Een van de werken van Amrita Sher-Gil die te zien zou zijn in Assen is het groepsportret 'Brahmacharis' (1937). Foto: Collectie National Gallery of Modern Art New Delhi
Grote teleurstelling bij het Drents Museum: de langverwachte overzichtstentoonstelling van de Indiase modernistische kunstenaar Amrita Sher-Gil gaat op het laatste moment niet door.
De Indiase overheid heeft besloten de kunstwerken niet naar Nederland te laten reizen vanwege “geopolitieke ontwikkelingen”. Het besluit kwam onverwacht, vertelt woordvoerder Paul Klarenbeek.
„Maandag kregen we al een signaal dat uitstel mogelijk was. Een dag later, op dinsdag 10 maart, werd het officieel: het Indiase ministerie van Cultuur heeft besloten de werken niet te laten vertrekken.”
Hoewel India geen nadere toelichting gaf, is volgens Klarenbeek duidelijk dat de internationale spanningen rond het Midden-Oosten meespelen. „Wij gaan ervan uit dat het risico om nationaal erfgoed nu te transporteren te groot wordt geacht.”
Per vliegtuig
De tentoonstelling zou bestaan uit 60 schilderijen uit de collectie van de National Gallery of Modern Art (NGMA) in New Delhi. De werken zouden per vliegtuig naar Nederland komen.
Het Drents Museum werkte intensief samen met de Nederlandse ambassade in India. „Zij hebben keihard voor ons gewerkt. Maar dit besluit lag volledig bij de Indiase overheid.”
De afgelasting betekent niet dat de zalen leeg blijven. Het museum werkt met spoed aan een alternatieve tentoonstelling, opgebouwd uit bruiklenen van Nederlandse musea. Die expositie zal niet bestaan uit werk van Sher-Gil zelf, maar uit kunst die aansluit bij de thema’s die centraal stonden in haar oeuvre: identiteit, vrijheid, verbinding en liefde.
Vervangende tentoonstelling
„We vragen collega-musea om werken uit te lenen die bij die thema’s passen,” zegt Klarenbeek. Of musea al hebben toegezegd, kan hij nog niet zeggen. „Het is echt nog te vroeg. Maar we zijn er druk mee bezig.” Het museum hoopt de vervangende tentoonstelling rond 2 of 3 april te openen. In een later stadium hoopt het museum de kunst van Amrita Sher-Gil alsnog te tonen.
Het is niet voor het eerst dat een internationale tentoonstelling in het Drents Museum op het laatste moment niet doorgaat. In 2020 gebeurde dat ook met de grote Frida Kahlo-expositie, die door de coronapandemie moest worden uitgesteld.
In aankondigingen werd de tentoonstelling van Amrita Sher-Gil ironisch genoeg regelmatig vergeleken met die van Kahlo – een expositie die later alsnog met veel succes in Assen te zien was.
Louvre Abu Dhabi
De situatie in Assen staat niet op zichzelf. De spanningen in het Midden-Oosten hebben wereldwijd gevolgen voor musea, kunstbeurzen en internationale kunsttransporten. Begin maart sloegen drones in vlak bij het Louvre Abu Dhabi, een zusterinstelling van het Parijse Louvre.
Het incident heeft ertoe geleid dat Frankrijk het culturele partnerschap met de Verenigde Arabische Emiraten opnieuw tegen het licht houdt.
Ook grote kunstbeurzen, zoals TEFAF Maastricht, merken de impact. Ontregeld vliegverkeer maakt reizen vanuit Azië en het Midden-Oosten ingewikkelder, wat gevolgen heeft voor bezoekers en handelaren. TEFAF start deze week.
Overheden en musea zijn bovendien terughoudender met het uitlenen of vervoeren van nationaal erfgoed wanneer internationale spanningen oplopen. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor kunst uit de regio. Zo was de Palestijnse kunstenaar Samia Halaby in 2024 voor het eerst te zien op de Biënnale van Venetië.
