Gert-Jan Schuinder pakt zijn tas in en vertrekt uit de Drentse Statenzaal. Foto: Marcel Jurian de Jong
Het beloofde een tumultueus spoeddebat te worden in de Drentse Staten en dat werd het ook. De oppositie kreeg een verbijsterend inkijkje in de gang van zaken binnen het college van GS. Gedeputeerde Gert-Jan Schuinder stapte op.
Snoeihard waren de oordelen van veel partijen in het Drents Parlement. „Het beeld is ontluisterend, gedeputeerde Schuinder is op meerdere dossiers buiten zijn boekje gegaan”, oordeelde Bernadette van den Berg-Slagter (ChristenUnie). „De BBB heeft zich vergaloppeerd, er is onvoldoende kennis en kunde in deze partij”, sprak JA21-fractievoorzitter Harry Omlo.
„Dit college is niet beschadigd, maar kapot”, oordeelde Liesbeth Niessink van Forum voor Democratie. „Ik ga decennia mee, maar dit heb ik zelden meegemaakt”, verzuchtte Statenlid Sam Pormes.
‘Weinig zelfreflectie’
Het spoeddebat over de affaire-Vledderveen en de dubieuze rol daarin van BBB-gedeputeerde Gert-Jan Schuinder was toen al een uurtje of zeven aan de gang, inclusief lunch en diverse schorsingen.
Schuinder zelf maakte dat allemaal niet meer mee. Hij trapte het debat af met een verklaring en de mededeling dat hij zou opstappen. Dat laatste was op zichzelf niet verrassend, maar zijn statement wel. Daar zat wel heel weinig zelfreflectie in, meende de oppositie eensgezind.
Aktentas
Schuinder liet weten dat de hele affaire hem en vooral zijn gezin niet in de koude kleren was gaan zitten. Hij zei niet uit te sluiten dat hij zelf fouten had gemaakt, maar voelde zich duidelijk in de steek gelaten.
Hij zei zich ook onveilig te voelen in het provinciehuis, omdat vertrouwelijke stukken waren gelekt naar Dagblad van het Noorden. In dat klimaat kon hij niet langer functioneren. Daarna pakte de oud-gedeputeerde zijn aktentas en verliet de Statenzaal.
Gedeputeerde Yvonne Turenhout. „Tot hier en niet verder." Foto: Marcel Jurian de Jong
Wie dacht dat de angel met het vertrek van Schuinder daarmee wel uit het debat was, kwam van een koude kermis thuis. De voltallige oppositie, in de jacht naar waarheidsvinding, viel woensdag van de ene verbazing in de andere.
Zeker toen gedeputeerde Yvonne Turenhout namens het college tekst en uitleg gaf over de handelwijze van Schuinder in het dossier Vledderveen, de boerderij met stikstofruimte voor 306 koeien. Die er overigens nooit zijn geweest. Hooguit enkele tientallen.
‘Nooit meer zo doen’
Uit de open en transparante schets van Turenhout kwam een beeld naar voren van een gedeputeerde die ver buiten zijn boekje was gegaan. Hij ging belangrijke gesprekken aan zonder ambtelijke ondersteuning en deed toezeggingen zonder mandaat, die hij niet kon waarmaken. „Dit moeten we nooit meer zo doen”, stelde het college vast na een stevige interne evaluatie.
Maar daarmee was de koek nog niet op. Want Turenhout erkende ook dat Schuinder niet alleen in de zaak Vledderveen op de stoel van een collega-gedeputeerde was gaan zitten. Hij bemoeide zich ook nadrukkelijk met andere dossiers.
‘Tot hier en niet verder’
Via een rechtstreeks lijntje met de verantwoordelijk staatssecretaris Gijs Tuinman (ook BBB) werkte Schuinder in december aan een alternatief opzetje voor oefenterrein De Haar. Maar dat kon helemaal niet, want het gebied zou naar Defensie gaan. Schuinder handelde bovendien achter de rug om van verantwoordelijk collega Turenhout. Daar trok zij voor haarzelf de streep. „Tot hier en niet verder.”
Henk Emmens (midden) moest lang wachten voordat hij kon worden geïnstalleerd als nieuwe BBB-gedeputeerde in Drenthe. Links naast hem zijn echtgenote. Foto: Marcel Jurian de Jong
Verbijsterd hoorde de oppositie de uiterst oncollegiale samenwerking in het college aan en vroeg zich hardop af of GS nog wel het vertrouwen en gezag genoot om met vier partijen door te gaan. Er kwam vervolgens een voorstel op tafel om een time-out in te lassen voor GS. Een pas op de plaats, zonder de BoerBurgerBeweging, om tot bezinning te komen en aan herstel van vertrouwen te werken.
Reservebankje
De coalitiepartijen VVD, CDA en PvdA voelden er weinig voor om de BBB voorlopig maar op het reservebankje te laten plaatsnemen. De nieuwe BBB-gedeputeerde Henk Emmens zat al de hele dag in vol ornaat klaar, in gezelschap van vrouw en dochter, om geïnstalleerd te worden als opvolger voor de opgestapte Egbert van Dijk.
Yvonne Turenhout was als spreekbuis van Gedeputeerde Staten evenmin te porren voor het voorstel. „Een vierde gedeputeerde is essentieel. Er liggen zoveel grote opgaven voor dit college. Het is onmogelijk om dat met drie te doen.”
Waarna de motie van de oppositie werd weggestemd en Henk Emmens uiteindelijk uren later en na vele kritische vragen alsnog plaats kon nemen in het Drents provinciebestuur. Met 28 stemmen voor en 12 tegen werd zijn benoeming bekrachtigd.
PVV wil onafhankelijk onderzoek naar lek
De PVV Drenthe stelde woensdag voor een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar het lekken van vertrouwelijke informatie over de zaak Vledderveen. DVHN bracht een reconstructie van de ruzie tussen gedeputeerden Schuinder en Van Dijk en citeerde daarbij uit vertrouwelijke stukken.
Commissaris van de Koning Agnes Mulder liet weten dat ze het nog te vroeg vond voor een onafhankelijk extern onderzoek. Maar ze zegde toe intern te willen afpellen hoe vertrouwelijk materiaal uit de ‘zwarte tas van GS’ op straat was komen te liggen.
DVHN heeft met een beroep op de Wet Open Overheid (WOO) alle documentatie over de kwestie Vledderveen opgevraagd.
