Gemeentebelangen Tynaarlo heeft torenhoge ambities, maar moet zich eerst maar eens uitspreken over wie de voorzitter is | analyse

Twee zetels had oppositiepartij Gemeentebelangen Tynaarlo de afgelopen jaren, in de gemeenteraad met drieëntwintig plekken. In aanloop naar de verkiezingen van maart 2022 was het tijd voor grondige vernieuwing bij de vijfenzeventig jaar oude partij, meende voorzitter Jacob van Gelder. Een frisse wind was belangrijker dan politieke ervaring. Hij nam contact op met een dorpsgenoot, Richard Aeilkema, hoofdredacteur van de lokale krant in Eelde.

Aeilkema had niet lang daarvoor, kort voor de zomer 2021, ingesproken bij een raadsvergadering. Het ging over de centrumplannen van Eelde, het dorp waar Gemeentebelangen groot geworden is.

,,Keer op keer wordt er gesold met de inspraak van burgers en vindt er miscommunicatie plaats over de centrumplannen van Eelde. Wat directer gezegd: er wordt gelogen’’, had Aeilkema de raad voorgehouden. ,,U wordt als raad misleid en tot op heden pikt u dat ook nog. Waarom pikt u het gedraai en het gelieg tegenover onze inwoners? Ik roep u op: geef Eelde haar centrum terug.’’

Bij andere partijen werd vreemd opgekeken toen na de zomer bleek dat deze inspreker, die zichzelf had voorgesteld als journalist en inwoner, met veel steun van de leden als de vernieuwer van Gemeentebelangen werd aangewezen en uitsprak wethouder te willen worden en acht zetels te ambiëren. ,,Ik denk dat ik een verbinder ben’’, zei Aeilkema in een interview. ,,En in staat om mensen om me heen te verzamelen die kritiek op me durven hebben te hebben.’’

Hij zegde zijn baan op en ging het huis van Gemeentebelangen opnieuw inrichten. Oude (ervaren) politiek moest plaats maken voor nieuwe ideeën.

Aeilkema zou samen met Van Gelder die nieuwe koers uitstippelen. De ambities van zowel Aeilkema als Van Gelder werden vooraf als afspraken vastgelegd. Van Gelder zou hoog op de lijst komen. Niet pal onder Aeilkema, maar na het wegstrepen van nog twee hooggeplaatste kandidaat wethouders zou plaats zes voor Van Gelder de derde raadszetel kunnen betekenen.

Het liep anders.

Toen de beoogde nieuwe voorzitter Harry Snuk (,,Ik heb geen enkele ervaring in de politiek’’) de kieslijst en een ronkend persbericht met foto van de lachende kandidaten per e-mail rondstuurde deelde hij de leden terloops mede dat ‘vanwege een verschil in visie en een vertrouwensbreuk helaas afscheid [was] genomen’ van Jacob van Gelder. En ook van steunfractielid Dennis Franke.

Van Gelder weigerde in te stemmen met plek tien op de lijst en Franke had voorgesteld om toch eens te gaan praten over de dubbele petten van een van de nieuwe steunpilaren binnen de lokale partijtop: Dries Pepping.

Pepping was sinds kort adviseur van Aeilkema, schoof aan bij belangrijke gesprekken, stelde mede de kandidatenlijst samen, en is tegelijkertijd baas van de lokale supermarkt in Eelde en bestuurder bij de lokale krant waar Aeilkema voor schreef. Een man met nogal wat petten in het dorp, dus. Geen gekke suggestie om daar als politieke partij eens over te praten. Maar Snuk wilde van niks weten en zegde, gesteund door andere nieuwelingen en vertrouwelingen, Franke meteen de wacht aan. Die reageerde verbaasd: ,,Het is alsof ze niet weten hoe het werkt in een politieke partij. We zijn geen biljartclub.’’

Van Gelder gaat er vanuit dat hij nog steeds de voorzitter is en heeft in die hoedanigheid Snuk, Aeilkema en twee andere beoogde bestuurders voorlopig geschorst. Snuk heeft op zijn beurt namens ‘het bestuur’ (nog niet door de leden gekozen, maar al wel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel) Van Gelder de wacht aangezegd. Hij zegt dat nergens notulen zijn waarin staat dat Van Gelder ooit tot voorzitter is gekozen.

In de archieven van de partij – kennelijk een enorme chaos – wordt naarstig gezocht naar notulen die er ‘wel degelijk’ moeten zijn.

In de statuten van de partij staat dat de leden de voorzitter kiezen. Dat moeten ze zo snel mogelijk doen, om te voorkomen dat niemand in Eelde straks nog vertrouwen heeft in het fundament van deze vernieuwde oude partij. Je kunt wel een huis opnieuw willen inrichten met onervaren mensen met een frisse kijk, maar als de fundering beschadigd is, loop je het risico dat de boel een keer instort. De verkiezingen zijn aanstaande. Een klein beetje ervaring bij zo’n klus kan misschien geen kwaad.