Verzwegen verzetsheld Douwe Mik krijgt op sterfdag eigen straat in Nieuw-Buinen. ‘Of was het toch Dauwe?’

De vlaggen hangen uit in Nieuw-Buinen. Een schatplichtig saluut naar vier voormalig verzetshelden. Naast het dorpshuis aan het eind van de middag een flinke oploop richting de rand van waar de nieuwe woonbuurt Oosterwijk verrijst. Straks thuis van nieuwe inwoners, vandaag plek voor een plechtig en postuum eerbetoon aan moedige burgers uit het verleden van het veenkoloniale dorp.

Onder de opwaaiende gele gemeentevlaggen, dienstdoend als dekmantel, kunnen familieleden en andere belangstellenden al voor de ceremonie even spieken op het blauwe aluminium naar de namen van vier tot voor kort min of meer vergeten verzetshelden. Op de toekomstige verhuiskaartjes prijkt hier straks geen Dorpstraat of Lindenlaan, maar Annie Post-Salomonsstraat en Douwe Mikstraat.

Douwe Mik was dik tachtig jaar geleden een van de belangrijkste verzetsstrijders van Noord-Nederland en speelt een prominente rol in het boek van Frank Krake over de grootste bankoverval aller tijden. Samen met tien strijdmakkers maakte hij onder het oog van de bezetter dik 46 miljoen gulden buit.

Mik werd geboren in Nieuw-Buinen en eindigde 27 jaar later in een anoniem massagraaf in een onbegaanbaar Duits bos bij Hamburg. Zijn dappere daden in de voorhoede van het verzet werden zelfs over de plas in Amerika opgemerkt door Dwight Eisenhouwer, maar in zijn geboortedorp werd er na de bevrijding vaker over gezwegen dan over gesproken.

De laatste jaren gebeurde juist het tegenovergestelde. Het landelijk bekende boek van Krake, regionale publicaties en lokale avonden bracht het leven van Mik in kaart en in de belangstelling. ,,We kenden hem tot een paar jaar geleden alleen van de foto's op onze schoorsteenmantels’’, vertelt een familielid.

Onder het nieuwe bord ook een klein dispuut onder nazaten over de schrijfwijze van de vernoemde Douwe (of toch Dauwe?). Uiteraard mengen ook neef Dauwe Mik (78) uit Assen en diens kleinzoon, eveneens een Dauwe Mik (23) zich in dat gesprek. De oudste nog levende Dauwe tovert plots uit zijn binnenzak het trouwboekje van opa en oma en beslecht het debat in zijn voordeel, en dus in het nadeel van het zojuist onthulde bord. „Het is dus echt Dauwe. Wat die Eisenhouwer of de Duitsers er ook van maakten.’’

Trots op het eerbetoon zijn ze stuk voor stuk. ,,Het had alleen vijftig jaar eerder gemoeten’’, stelt Dauwe, zoon van de broer van de vernoemde Mik. „Het is een heel vet levensverhaal. Goed dat het nu letterlijk op straat ligt en hangt’’, vult student Dauwe Mik uit Groningen aan.

Net zoals bij Mik werd ook de openstaande eerbied aan Annie Post-Salomons van onderop ingelost. De Nieuw-Buinense schippersdochter had in een boerderij in Kampen samen met haar echtgenoot Marinus Post niet alleen de zorg over acht kinderen maar ook over vele onderduikers. Salomons overleefde de oorlog na een martelgang langs verschillende kampen, haar man werd doodgeschoten door de bezetter.

Amateurhistoricus Jan Willem van der Kolk uit Stadskanaal deed voor Post-Salomons wat Krake deed voor Mik, hij tekende het verhaal van de bescheiden maar moedige verzetsvrouw op.

Naast de twee straten van de nieuwe woonwijk krijgen de namen Berend Trip en Klaas Salomon Pomp een toekomst in de wijken Hollandia en De Wissel.

Pomp was voor het dorp vooral ‘meester Pomp’. De onderwijzer saboteerde de nazi’s door bonnenboeken en verzetskrant Trouw te verspreiden en een veilig heenkomen voor onderduikers te zoeken. In april 1944 werd hij samen met andere leden van zijn verzetsgroep opgepakt. Niet ver voor de bevrijding sterft hij in een werkkamp in het Ruhrgebied.

Melkveehouder Berend Trip (‘Witte Bé) was een lokale leider van de meistaking van 1943. Voor een tjokvol kerkplein riep hij heel Nieuw-Buinen op mee te doen met de anti-nazistische acties zoals in de lokale glasfabriek. Zijn toespraak resulteerde in een arrestatie en door alle ‘schuld’ op zich te nemen, redde hij het leven van zijn stakingsmakkers. Zelf bekocht hij die dapperheid met de dood.

Burgemeester Jan Seton roemt de voormalig burgers om hun bijzondere daden in moeilijke tijden: „Dit eerbetoon is dan ook groter dan slechts een stukje metaal.”

De in Nieuw-Buinen geboren Marije Kamphuis en partner Manuel Ottens uit Emmer-Compascuum zijn samen met zoontje Logan straks de eerste bewoners van de Annie Post-Salomonsstraat. „Een leuk gebaar van de gemeente’’, noemen ze het. „We hadden geen voorkeur voor een verzetsstrijder, maar gaan ons in aanloop naar 5 mei zeker even verdiepen in hun verhaal.”