De gemeente Assen is de grip op de zorgkosten kwijt. Foto: Marcel Jurian de Jong
Assen heeft zijn grootste kostenpost niet onder controle: de kosten voor zorg, welzijn en bijstand rijzen de pan uit. Dat blijkt uit de jaarcijfers over 2025 en de plannen voor de komende jaren die in een zogenoemde ‘kaderbrief’ zijn vastgelegd.
De gemeente sloot 2025 af met een tekort van bijna 5 miljoen euro. Vooral in het sociaal domein lopen de uitgaven op, terwijl de inkomsten achterblijven.
Dat is precies de lijn die in de kaderbrief voor de komende jaren wordt doorgetrokken. Assen rekent daar voor 2027 op een tekort van ongeveer 6,7 miljoen euro, oplopend tot ruim 15 miljoen euro in de jaren daarna.
Structurele tekorten
De combinatie van oplopende zorgkosten, beperkte rijkssteun en slinkende reserves zet de gemeentelijke financiën onder druk. De kaderbrief is op dat punt duidelijk: in alle komende jaren is sprake van structurele tekorten.
Daarmee ligt de bal nadrukkelijk bij het nieuwe gemeentebestuur. Dat zal (als er niet alsnog meer geld uit Den Haag komt) moeten beslissen waar wordt bezuinigd, welke plannen nog doorgaan en of inwoners meer gaan betalen.
Wie de cijfers naast elkaar legt, ziet dat vooral de zorguitgaven uit de pas lopen. In 2025 gaf Assen miljoenen meer uit dan begroot aan jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning via de Wmo.
Overschrijdingen van miljoenen
De grootste overschrijdingen zaten in de jeugdzorg, waar de kosten ruim 4,6 miljoen hoger uitvielen. Ook de Wmo viel tegen, met een tekort van meer dan 3,4 miljoen euro. Daarnaast stegen de uitgaven voor bijstand.
Dat is geen tijdelijke uitschieter. De gemeente zelf schetst in de jaarstukken een beeld van toenemende vraag naar zorg, langere wachtlijsten en hogere tarieven voor aanbieders. Tegelijkertijd groeit de groep inwoners die ondersteuning nodig heeft, onder meer door vergrijzing en complexere problematiek bij jongeren.
Ook in de kaderbrief wordt duidelijk dat deze trends doorzetten. Lonen stijgen, contracten met zorgaanbieders worden duurder en het aantal cliënten neemt toe.
Geld uit Den Haag
Een belangrijk probleem voor Assen is dat het Rijk niet voldoende compenseert voor die oplopende kosten. In de jaarstukken wordt gesproken van een „disbalans tussen toewijzing en bekostiging van medebewindstaken”, zoals jeugdzorg en Wmo.
Die spanning blijft ook de komende jaren bestaan. In de kaderbrief staat dat er nauwelijks extra geld vanuit Den Haag komt en dat sommige regelingen juist worden versoberd. Zo verwacht de gemeente vanaf 2029 minder middelen voor onderdelen van de Wmo.
Het gevolg: Assen moet een steeds groter deel van de kosten zelf opvangen.
Tekorten gedempt, niet opgelost
Tot nu toe kan de gemeente de gaten nog dichten met reserves. Het tekort van 2025 wordt bijvoorbeeld rechtstreeks uit de algemene reserve gehaald.
Maar die ruimte slinkt snel. Waar Assen nu nog tientallen miljoenen achter de hand heeft, verdwijnt die buffer volgens de kaderbrief in hoog tempo. In 2029 en 2030 zou de vrije ruimte zelfs negatief worden.
Dat betekent dat de gemeente de tekorten niet eindeloos kan blijven opvangen zonder ingrijpen.
Ambities blijven staan
Opvallend is dat Assen ondertussen volop blijft investeren. De stad werkt aan woningbouw, herontwikkeling van de binnenstad en grote projecten zoals het Stadskwartier. Alleen al voor dat programma is 122 miljoen euro uitgetrokken.
De gemeente hoopt daarmee de stad aantrekkelijk en groeiend te houden, maar dat vergroot ook de spanning op de begroting. Wat nu nog een financieel probleem op papier is, wordt daarmee in de komende jaren een politieke keuze met directe gevolgen voor inwoners van Assen.
