Strijder voor mensenrechten Ralph du Long (64) wil in Brussel strijden tegen dictatuur

Tijden veranderen. Een goed bewapende krijgsmacht en een stevige vuist tegen Rusland, dit is wat Ralph du Long wil bereiken mocht hij op 6 juni in het Europees Parlement worden gekozen. Wie zou dit pleidooi twintig jaar geleden verwacht hebben van een politicus van GroenLinks of de PvdA? Du Long, voormalig PvdA-Statenlid in Drenthe, vindt het heel gewoon. „Is het dan rechts om op de bres te staan voor mensenrechten?

Dit laatste doet Ralph du Long al 25 jaar. Hij reisde voor diverse organisaties de hele wereld over en kwam ook veelvuldig in Rusland en Oekraïne om er trainingen te geven over mensenrechten. Hij onderhield contact met plaatselijke organisaties, maakte hen bewust van hun rechten en hoe je invloed kunt uitoefenen op het bestuur van je land.

In Rusland kwam hij tot een jaar geleden nog, maar hij is er nu tot ongewenst persoon verklaard. Hij toont op zijn laptop een webpagina waarop de ondervoorzitter van de Doema, het Russische Parlement, Du Long ervan beschuldigt dat hij de verkiezingen in Rusland zou hebben beïnvloed.

„Ik zit hier nu tegenover jou op het terras bij Hotel De Jonge in Assen. Zou ik de verkiezingen in Rusland beïnvloed hebben? Onzin natuurlijk. Maar ik kan nu niet meer naar Rusland toe. ” Hij wil er maar mee aangeven hoe het werkt in landen met een totalitair regime. „Een contact van mij in Rusland is van zijn bed gelicht en in de gevangenis beland.”

Rusland is niet van de ene dag op de andere een totalitaire staat geworden, dus een land waarin president Vladimir Putin aan alle touwtjes trekt. Du Long zag de afgelopen jaren stapje voor stapje het klimaat verslechteren. „Onder Jeltsin leek het juist een liberaal land te worden. Maar die vrijheid was er vooral voor ondernemers, waardoor een paar slimme mensen steenrijk werden en waardoor chaos ontstond. Putin bracht aanvankelijk rust.”

Geleidelijk trok Putin steeds meer macht naar zich toe. „Zo’n proces begint altijd met het aan banden leggen van de media. Machthebbers gaan de gewone media mijden en gebruiken steeds vaker sociale media om hun achterban te bereiken. Want ja, daar krijg je geen lastige vragen van journalisten. Vervolgens zie je dat er steeds meer aanvallen komen op onafhankelijke rechters.”

Een ander patroon is volgens Du Long dat er voorafgaand aan verkiezingen veel tegenstanders van het bewind in de cel belanden. „Na afloop van de verkiezingen zie je een periode van relatieve vrijheid. Maar vooral de laatste jaren voor de inval in Oekraïne ging de mensenrechtensituatie in Rusland snel achteruit.”

Vrijheid en democratie zijn dan ook allerminst vanzelfsprekend, stelt Du Long vast. Samenwerking tussen de Europese landen is in zijn ogen essentieel om deze waarden veilig te stellen. Dat nog niet iedereen van die noodzaak is doordringen, motiveert hem om naar Brussel te gaan. „We lopen in Europa vaak achter de feiten aan. Het ontbreekt aan een eigen strategie. We weten niet goed wat we moeten doen als de EU verder met Rusland in conflict komt.”

Tot voor kort kon Europa altijd rekenen op de militaire hulp van de Verenigde Staten. Zeker als Donald Trump in november de presidentsverkiezingen wint, dan is die steun niet langer vanzelfsprekend. Maar ook als Joe Biden in het Witte Huis blijft, dan zal Europa meer zijn eigen plan moeten trekken, waarschuwt Du Long. Want ook dan zal de aandacht van de VS meer naar Azië verschuiven.

De energietransitie is volgens Du Long nog een voorbeeld van hoe Europa achterblijft bij de ontwikkelingen. „Duurzaamheid en het tegengaan van klimaatverandering zijn natuurlijk belangrijke redenen om zo snel mogelijk te stoppen met het gebruik van steenkool, aardolie en gas. Maar de geopolitieke redenen blijven vaak onderbelicht. Deze fossiele energiebronnen maken ons veel te afhankelijk van autoritaire regimes elders in de wereld.”

Het is tijd voor meer historisch besef, vindt Du Long. „Rusland doet het graag voorkomen of het land vooral slachtoffer was in de Tweede Wereldoorlog. Nu zijn er toen 25 miljoen Russen omgekomen, dat is afschuwelijk. Maar mensen vergeten vaak het Molotov- Von Ribbentrop pact, het niet aanvalsverdrag tussen Duitsland en de toenmalige Sovjet-Unie uit 1939. Beide landen verdeelden in het geheim de landen die tussen hen in lagen.”

Het leidde er onder andere toe dat Duitsland Polen vanuit het westen aanviel, Rusland vanuit het oosten. In 1941 verbrak Duitsland het eerder genoemde pact door Rusland aan te vallen.

Du Long wil maar zeggen dat in 1939 Duitsland samen met Rusland de Tweede Wereldoorlog veroorzaakte en dit tekent volgens hem de expansiedrift die door de Russische geschiedenis loopt. „Het land heeft nog steeds een agressieve regering. Mijn inzet in het Europees Parlement zal zijn dat we ons daar met een duidelijke strategie tegen moeten verweren. Onze defensie moet op orde zijn, ik ben een groot voorstander van de norm dat NAVO-landen 2 procent van hun nationale inkomen aan defensie moeten uitgeven. We moeten onze contacten met de Baltische Staten verstevigen. Daar weten ze wat het is om onder de Russische overheersing te moeten leven. Daar bereiden ze zich nu voor op het ergste. Die landen zijn de thermometer van wat er in Europa gebeurt.”

Du Long staat nu op de dertiende plaats van de gezamenlijke lijst van GroenLinks en PvdA. Beide partijen haalden gezamenlijk negen zetels bij de vorige Europese verkiezingen in 2019. Het is dus de vraag of Du Long daadwerkelijk naar Brussel gaat. Zo niet, dan is er geen man overboord, want de Assenaar zit vol plannen om Oekraïne te steunen in de strijd tegen de Russen.

„Ik werk mee aan een project van de Protestantse Kerk in Assen. We willen een schoolbus naar Oekraïne brengen. Want in een gebied aan de frontlinie kunnen kinderen niet naar school omdat er geen gebouw meer is. Met de bus willen we de kinderen brengen naar een dorp waar het veilig is. Niet alleen militaire, maar ook morele steun is heel belangrijk voor de Oekraïners om het vol te houden in de strijd tegen de Russische invasie.”