon van 7 en een dochter van 9. Die hebben ook gewoon hun slaap nodig.”
Nederlanders aan Duitse kant van de grens bij Coevorden wonen straks op een paar honderd meter afstand van megamolens. Foto: Catrinus van der Veen
De molens komen op 3 kilometer van de grens. De gemeente Coevorden heeft het effect laten onderzoeken. Omdat het onwaarschijnlijk is dat de molens geluidsoverlast in Coevorden gaan veroorzaken, maakt de gemeente geen bezwaar tegen het initiatief.
Gezamenlijk protest
Ook vanuit Barger-Compascuum is er aansluiting bij het gezamenlijke protest bij de Europese Commissie. Ten oosten van dit dorp, tussen Fehndorf en Schöninghsdorf, komen als aansluiting op het bestaande Duitse windpark nog eens zeventien molens met een tiphoogte van 262 meter. De voorbereidende werkzaamheden zijn inmiddels begonnen.
De uitbreiding van het Duitse windpark ten oosten van Barger-Compascuum. Foto: DVHN
De gemeente Emmen heeft bij Landkreis Emsland haar zorg uitgesproken over verdere grootschalige ontwikkeling van windenergie in de grenszone, vanwege aantasting van de leefbaarheid van het platteland en horizonvervuiling. Tegelijkertijd constateert de gemeente dat de Duitsers zich houden aan een oud grensverdrag. Dit zogenoemde Traktaat van Meppen uit 1824 bepaalt dat er niet gebouwd mag worden in een zone van 376 meter rond de grens.
Op basis van datzelfde verdrag heeft Emmen vorig jaar wel met succes geplande windmolens ten zuiden van Schoonebeek aangevochten. Die schuiven nu honderd meter verder op vanaf de grens. Ze worden ook minder hoog dan 260 meter.
‘Molen op 70 meter van grens mag niet’
Andere grensregio’s doen nu ook een beroep op het Traktaat van Meppen. Dat gold in eerste instantie alleen voor Noord-Nederland en het Koninkrijk Hannover (het huidige Nedersaksen). „Het aangepaste verdrag is nu bindend voor de gehele grens tussen Duitsland en Nederland”, stelt Karin Pierik. „De dichtstbijzijnde molen bij Winterswijk komt op 70 meter van de grens. Dat mag dus niet.”
Het is een van de argumenten in de brief naar de Europese Commissie. Ook constateert de gezamenlijke werkgroep overtreding van Europese milieuregels en wetgeving rond vergunningverlening. Ook slechte communicatie en het gebrek aan inspraak worden aangehaald. Pierik verwacht binnen twee maanden in elk geval een voorlopig antwoord te krijgen.
Vogels Bargerveen
Op de vraag wat de provincie Drenthe vindt van de wel heel hoge windmolens langs de eigen grens blijft het antwoord vaag. „Daar gaan wij niet over en hebben er dus ook geen mening over”, zegt een woordvoerder. Opmerkelijk, want uit interne documenten blijkt dat de provincie in 2024 wel degelijk zorgen had over vervangende windmolens bij Bargerveen, zeker als die een stuk hoger worden. De provincie vreest voor een negatief effect op de vogels in het natuurgebied.
Bij het gezamenlijke protest hebben zich volgens Pierik geen Groningers uit de grensstreek aangesloten. Ook daar zijn aan Duitse kant volop windmolens. In Rhede bij Bellingwolde zijn enkele jaren geleden weliswaar turbines vervangen door hogere exemplaren, maar zijn bij lange na niet zo hoog als de geplande molens van 260 meter aan Drentse kant.