Griezelen bij de spooktocht: Oosterhesselen is een prachtig dorp. Bij daglicht dan...

Het is aardedonker. Op de tast zoeken tien mensen hun weg in een pikdonker bos. De ketting die ze allemaal vasthouden geeft tenminste nog íets van zekerheid. Maar dat is het dan ook. Je wéét dat ze er rondlopen, de 100 spoken. Maar wanneer verschijnen ze? En hóe? Een gil gaat door de groep. Van voor naar achteren. Daar, recht voor ons, staat plots een horrorclown. En net zo snel als ie opdoemde, verdwijnt ie ook weer.

Op naar de volgende. Een verslaggever van deze krant woont in Oosterhesselen. Als we een reportage willen maken van de traditionele spooktocht in het dorp, dan moeten we iemand sturen die ‘stevig in de schoenen staat’, zou ze gewaarschuwd hebben.

In het gezellig volle café Deen – honderden deelnemers wachten af, of kletsen na, buiten onder de overkapping – zorgen Anet en Rianne voor de ontvangst. Zij zorgen ervoor dat de vijftig groepen van elk tien mensen deze avond op tijd beginnen aan de spooktocht van 4,5 kilometer, iets meer dan anderhalf uur. De bloeddruppels lopen Anet over het gezicht; vanuit de zwangere buik van Rianne zijn al wat armpjes en beentjes zichtbaar. Op de tafel voor hen ligt een bebloede arm.

Wim Platje is al jarenlang hoofd beveiliging van de spooktocht, die de Stichting Volksvermaken elke twee jaar organiseert. „Nu voor de elfde keer”, zegt hij trots. Lisa Habing was de keren hiervoor spook. Nu staat ze – ook door zwangerschap – de organisatie bij. De verwachtingen zijn hoog: de spooktocht van Oosterhesselen is een begrip in de wijde regio.

Van heinde en verre komen vriendengroepen, families, voetbalelftallen, collega’s die een bedrijfsuitje doen, en natuurlijk dorpelingen, naar Hesseln voor een avond griezelen. „De organisatie doet de organisatie, maar het creatieve brein zit in de groepen”, weet Lisa. Die groepen zorgen elk voor de angstaanjagende acts in en rond het dorp.

Eén van die groepen noemt zichzelf ‘de houthakkers’. Vier jaar geleden, vertelt Wim, gaven de houthakkers aan te willen stoppen met de spooktocht. 2023 zou de laatste keer zijn. In de aanloop naar deze laatste keer namen de houthakkers hun kroost – allemaal ook alweer 18+ - mee. En zo volgen de jonge houthakkers alweer voor opvolging. Waar een klein dorp groot in kan zijn.

„We zijn superblij met al die vrijwilligers”, benadrukt Wim nog maar eens. Lisa: „Iedereen doet het graag, kijkt uit naar de volgende keer. En zou je hier geld mee willen verdienen, dan moet je een spook gaan betalen. Dan heb je het over heel andere prijzen.”

Hoe enger hoe beter? „Já”, zeggen Wim en Lisa in koor. „Je loopt op eigen risico. De oudste is 78, de jongste zit in groep 7. Kinderen mógen meedoen, maar onder begeleiding van een oudere”, verduidelijkt Wim. Lisa vult aan: „Zelf weten hoor, maar het is écht wel eng. Ik weet van een kind van 11, 12 jaar dat ie na afloop nog een half jaar nachtmerries heeft gehad.” In 2017 hebben ze in Oosterhesselen een Kinderspooktocht gehouden. Afgesproken was dat de spoken, soort van, op halve kracht bang zouden maken. Dat lukte niet. Lisa: „Het is alles of niets.”

„Jij redt het wel”, zegt Wim me net voordat de tocht werkelijk begint. „Denk ik.”

