Commissie Mijnbouwschade pleit alsnog voor volledige compensatie aardbevingsschade in Ekehaar en Hooghalen

In oktober 2023 vonden drie aardbevingen door gaswinning plaats bij het gasveld Eleveld. Erna kwamen tientallen meldingen binnen uit Ekehaar en Hooghalen bij de Commissie Mijnbouwschade, die verantwoordelijk is voor de afhandeling van schade als gevolg van mijnbouw in heel Nederland, met uitzondering van het Groningenveld.

Volgens inwoners en de gemeente Aa en Hunze schiet de schade-afhandeling ernstig tekort. Ze klagen over ingewikkelde rapporten, beperkte bezwaarmogelijkheden en oneerlijke vergoedingen. Die bedragen, per adres tussen de 537 en 16.000 euro, zijn bij lange na niet genoeg om de schade daadwerkelijk te repareren.  

De Commissie Mijnbouwschade gaat mee in deze conclusie en pleit voor een aangepaste regeling waarbij ze schade volledig kan vergoeden, ook als die gedeeltelijk een andere oorzaak heeft. Dat zou met terugwerkende kracht ook moeten gelden voor de meldingen die gedaan zijn in Ekehaar en Hooghalen.

„We hebben ons al mild opgesteld, maar we kunnen niet meer doen dan hoe de regeling nu is”, legt Margriet Drijver van de commissie uit. Wettelijk gezien is de afhandeling dan ook volgens de regels verlopen, concludeert de commissie. „We adviseren de minister dat als mensen schade hebben die is veroorzaakt of verergerd door mijnbouw, zij 100 procent vergoeding krijgen en dat kunnen laten herstellen.”

Ook de verschillen met de regelingen in het Groningse aardbevingsgebied, dat op een paar kilometer van Ekehaar ligt, stuiten op veel onbegrip. Daar is het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) verantwoordelijk voor de schade-afhandeling en gelden andere, ruimere regels, zoals de omgekeerde bewijslast en een vaste vergoeding van 10.000 euro zonder uitgebreid onderzoek.

„We zeggen niet dat we alle regelingen van het IMG ook op kleine velden toegepast willen zien", zegt Drijver, daarme doelend op dat de bevingen in het Groningenveld zwaarder zijn en vaker voorkomen.

De CMS heeft wel oren naar eenzelfde methode als het IMG om de herstelkosten te bepalen. Nu is dat verschillend, waardoor vooral de kosten van schades binnenshuis uiteenlopen. Bij de werkwijze van de CMS wordt bij een scheur in de wand alleen die muur meegerekend, terwijl volgens de IMG-methode naar de gehele ruimte wordt gekeken. De commissie vindt dat de schadevergoeding genoeg zou moeten zijn om ruimtes in hun geheel op te kunnen knappen, zoals ook bij de IMG-regeling het geval is.

Het is de vraag of en hoe de schaderegeling daadwerkelijk wordt aangepast. Dat is eerst aan demissionair minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei, die vervolgens in gesprek moet met de NAM om de regeling aan te passen.

Afgelopen december was Hermans nog op bezoek in Ekehaar. Daar erkende ze dat de regeling niet „uitpakt zoals ze die bedacht hadden” en zegde ze toe ernaar te kijken. Daarbij zou ze zich, naast het verslag van de Commissie Mijnbouwschade, ook laten adviseren door een evaluatie van de schadeafhandeling door een extern onderzoeksbureau.