Café Cornelis in Dalen, met van van links naar rechts Marthijs Wegdam, Liesbeth Bulle, Erik Esschendal en Johan Scholten. Foto: Jan Anninga
Een groepje Dalenaren blaast café Cornelis nieuw leven in. Tijdelijk, want na afbraak volgt nieuwbouw in de statige stijl van voor de brand in 1937. Met behalve horeca ook appartementen.
De deur naar de zaal is er nog steeds. Wie niet beter weet, denkt - net zoals vroeger - een feest of receptie binnen te stappen. Maar de deur is tegenwoordig dichtgedraaid, want erachter zit niets. Nou ja, niets meer dan vier wanden en een plafond. De rest is gestript, want het onderkomen is onbruikbaar geworden.
Nieuw elan
Nee, dan het cafégedeelte. De bar gepoetst, nieuwe vloer, nieuw kleurtje op de wanden, nieuw meubilair. Op zoek naar nieuw elan, want dat is de reden waarom een groepje Dalenaren na bijna anderhalf jaar leegstand het café-restaurant weer gaat runnen. ,,Het was een gapend gat geworden, reden waarom Dalen eigenlijk niet meer Dalen was’’, zegt Erik Esschendal van restaurant De Baander even verderop. ,,Het dorp stond altijd bekend als één groot terras in het hart, met de tafeltjes van Cornelis, ‘t Oelnbret en De Baander zowat aan elkaar. Synoniem voor gezelligheid, waar heel wat mensen op afkwamen. Dat willen we opnieuw bereiken.’’
In deze stijl wordt het nieuwe Cornelis weer opgetrokken. Foto: stichting Aold Daol'n
De laatste uitbaters waren Jan en Marchien Lubbinge, die in 2021 na 24 jaar hun afscheid aankondigden. Dat kwam door allerlei omstandigheden, zoals corona, personeelsgebrek en het plotselinge overlijden van hun chef-kok. Op het laatst kon maar een handvol tafeltjes bediend kon worden.
De Daler ondernemers Johan Scholten en Marthijs Wegdam zagen de leegstand met lede ogen aan. Ze bouwen vaker samen oude gebouwen om tot appartementen, maar voor Cornelis hadden de twee niet direct interesse. Toch begon het na verloop van tijd te kriebelen. ,,Elke keer dat ik er langskwam, dacht ik hoe zonde het was dat er niemand meer op het terras van Cornelis zat’’, zegt Wegdam. ,,In de zomer was het terras zondagochtend steevast gevuld met wielrenners en motorrijders, allemaal aan de koffie met appelgebak. Dat viel ineens weg’’, vult Scholten aan.
Pop-up
Maar om nu zelf met horeca aan de slag te gaan? Dat is niet wat de twee ambiëren. Na wat gesprekken met de gemeente Coevorden bleek dat er ook wellicht ruimte is voor appartementen aan de achterkant. ,,Volledige zekerheid krijg je op dat moment nooit, maar het trok ons wel over de streep’’, zegt Wegdam. Voor het maken van plannen en goedkeuring van de gemeente verwachten ze zo anderhalf jaar verder te zijn. Reden om Cornelis eerst als een soort van pop-up voort te zetten en pas daarna te gaan slopen.
Gegadigden om het café te runnen waren er genoeg, maar de twee raakten pas echt enthousiast toen ze in gesprek raakten met Cornelis-buurman Esschendal, gepokt en gemazeld in de Daler horeca. ,,Ik zag een mooie kans om Dalen via Cornelis weer meer te laten bruisen. We bijten elkaar niet als horeca, want Cornelis wordt een brasserie met eerst alleen lunch en terras. De Baander is echt een restaurant met zalen en terras, terwijl ‘t Oelnbret meer voor lounge, diner en ook het terras is’’, simplificeert Esschendal op verzoek het onderscheid.
Juf achter de bar
Esschendal legde het idee voor aan twee vrienden: de broers Erik en René Bulle. Zij liepen al langer met het plan rond om samen iets te ondernemen. Erik is business controller, René financieel directeur. Zij regelen straks vooral zaken achter de schermen, zoals financiën en administratie. De vrouw van René, Liesbeth Bulle, gaat wel één dag per week achter de bar staan. ,,Ik geef les aan groep vier van de Willibrordusschool in Coevorden. Dat blijf ik doen, maar een keer per week maak ik een uitstapje naar Cornelis. Ik heb er ontzettend veel zin in. Mensen die hier komen voor een kop koffie of om te lunchen zijn altijd vrolijk.’’
Donderdag gaan de deuren voor het eerst sinds lange tijd weer open. Tot in ieder geval eind 2024, is de verwachting. ,,We beginnen rustig aan, eerst maar eens met enkel lunch. We zijn tot een uur of zes ‘s middags open. Mogelijk gaan we later wel ‘s avonds eten serveren’’, zegt Esschendal.
Het dorpshart van Dalen, met links Cornelis. Foto: stichting Aold Daol'n
Ondertussen werken Scholten en Wegdam aan hun plannen om het pand in oude luister op te trekken, van voor de brand in 1937. Aan de voorkant blijft de horeca, hoeveel appartementen er aan de achterkant komen is volgens de twee nog niet helemaal duidelijk.
Cornelis had al in 19e eeuw een ‘drive-through’: boeren reden zo met paard en wagen naar binnen
De plek bij de kerk in Dalen is al minstens vier eeuwen bebouwd, maar sinds dik twee eeuwen is er sprake van horeca. Jan en Niesje Cornelis hadden er in 1804 namelijk niet alleen een winkel (met tabak, koffie, thee, groene zeep, stroop, boter, touw en spijkers) maar ook een herberg. Zoon Jan had in 1853 de vaart er goed in, want er gingen toen 24 vaten en 96 kannen binnen- en buitenlands gedistilleerd doorheen.
Bij de verbouwing in 1863 kwamen aan beide kanten van de deel baanderdeuren, zodat boeren zo aan de ene kant konden binnenrijden om hun rijtuig te stallen en hun paard vast te binden. Even een hapje eten in het café, om vervolgens de deel aan de andere kant weer te verlaten. Zeg maar een verre voorloper van de drive-through van McDonald’s. In die tijd werden er ook kamers verhuurd.
Inmiddels met speeltuin. Foto: stichting Aold Daol'n
De speeltuin achter het hotel. Foto: stichting Aold Daol'n
Met de overname in 1914 door bakker Hendrik Bos kwam er ook een grote speeltuin achter het hotel. Bos haalde ook grote toneelgezelschappen naar Cornelis. Van heinde en verre kwamen mensen. Kinderen van scholen in Emmen en Coevorden gingen met de trein naar Dalen voor hun schoolreisje. Het hotel trok in die periode ook veel handelsreizigers.
Een brand verwoestte in 1937 Cornelis. Foto: stichting Aold Daol'n
Een brand in 1937 legde het hele bedrijf in de as. Van het statige herenhuis bleef niets meer over. In 1938 werd het huidige café-restaurant gebouwd. De laatste uitbaters Jan en Marchien Lubbinge woonden er enige tijd boven (bronnen: stichting Aold Daol’n en Herman Woltersom in de Coevorder Courant).
De bouw van het nieuwe café in 1938. Foto: stichting Aold Daol'n