Lieke, Vera, Robert, Manon, Gerlyn, Ineke, Tineke en Lineke vormen de groep ‘Draaijers’. Nummer 45 van 50 groepen. Om 22.40 uur worden we – aan de ketting dus – het spookdorp ingestuurd. Waar het straat- en maanlicht eerst nog zorgen voor enig zicht, verdwijnt dat als we een bos in worden gestuurd. Het is pikdonker. Op de tast en met hulp van de groep zoeken we ons een weg, geleid door de rode lampjes die we – volgens de heks bij de kokende heksensoep bij de start – moeten volgen.

De organisatie zou qua populariteit ook wel vier avonden kunnen houden, maar houdt het bij twee. Elke keer wordt 500 mensen de stuipen op het lijf gejaagd. Deelnemers komen – naast Oosterhesselen – uit de regio Emmen, Hoogeveen en Zwolle. Maar er zijn er ook uit Rotterdam en boven Groningen.

„We krijgen al mailtjes of ze kunnen inschrijven voordat we met de organisatie zijn begonnen”, zegt Lisa. Wim haakt in: „Begin september gingen we online. Om acht uur ’s avonds ging het los. Om vijf over acht kwam de rook uit mijn computer: 400 aanmeldingen!”

De Draaijers hebben hun wortels in Oosterhesselen. Enkelen wonen er nog, of weer. Sommigen zijn verhuisd naar het Groningse. Scharmer en stad-Groningen. De spooktocht is een traditie. Dat de roots in Zuidoost-Drenthe liggen, komt soms van pas. ‘Hey, is dat Gijs?’, vraagt een van de jongere meiden in de groep als iemand met een afschuwwekkend masker vanuit het donker plots midden in de groep opduikt. Het spook volgt haar minutenlang van écht dichtbij. ‘Ik ben nog single hoor. Welkom in de familie’, grapt ze.

Hoe groter de angst wordt, hoe harder er wordt gepraat. Zo van: ‘Ik weet wel dat het toch niet eng is. Allemaal nep’. Als je dat maar hard genoeg tegen jezelf zegt, geloof je het wel. Tot in het bos een monster zijn kettingzaag aanslingert en op de groep komt afrennen. ‘Het is toch niet echt’.

De 100 spoken worden vanaf vijf uur ‘s middags geschminkt. Rond 1 uur ’s nachts passeert de laatste groep. Spoken mogen niet aanraken en niet aangeraakt worden. Dat zijn de regels. Net als dat alcohol en drugs niet zijn toegestaan. En je mag altijd stoppen. „Dat is juist ons doel”, lacht Lisa. „In de eerste schuur móet er tenminste een groep zijn die wil stoppen.” Dat lukt. Na afloop vertelt Wim dat er vier van de honderd groepen niet meer verder wilden.

De avond ervoor móesten groepen stoppen, vanwege onweer. „Veiligheid voor alles”, bezweert Wim, die in het dagelijkse leven ook werkzaam is in de beveiliging. Het was voor het eerst in de historie dat de tocht werd afgeblazen. De groepen konden de avond erna de tocht op dezelfde plek hervatten.

De Draaijers vervolgen hun weg. Door een boerenschuur die veranderd is in een doolhof (waar kindermuziek schalt en Chucky vraagt: Wanna play?), over het kerkhof met een halfopen doodskist, langs een vijver waarin een lijk ligt, over het schoolplein waar iemand is opgehangen en over matrassen die moeten voelen alsof je op dode lichamen stapt. ‘Ik heb gister nog een horrorfilm gezien over veenlijken’, zegt een van de meiden van de Draaijers enthousiast.

De spooktocht van Oosterhesselen zit erop als de groep over middernacht langs het donkere kerkhof het licht van café Deen ontwaart. We hebben allen net geknield voor de duivelin en zijn onder begeleiding van Magere Hein en een meisje op een schommel het bos uitgejaagd. De donkere nacht in.

Oosterhesselen is een prachtig dorp. Bij daglicht.