De veelbesproken zomereik in Hollandscheveld gaat in het najaar op reis. Daar hangt wel een prijskaartje aan

Deze zomerse julidag heerst een weldadige rust aan de Albartsweg, ten westen van bedrijventerrein Riegmeer. Even verderop ruist de wind door de imposante kruin van ‘s lands bekendste zomereik die in het volle zonlicht staat te shinen. Vogels zingen hun lied.

Ruim een jaar geleden was veel te doen rond de monumentale boom. Aanleiding: de gemeente Hoogeveen wilde de zomereik kappen omdat hij in de weg stond van een gepland fors transformatorstation (140 bij 70 meter) van TenneT en Rendo. Noodzakelijk voor bedrijven die zich op het bedrijventerrein willen vestigen.

De beroering die de voorgenomen kap veroorzaakte beperkte zich niet tot Hoogeveen. Er was breed verzet van inwoners, natuurliefhebbers, politici en zelfs BN’ers.

Daarmee kwam voor de zomereik een eind aan een anoniem bestaan van decennia. Na de eerste publicatie in deze krant initieerde GroenLinks, gesteund door de lokale afdeling van IVN natuureducatie, een reddingsactie.

De petitie tot behoud van de ruim 100 jaar oude boom werd maar liefst 7200 keer ondertekend. Ook kwam er een protestlied. De (landelijke) druk resulteerde in juli vorig jaar in het gemeentelijke besluit om de zomereik zo’n 250 meter te verplaatsen.

De voorbereidingen voor die operatie zijn eind vorig jaar al begonnen, vertelt boomspecialist Bjorn Olthof van Heldergroen Advies. Hij begeleidt het proces rond de verhuizing van de zomereik. „Kijk’’, wijst hij, „hier hebben we rond de boom al gegraven, tot waar de wortels zijn. Doorgaans is dat zo’n twee meter buiten de kroon van de boom.’’

Daaromheen is worteldoek aangebracht om de kluit compact te houden. Ook ligt er een kleine wal rond de eik. Die verhoging moet er voor zorgen dat de boom voldoende water krijgt. Maar dat is dit jaar geen probleem met de vele regen.

Bij deze werkzaamheden stuitte men op asbestresten, vermoedelijk van de boerderij die naast de boom heeft gestaan. De toenmalige bewoner heeft de zomereik zelf geplant. „De boom heeft al heel wat meegemaakt’’, zegt Olthof. Toch is het een relatief jonkie, want zomereiken kunnen wel 400 of 500 jaar oud worden. „Hij is in de bloei van zijn leven’’, typeert de deskundige.

Over enkele maanden, als de weersomstandigheden het toelaten, wordt de zomereik in noordelijke richting verplaatst. Een kraan zet de boom met kluit van zes bij zes meter rechtstandig op een soort dieplader die over rijplaten naar de nieuwe plek rolt.

Olthof heeft daar geen zorgen over. „Dit bedrijf heeft dit soort operaties vaker gedaan. De ervaring met verplante eiken is goed. Anders zouden we er ook niet aan beginnen.’’ Voordat de tonnen wegende boom wordt opgetild perst men buizen onder de kluit. Aangebrachte H-balken met ogen zorgen vervolgens dat de eik goed opgehesen kan worden.

Na het terugplaatsen van de boom breekt een cruciale fase aan, vertelt de boomspecialist: de nazorg. Dan moet de boom door een moeilijke fase geholpen worden. Met voldoende water, bemesting en extra voedingsstoffen.

Olthof: „De boom wordt goed in de gaten gehouden. Belangrijk is dat de eik nieuwe wortels maakt, buiten de kluit. Na twee jaar zou de boom het zelfstandig moeten kunnen redden.’’

Dat de nazorgperiode wat langer is (vijf jaar) heeft te maken met de weersextremen die zich steeds vaker voordoen.Droogte afgewisseld door zware regenval. „Dan is het zaak dat je kunt ingrijpen en bijsturen.’’

Het liefst had Olthof gezien dat de beschermwaardige boom kon blijven staan. „Dat is natuurlijk het beste, maar de gemeente heeft de zomereik niet in de ontwikkeling van het bedrijventerrein opgenomen. Gelukkig is kap voorkomen want het is een gezonde boom.’’

Volgens de gemeente Hoogeveen kost de totale operatie, inclusief nazorg, zo’n 60.000 euro. Het meeste geld gaat op aan het transport van de boom, waarbij de gebruikte kraan voor een tweede keer moet worden opgebouwd.

Er is nog geen datum voor de verhuizing naar een perceel in de hoek van de Langedijk en de Albartsweg. De verwachting is dat de operatie ergens in november plaatsvindt. Bij langdurige vorst kan de klus niet doorgaan.

Op de nieuwe locatie wacht de zomereik een tweede leven. Anoniem? Misschien niet. Olthof: „Daar mag van mij straks een infobord geplaatst worden. En een bankje. Het is toch een boom met een verhaal.’’ Binnen de gemeente wordt daar ook over gesproken. „De betrokken wethouders zijn ook wel enthousiast, dus wie weet.’’